تیم فوتبال ناکامی یا دست آورد مسئله این است

تیم ملی فوتبال ایران، سرانجام پس از هیاهوی بسیار پیرامون عدم صدور ویزا برای برخی اعضای کادر فنی و رئیس فدراسیون، به مقصد آمریکا اعزام شد و در کشور مکزیک اقامت گزید. این تیم که ماه‌ها پیش از جام جهانی با وعده‌های پرشور سرمربی آن، آقای قلعه‌نویی، و تحلیل‌های کارشناسان ورزشی مبنی بر صعود به مراحل بالاتر همراه بود، امیدهای بسیاری را در دل هواداران زنده کرده بود. همگان بر این باور بودند که با توجه به حضور ۴۸ تیم در این دوره و قرارگیری ایران در گروهی نسبتاً آسان، تیم ملی به‌راحتی از مرحله گروهی عبور خواهد کرد.

اما عملکرد تیم در عمل متفاوت بود؛ سه بازی و سه تساوی، شرایط را پیچیده کرد و سرنوشت صعود را به «اما و اگرها» گره زد. در نهایت، تیم ملی بار دیگر از گردونه جام جهانی حذف شد تا رویای صعود، دست‌کم برای چهار سال دیگر به تعویق بیفتد. اگرچه تحلیل فنی عملکرد تیم در تخصص کارشناسان ورزشی است، اما خالی از لطف نیست که نگاهی کوتاه و تحلیلی به این موضوع از منظر اجتماعی و سیاسی داشته باشیم.

واضح است که در دوران تنش‌های سیاسی میان ایران و آمریکا، اعزام این تیم و برخوردهای صورت گرفته با مدیران و بازیکنان، بیش از آنکه جنبه ورزشی داشته باشد، متاثر از فضای سیاسی بود؛ به‌ویژه آنکه تیم ملی ناچار بود پس از هر بازی، خاک آمریکا را به‌سرعت ترک کرده و به مکزیک بازگردد. فارغ از اینکه مقصر این ناکامی مسئولان ورزشی بودند یا مدیران سیاسی، و صرف‌نظر از میزان حمایت مردمی، این واقعیت غیرقابل انکار است که تیم ملی فوتبال ایران در تنگنای عمیق اجتماعی و سیاسی گرفتار شد و نتیجه این فشار، حذف از تورنمنت بود.

البته نمی‌توان چرخه‌ی بدشانسی‌ها و ضعف در نتیجه‌گیری را نادیده گرفت، اما آنچه باعث انتقاد است، فرار مسئولان فوتبال از مسئولیت‌پذیری و انداختن تقصیرها به گردن «زمین و زمان» است. باید برای فوتبال این کشور فکری اساسی کرد. نگاهی به تیم‌هایی مثل کیپ‌ورد که از ناکجاآباد به جام جهانی می‌آیند و به مرحله حذفی صعود می‌کنند یا تیمی مثل ژاپن که با وجود شکست دو بر یک مقابل برزیل، قدرت خود را به رخ می‌کشد، نشان می‌دهد که ما با سطح اول فوتبال جهان فرسنگ‌ها فاصله داریم.

در این میان، اظهارات سرمربی درباره «ناسازگاری خدا با تیم» که بعداً تصحیح شد (منظور فوتبال بود)، بازتاب گسترده‌ای داشت. جای تأمل است که در حالی که اعضای تیم ملی دستمزدهای میلیونی دریافت می‌کنند، ادعای دستاوردهای بزرگ را دارند. عاقلان دانند! امروز این تیم از جام جهانی حذف شد تا چشم‌انتظاری مردمی که شاید دلبستگی چندانی به این تیم نداشتند، برای چهار سال دیگر تمدید شود.