باکتری رودهای که میتواند روند پیری را کُندتر سازد
مطالعهای جدید نقش یک باکتری روده در کاهش التهاب و پیری بیولوژیکی را بررسی کرده و مواد غذایی مفید برای سلامت میکروبیوم را معرفی میکند.
پژوهشی جدید نشان میدهد یک باکتری کمترشناختهشده در روده، ممکن است از طریق کاهش التهاب مزمن و حفظ سلامت بدن، با روند پیری بیولوژیک مقابله کند.
باکتری روده چه ارتباطی با پیری دارد؟
گروهی از پژوهشگران چینی در مطالعهای جدید تأثیر باکتریهای دستگاه گوارش بر پدیدهای به نام «التهاب مرتبط با افزایش سن یا اینفلامایجینگ (Inflammaging)» را بررسی کردند.
این اصطلاح به التهاب مزمن و خفیفی اشاره دارد که بهتدریج و همزمان با افزایش سن در بدن شکل میگیرد.
التهاب در حالت طبیعی یکی از سازوکارهای دفاعی بدن برای مقابله با عفونت و آسیب است، اما با افزایش سن توانایی سیستم ایمنی برای کنترل التهابهای اضافی کاهش پیدا میکند.
تداوم این وضعیت میتواند به سلولها و بافتهای بدن آسیب بزند و خطر ابتلا به بیماریهایی مانند بیماری قلبی، دیابت، آرتریت، برخی سرطانها و زوال شناختی را افزایش دهد.
نقش باکتری Bifidobacterium pseudocatenulatum در سلامت روده
پژوهشگران در این مطالعه روی باکتری **Bifidobacterium pseudocatenulatum** یا به اختصار **BP** تمرکز کردند؛ نوعی باکتری روده که به حفظ سد دفاعی روده و مقابله با عوامل بیماریزا کمک میکند.
محققان، نمونههای مدفوع بیش از هزار و 700 فرد بزرگسال چینی را بررسی کردند و دریافتند میزان این باکتری با افزایش سن، هم در زنان و هم در مردان به شکل قابلتوجهی کاهش پیدا میکند.
نتایج نشان داد افرادی که میزان بیشتری از باکتری BP در روده خود داشتند، از نظر شاخصهای مورد استفاده در مطالعه، سن بیولوژیکی پایینتری داشتند.
آزمایش روی موشها چه چیزی نشان داد؟
پژوهشگران برای بررسی بیشتر این ارتباط، باکتری BP را بهصورت خوراکی به موشهای مسن دادند. این موشها از نظر سن، تقریباً معادل انسانهایی در محدوده ۵۶ تا ۶۹ سال در نظر گرفته شدند.
پس از مصرف این باکتری، موشها تنوع بیشتری از باکتریهای مفید روده را نشان دادند. همچنین میزان التهاب خفیف و مزمن در اندامهایی مانند کبد، ریه، عضلات اسکلتی، کلیه، قلب، طحال و روده کاهش یافت.
در آزمایشهای رفتاری و جسمی نیز موشهایی که BP دریافت کرده بودند، عملکرد بهتری در زمینههایی مانند تعادل، راه رفتن، حافظه و برخی رفتارهای شناختی داشتند.
ارتباط باکتری روده با یک ترکیب مهم در بدن
محققان احتمال میدهند یکی از سازوکارهای این اثر، افزایش مادهای به نام 5-Aminovaleric acid betaine یا 5-AVAB باشد.
میزان این ترکیب نیز با افزایش سن در انسان و موش کاهش پیدا میکند و برخی یافتههای پژوهش نشان میدهد مقدار بالاتر آن ممکن است با سن بیولوژیکی پایینتر ارتباط داشته باشد.
با این حال، پژوهشگران هنوز نمیتوانند با قطعیت بگویند که افزایش باکتری BP مستقیماً باعث کُند شدن پیری یا معکوس کردن روند پیری بیولوژیکی میشود.
کدام غذاها به افزایش باکتریهای مفید روده کمک میکنند؟
پژوهشگران با توجه به یافتههای مطالعه، توجه به مواد غذایی حاوی پروبیوتیکها و پریبیوتیکها را بهعنوان راهی بالقوه برای حمایت از میکروبیوم روده مطرح کردهاند.
برخی مواد غذایی گیاهی که میتوانند از رشد باکتریهای مفید روده حمایت کنند عبارتند از:
- عدس
- نخود
- لوبیا سیاه
- لوبیا قرمز
- سیر
- پیاز
- مارچوبه
- مواد غذایی تخمیری مانند ماست، کفیر، کیمچی و کلمترش
نتایج این مطالعه هنوز به معنی کشف درمان ضدپیری نیست
این پژوهش که نتایج آن در نشریه Nature Aging منتشر شده است، شواهد جالبی درباره ارتباط میکروبیوم روده، التهاب مزمن و پیری بیولوژیکی ارائه میدهد؛ اما نباید نتایج آن را به معنای اثبات یک درمان ضدپیری دانست.
بخش انسانی مطالعه عمدتاً ماهیت مشاهدهای داشت و بنابراین نمیتواند رابطه علت و معلولی میان افزایش BP و جوانتر ماندن بدن را ثابت کند.
علاوه بر این، برخی اطلاعات مربوط به عادات غذایی بر اساس گزارش خود افراد جمعآوری شده بود و آزمایشهای حیوانی نیز روی موشهای نر انجام شد.
بنابراین برای مشخص شدن این که آیا افزایش هدفمند Bifidobacterium pseudocatenulatum در انسان واقعاً میتواند التهاب مرتبط با افزایش سن را کاهش دهد یا روند پیری بیولوژیکی را تغییر دهد، به مطالعات بالینی گستردهتر و طولانیمدت نیاز است.
