روز ملی سینما؛ چراغهای روشن سالنها و سایه سنگین رکود بر معیشت سینماگران
روز ملی سینما فرصتی برای بررسی وضعیت سینمای ایران و بازخوانی چالشهای معیشتی و سیاستهای حمایتی پیش روی جامعه سینماگران کشور است.
بیستویکم شهریور، روز ملی سینما، در تقویم فرهنگی کشور یادآور دههها افتخارآفرینی، خلق روایتهای ماندگار و هویتبخشی به هنر معاصر ایران است.
با این حال، در سالهای اخیر این مناسبت، بیش از آن که محملی برای جشن و امیدآفرینی باشد، مجالی تلخ برای بازخوانی بحرانهای عمیق صنفی، نابرابری در توزیع منابع و کمتوجهی به امنیت شغلی هنرمندان بدل شده است.
تضاد آمار فروش گیشه با حقیقت معیشت اهالی سینما
نگاهی به گزارشهای رسمی و ادعاهای مدیریت سینمایی، شاید تلاش کند تصویری از پایداری صنعت سینما ارائه دهد؛ اما واقعیتِ تلخ و خالی بودن سالنهای سینما، نشاندهنده فروپاشیِ عمیقِ این صنعت است.
حقیقتِ جامعهی سینمای ایران، پشتِ پوستهی گزارشهای ادعایی، بسیار تاریکتر و پر از بحرانهای معیشتی است.
تمرکز بیرویه تولید بر کمدیهای تجاری صرف و کمرمق شدن سینمای مستقل، اندیشهورز و اجتماعی، طیف گستردهای از کارگردانان، فیلمنامهنویسان و عوامل فنی را عملاً به حاشیه کشانده است.
این جریان نامتوازن موجب شده است بخش بزرگی از بدنه سینما با بیکاریهای طولانیمدت، نبود امنیت شغلی و چالشهای حاد بیمهای دستوپنجه نرم کنند؛ بحرانی که در سالهای کهولت یا بیماری هنرمندان، بیش از پیش خود را نشان میدهد.
سیاستهای حمایتی دولت؛ وعدههای مکرر و انفعال اجرایی
نقش و رویکرد نهادهای متولی فرهنگ در مدیریت این بحران همواره محل نقد جدی بوده است.
سالهاست که در مناسبتهایی نظیر روز ملی سینما، وعده حل مشکلات صنفی، تقویت صندوقهای اعتباری و اصلاح نظام دستمزدها مطرح میشود؛ اما در عمل، سیاستهای حمایتی دولت بیشتر در قالب تسهیلات قطرهچکانی، دستورالعملهای بوروکراتیک و حمایتهای گزینشی باقی مانده است.
در غیاب یک نظام ساختارمند و شفاف، بودجههای حمایتی و اعتبارات دولتی اغلب به سمت پروژههای خاص و ارگانی سرازیر میشوند؛ در حالی که سینماگران مستقل و عوامل پشتصحنه حتی در تأمین پایهایترین هزینههای درمان و بازنشستگی با موانع جدی روبهرو هستند.
لزوم بازنگری در ساختار مدیریت وضعیت سینمای ایران
ادامه حیات فرهنگی کشور، مشروط به حفظ نیروهای خلاق و احترام به کرامت انسانی کسانی است که سینمای ایران را ساختهاند.
پاسداشت واقعی این روز، در گرو بازنگری ریشهای در سیاستهای حمایتی دولت، به رسمیت شناختن استقلال صنوف سینمایی و ایجاد تضمینهای پایدار برای معیشت اهالی سینماست؛ پیش از آن که فرسودگی، همانند سرنوشتِ بسیاری از کادرهای فرهنگی، بخش بزرگی از سرمایه انسانی این حرفه را به قهقرا ببرد.
