صنعت مرغداری در آستانه نابودی
بررسی دلایل گرانی مرغ و تخممرغ در ایران؛ از جهش قیمت نهادهها و کمبود نقدینگی مرغداران تا نقش واسطهها و هشدار درباره نابودی صنعت مرغداری.
این روزها همزمان با موج گرانی و تورم افسارگسیختهای که در تمامی محصولات خوراکی مشاهده میشود، قیمت محصولات پروتئینی بهویژه مرغ و تخممرغ به مرزهای نگرانکنندهای رسیده است. این انفجار قیمتها ریشه در مسائل بنیادی و عمیقی دارد که در این مجال به برخی از آنها اشاره میشود.
نبیپور، رئیس هیئتمدیره اتحادیه مرغ تخمگذار تهران، میگوید: قیمت نهادهها در سال گذشته از ۴۲۰ هزار تومان به یکمیلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده که جهش حدوداً ۴ برابری را نشان میدهد. او همچنین اشاره میکند که سال گذشته، سالی فاجعهبار برای تمامی واحدهای تولیدی مرغداری بوده و متأسفانه این معضل در سال جاری نیز ادامه خواهد داشت و منجر به تعطیلی بیشتر واحدهای مرغداری میشود.
به گفته او، مرغدار ناچار شده است ۲۵ میلیون قطعه مرغِ ۵۰هفتهای را که هنوز در اوج تولید بودهاند، به علت ناتوانی در تأمین هزینه خوراک راهی کشتارگاه کند.
از سوی دیگر، نبیپور میگوید: بدعهدی وزارت جهاد کشاورزی در پرداخت تسهیلات بانکیِ وعده دادهشده پس از آزادسازی نرخ ارز، مشکل دیگری برای مرغداران ایجاد کرده است؛ بهطوریکه برخی بانکها ماهانه ۸ درصد بهره از مرغدار دریافت میکنند که این رقم با احتساب سایر سودهای بانکی و هزینههای جانبی به حدود ۱۱۰ درصد میرسد. تابآوری صنعت مرغداری در چنین شرایطی عملاً غیرممکن است.
یکی دیگر از مشکلات جدی مرغداران، مسأله نقدینگی است. برای نمونه، مرغدارانی که پیش از این بیش از ۵۰۰ تن سویا خریداری میکردند، اکنون حتی توان خرید ۱۰ تا ۱۵ تن را هم ندارند. علاوه بر این، مشکلات متعدد سامانه «بازارگاه» مانند محدود بودن سقف ثبت سفارش، تأخیر در تحویل نهاده به مرغداران و بروکراسی پیچیده، باعث شده است که سویا با قیمت ۱۰۵ هزار تومان در بازارگاه عرضه شود، اما مرغدار مجبور است همان سویا را در بازار آزاد به قیمت حدود ۱۳۵ هزار تومان تهیه کند تا از تلفات ناشی از گرسنگی مرغها جلوگیری شود.
نبیپور همچنین اشاره میکند که دولت توان مقابله با واسطههای قدرتمند را ندارد. به گفته او، اگر مرغدار تخممرغ را زیر قیمت ۲۲۰ هزار تومان عرضه کند، ناچار است واحد مرغداری خود را تعطیل کند.
با توجه به اظهارات نبیپور، صنعت مرغداری میان چکش هزینههای تولید و سندان بهرههای سنگین بانکی در حال نابودی است. اگر دولت برای تأمین نقدینگی مرغداران و حذف واسطههایی که تخممرغ را با قیمت ۲۳۴ تومان خریداری و تا ۶۵۰ تومان به دست مصرفکننده میرسانند، چارهای نیندیشد، در سال جاری نیز شاهد تعطیلی گسترده واحدهای مرغداری و حذف تدریجی مرغ و تخممرغ از سبد کالای خانوار خواهیم بود. در چنین وضعیتی، تابآوری مردم در برابر گرانی این محصول و سایر کالاهای اساسی بیش از این امکانپذیر نخواهد بود.