شوک هزینههای ۳ برابری؛ وقتی مستمری کفاف ویلچر را هم نمیدهد!
بررسی مشکلات معیشتی معلولان و شکاف عمیق مستمریها با هزینههای ۴۰ میلیونی پرستاری و تجهیزات؛ چرا قانون حمایت از معلولان به درستی اجرا نمیشود؟
هزینههای سرسامآور درمان، توانبخشی و تجهیزات، در کنار مستمریهای ناچیز، زندگی را برای میلیونها نفر دشوار کرده است. در حالی که قانون بر حمایت حداقلی تأکید دارد، بیش از ۳۰۰ هزار نفر همچنان در صف دریافت کمکهزینههای معیشتی هستند؛ گویی معلولیت در ایران، با جریمهای به نام فقر گره خورده است.
به گزارش «بازار سبز»، معلولیت برای بسیاری از خانوارها تنها یک محدودیت جسمی نیست؛ بلکه آغاز یک ماراتن اقتصادی نفسگیر است. آمارهای بینالمللی نشان میدهد که ۱۱ تا ۱۵ درصد جمعیت هر کشور را افراد دارای معلولیت تشکیل میدهند، اما در ایران، مشکلات معیشتی معلولان به دلیل شکاف عمیق میان تورم و بودجههای حمایتی، به یک بحران جدی تبدیل شده است. بهروز مروتی، مدیر کمپین معلولان، در گفتوگویی صریح پرده از واقعیتهای تلخ پشت پرده صفهای طولانی حمایتهای دولتی برمیدارد.
فاصله نجومی مستمری با هزینههای واقعی زندگی
یکی از اصلیترین چالشها در بررسی مشکلات معیشتی معلولان، ناچیز بودن مبالغ پرداختی است. مروتی میگوید: «از حدود ۶۰۰ هزار فرد واجد شرایط، تنها ۲۴۵ هزار نفر کمکهزینه معیشتی دریافت میکنند. حتی با ترکیب مستمری ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومانی و سایر حمایتها، مجموع دریافتی به ۱۰ تا ۱۱ میلیون تومان میرسد؛ رقمی که با هزینههای جاری یک فرد دارای معلولیت، فرسنگها فاصله دارد.»
واقعیت این است که هزینههای زندگی این افراد دستکم ۳ تا ۴ برابر بیشتر از افراد عادی است. خدماتی مانند کاردرمانی، فیزیوتراپی و گفتاردرمانی که باید به صورت مستمر انجام شود، بخش بزرگی از درآمد خانوادهها را میبلعد و آنها را در تله فقر گرفتار میکند.
تجهیزات توانبخشی؛ کالاهای لوکسی که حیاتی هستند
در لیست مشکلات معیشتی معلولان، تهیه تجهیزاتی مثل ویلچر، تشک مواج و سمعک جایگاه ویژهای دارد. قیمت این اقلام به دلیل نوسانات ارزی به دهها میلیون تومان رسیده است، در حالی که کمکهای دولتی تنها بخش کوچکی از این هزینه را پوشش میدهد. این ناتوانی مالی باعث شده بسیاری از افراد عطای خرید تجهیزات باکیفیت را به لقایش ببخشند و به وسایل ارزانقیمت و غیراستاندارد روی بیاورند که خود زمینهساز آسیبهای جسمی جدید میشود.
بحران حملونقل و هزینههای کمرشکن پرستاری
نامناسب بودن مبلمان شهری و شبکه حملونقل عمومی، فشار مضاعفی بر بودجه خانوار وارد میکند. وقتی اتوبوس و مترو در دسترس نباشد، استفاده از خودروی شخصی یا سرویسهای ویژه تنها راه باقیمانده است. مروتی تأکید میکند: «هزینه استخدام پرستار برای فردی که نیازمند مراقبت دائم است، گاهی به ۴۰ میلیون تومان در ماه میرسد. حالا این رقم را با مستمریهای دولتی مقایسه کنید تا عمق فاجعه در مشکلات معیشتی معلولان مشخص شود.»
ماده ۲۷ قانون معلولان؛ وعدهای که روی زمین ماند
طبق ماده ۲۷ قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، دولت موظف است کمکهزینه معیشتی را متناسب با حداقل دستمزد پرداخت کند. اما در حالی که حداقل دستمزد حدود ۱۶ میلیون تومان است، پرداختیهای فعلی به معلولان خندهآور به نظر میرسد. این عدم اجرای قانون باعث شده تا هزاران نفر سالها در صف انتظار بمانند و برخی حتی پیش از دریافت اولین حمایت قانونی، جان خود را از دست بدهند.
آمار خشت اول کج در برنامهریزیهای کلان
نبود آمار دقیق، تیر خلاصی بر پیکره حمایتهای اجتماعی است. در حالی که در سازمان بهزیستی حدود ۱.۶ میلیون نفر پرونده دارند، اما سرشماریهای قدیمی و عدم شناسایی معلولان جدید (ناشی از تصادفات و بیماریها)، باعث شده بودجهریزیها بر اساس واقعیت نباشد. مروتی معتقد است تا زمانی که آمار دقیقی از جمعیت معلولان نداشته باشیم، نمیتوان انتظار داشت که مشکلات معیشتی معلولان به طور ریشهای حل شود.
سرشماری پیشرو، آخرین فرصت برای اصلاح این ساختار معیوب و بازگرداندن کرامت انسانی به جامعهای است که تنها خواستهاش، اجرای عدالت و قانون است./ پیام ما
