لیلاز: توافق پنهان ترامپ و مادورو؛ بناپارت در راه ایران؟
تحلیل جنجالی لیلاز درباره توافق پنهان ترامپ و مادورو، بحران اقتصادی ایران و احتمال ظهور یک بناپارت از درون حاکمیت؛ آیا قالیباف گزینه بعدی است؟
اظهارات تازه سعید لیلاز درباره توافق پنهانی ترامپ و مادورو و احتمال ظهور یک «بناپارت» از درون حکومت ایران، فضای تحلیلی تازهای در سیاست داخلی و خارجی ایجاد کرده است؛ تحلیلی که نام قالیباف را هم به میان میکشد.
لیلاز: ترامپ و مادورو از قبل هماهنگ بودند
اخبار سبز کشاورزی؛ سعید لیلاز، اقتصاددان و تحلیلگر سیاسی، در گفتوگو با یورونیوز مدعی شد که تحولات اخیر ونزوئلا حاصل یک سناریوی از پیشطراحیشده بوده است. به گفته لیلاز، «ترامپ و مادورو از قبل با یکدیگر قرار گذاشته بودند» و آنچه رخ داد، بیش از آنکه یک تقابل واقعی باشد، نمایشی سیاسی بود.
لیلاز تأکید دارد که حتی سقوط احتمالی دولت مادورو نیز تأثیر معناداری بر جمهوری اسلامی نخواهد داشت و نه به بهبود شرایط ایران میانجامد و نه وضعیت را بدتر میکند. با این حال، او احتمال داد که منابع نفتی ایران در چنین شرایطی برای کشورهایی مانند چین و هند اهمیت بیشتری پیدا کند.
تأثیر تحولات ونزوئلا بر ایران؛ امیدهای کاذب
این تحلیلگر اقتصادی معتقد است برخی جریانها در داخل ایران ممکن است از تحولات خارجی دچار خوشبینی شوند، اما از نظر او این امیدها وزن سیاسی قابلتوجهی ندارند. لیلاز گفت تعداد افرادی که سقوط مادورو را به سرنگونی جمهوری اسلامی پیوند میزنند، بسیار اندک است.
آیا ایران در آستانه یک وضعیت انقلابی است؟
به گفته لیلاز، سرعت وخامت شرایط اقتصادی و اجتماعی در ایران بهطور محسوسی افزایش یافته و کنترل دولت بر اوضاع، روزبهروز ضعیفتر میشود. با این حال، او تأکید کرد که هنوز نمیتوان شرایط کنونی را معادل یک وضعیت انقلابی یا منجر به سرنگونی حکومت دانست.
لیلاز معتقد است جمهوری اسلامی بهرغم رسیدن به بنبست، فعلاً آلترناتیو جدی ندارد و همین تناقض، زمینهساز شکلگیری یک پدیده خاص در درون ساختار قدرت خواهد شد.
ظهور بناپارت از دل حکومت؛ تحلیل جنجالی لیلاز
لیلاز با اشاره به مفهوم «بناپارتیسم» میگوید از سالها پیش به این نتیجه رسیده که ایران به سمت ظهور یک فرد مقتدر از درون نظام حرکت میکند. او تأکید کرد شعارهایی مانند «رضاشاه روحت شاد» لزوماً به معنای تمایل به بازگشت سلطنت نیست، بلکه نشانه عطش جامعه برای کارآمدی، ثبات و تصمیمگیری قاطع است.
به گفته لیلاز، مردم امروز بیش از آنکه سرنگونیخواه باشند، به دنبال دولتی هستند که بتواند بحرانهای انباشته را مدیریت کند.
اعتراضات اقتصادی؛ نشانهای از ناکارآمدی ساختاری
به باور لیلاز، اعتراضات اخیر نتیجه مستقیم ناکارآمدی شدید دولت و ناتوانی حاکمیت در کنترل قیمتهاست. او توضیح داد که شروع اعتراضات از بازار، معنادار است؛ چراکه بازاریان بیش از هر چیز از بیثباتی قیمتها آسیب میبینند.
لیلاز هشدار داد رشد ماهانه ۶ تا ۷ درصدی قیمت مواد غذایی، پدیدهای کمسابقه در تاریخ معاصر ایران است و میتواند زمینهساز ناآرامیهای گسترده در طبقات فرودست شود.
تورم، ناآرامی و احتمال یک تحول سیاسی
این اقتصاددان با اشاره به جهش شدید تورم گفت: نرخ تورم به محدوده ۵۲ تا ۵۵ درصد نزدیک شده که عددی بسیار نگرانکننده است. به اعتقاد لیلاز، اگر دولت نتواند دستکم ثبات قیمتها را حفظ کند، ناآرامیها ادامه خواهد یافت؛ هرچند این ناآرامیها الزاماً سرنگونخواهانه نخواهد بود.
او پیشبینی کرد که در چنین شرایطی، طی ماههای آینده یک تحول سیاسی از درون ساختار قدرت رخ خواهد داد.
بناپارت چه کسی میتواند باشد؟ احتمال قالیباف
در پاسخ به این پرسش که بناپارت احتمالی چه کسی خواهد بود، لیلاز گفت چون اپوزیسیون منسجمی وجود ندارد و ساختار امنیتی حکومت همچنان پابرجاست، ظهور بناپارت از درون حاکمیت محتمل است. او صراحتاً اعلام کرد که ممکن است محمدباقر قالیباف یکی از مصادیق این بناپارت باشد.
لیلاز البته تأکید کرد که لزوماً شناخت دقیقی از مصداق ندارد و تاریخ، فرد مناسب را در بزنگاه خود انتخاب خواهد کرد.
سیاست خارجی، تحریم و ریشه مشکلات اقتصادی
لیلاز با رد پررنگبودن نقش تحریمها در بحران اقتصادی ایران گفت مشکل اصلی، سیاستگذاری غلط است نه روابط خارجی. او با اشاره به آمار درآمدهای نفتی تأکید کرد که حتی در دوره برجام نیز مشکلات ساختاری اقتصاد ایران حل نشد.
به گفته لیلاز، سالانه دهها میلیارد دلار فساد، دزدی و فرار سرمایه در اقتصاد ایران رخ میدهد و تا زمانی که این چرخه اصلاح نشود، هیچ توافق خارجی معجزه نخواهد کرد.
خطر جنگ و آینده ناآرامیها
لیلاز احتمال وقوع جنگ را بالا دانست و گفت تا تعیین تکلیف موضوع غنیسازی، این خطر همواره وجود دارد. با این حال، او معتقد است آغاز جنگ الزاماً به سقوط نظام منتهی نمیشود، هرچند میتواند تحولات داخلی را تسریع کند.
در عین حال، لیلاز میگوید ناآرامیهای اجتماعی ادامهدار خواهد بود اما لزوماً به یک خیزش ساختارشکن ختم نخواهد شد.
جمعبندی
از نگاه لیلاز، جمهوری اسلامی وارد مرحلهای از بنبست تاریخی شده است؛ مرحلهای که نه به فروپاشی سریع میانجامد و نه به تداوم وضع موجود. در چنین شرایطی، احتمال ظهور یک «بناپارت» از دل ساختار قدرت، بیش از هر زمان دیگری جدی به نظر میرسد.
