دانشجویان پرسیدند، وزیر باید پاسخ دهد؛ کشاورزی ایران در بحران آب، واردات و خودکفایی+نامه
نامه صریح بسیج دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی به وزیر جهاد کشاورزی؛ مطالبه پاسخ شفاف درباره بحران آب، واردات و ضعف خودکفایی.
وقتی امنیت غذایی به خط قرمز دانشجویان میرسد، سکوت دیگر گزینه نیست.بسیج دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی با انتشار یک نامه صریح خطاب به وزیر جهاد کشاورزی، پرده از ضعفهای عمیق کشاورزی ایران برداشت و خواستار پاسخهای شفاف، مستند و دارای زمانبندی شد؛ نامهای که بیش از یک انتقاد، هشداری درباره آینده امنیت غذایی کشور است.
مطالبهگری دانشجویان؛ یادآوری یک آرمان فراموششده
بسیج دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی در این نامه، با یادآوری فرمان تاریخی امام خمینی(ره) در تأسیس جهاد سازندگی، تأکید میکند که کشاورزی ایران صرفاً یک بخش اقتصادی نیست؛ بلکه سنگر استقلال ملی، امنیت غذایی و معیشت مردم است.
دانشجویان تصریح کردهاند که فلسفه وجودی وزارت جهاد کشاورزی، تولید داخلی، خودکفایی پایدار و قطع وابستگی ذلیلانه به واردات بوده؛ آرمانی که امروز به گفته آنان، در عمل تضعیف شده است.
بحران آب و خاک؛ زنگ خطر امنیت ملی
در بخش مهمی از نامه، به واقعیتی نگرانکننده اشاره شده است:
- میانگین بارندگی ایران حدود ۲۵۰ میلیمتر؛ کمتر از یکسوم میانگین جهانی
- قرار گرفتن کشور در بحران ساختاری آب و خاک
- تشدید آسیبپذیری در برابر تحریمها و فشارهای خارجی
دانشجویان هشدار میدهند که اتکای وارداتمحور به زنجیره تأمین جهانی، کشاورزی ایران را در برابر تغییرات اقلیمی و شوکهای سیاسی، بهشدت شکننده کرده است.
خودکفایی یا واردات؟ سؤال بیپاسخ وزارتخانه
یکی از صریحترین محورهای نامه، نقد رویکرد فعلی وزارت جهاد کشاورزی در تأمین کالاهای اساسی است.
دانشجویان میپرسند:
- برنامه مشخص وزارتخانه برای خودکفایی پایدار در گندم و اقلام راهبردی چیست؟
- چرا نرخ ضایعات محصولات کشاورزی تا ۳۰ درصد باقی مانده است؟
- برنامه عملیاتی، زمانبندی و شاخص کمی برای کاهش این ضایعات کجاست؟
در بخش دیگری، به وابستگی شدید بیش از ۹۰ درصدی به واردات دانههای روغنی اشاره شده؛ وابستگیای که به گفته نویسندگان نامه، امنیت غذایی کشور را گروگان واردات کرده است. توسعه کشتهایی مانند کلزا و کنجد، مطالبهای است که همچنان پاسخ روشنی ندارد.
فناوری؛ حلقه مفقوده نجات کشاورزی
نامه با نگاهی انتقادی به عقبماندگی فناوری در کشاورزی ایران تأکید میکند:
- ناوگان فرسوده مکانیزاسیون
- نفوذ ناچیز کشاورزی دقیق
- فاصله جدی میان تحقیقات علمی و مزرعه
دانشجویان خواهان توضیح شفاف وزیر درباره:
- میزان اختصاص بودجه به شرکتهای دانشبنیان کشاورزی
- برنامه عملی انتقال بذرهای مقاوم به خشکی و فناوریهای نوین
هستند.
آبخیزداری و الگوی کشت؛ تصمیمهای روی کاغذ
در حوزه مدیریت آب، لحن نامه تندتر میشود. با اشاره به اینکه بیش از ۹۰ درصد مصرف آب کشور در کشاورزی است، بسیج دانشجویی تأکید میکند که:
- سدسازی و حفر چاه دیگر پاسخگو نیست
- آبخیزداری و آبخوانداری باید در اولویت مطلق قرار گیرد
دانشجویان میپرسند: آیا برای این موضوع حیاتی بودجه کمی، مشخص و قابل رصد در نظر گرفته شده است؟
همچنین، ناکارآمدی الگوی کشت مصوب به دلیل عدم هماهنگی با وزارت نیرو مورد انتقاد قرار گرفته و تغییر کشتهای پرمصرف آب به محصولات کممصرف، یک مطالبه فوری دانسته شده است.
زنجیره ارزش؛ کشاورزی فقط تولید خام نیست
نامه تأکید دارد که بدون صنایع تبدیلی و زنجیره ارزش، کشاورزی پایدار نمیماند. دانشجویان با مثال آبزیپروری، خواستار حمایت عملی از دانشبنیانها برای فرآوری ضایعات و کاهش پسماندهای زیستمحیطی شدهاند؛ اقدامی که میتواند هم ارزآوری داشته باشد و هم اشتغالزا باشد.
کشاورز، قربانی گرانی نهادهها
در پایان، نامه به مهمترین درد مزمن کشاورزی میپردازد:
- افزایش افسارگسیخته قیمت نهادهها
- کاهش صرفه اقتصادی تولید
- نبود کشاورزی قراردادی مؤثر
از نگاه دانشجویان، کنترل قیمت نهادهها و توسعه کشاورزی قراردادی، حلقه مفقوده ثبات بازار و معیشت کشاورز است.
مطالبهای فراتر از شعار
بسیج دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی تأکید میکند: کشاورزی، یک اداره نیست؛ قلب تپنده استقلال ملی است.
مطالبه نهایی روشن است: ارائه برنامه عملیاتی، زمانبندیشده، شفاف و قابل ارزیابی؛ نه شعار، نه کلیگویی.
