اروپا برای آینده کشاورزی تصمیمسازی کرد
خشکسالی، کود و CAP پس از ۲۰۲۷ در مرکز مذاکرات
وزرای کشاورزی اتحادیه اروپا در نشست ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶، درباره آینده سیاست مشترک کشاورزی پس از سال ۲۰۲۷، بحران خشکسالی، وضعیت بازار محصولات کشاورزی و برنامه راهبردی کود گفتوگو کردند؛ مجموعهای از موضوعات که نشان میدهد تغییرات اقلیمی و هزینه نهادهها به محورهای اصلی سیاستگذاری کشاورزی اروپا تبدیل شدهاند.
شورای کشاورزی و شیلات اتحادیه اروپا در بروکسل، در بخش کشاورزی نشست خود، آخرین وضعیت مذاکرات مربوط به سیاست مشترک کشاورزی اتحادیه اروپا (CAP) پس از سال ۲۰۲۷ را بررسی کرد.
در این نشست، وزرای کشاورزی درباره مسائل باقیمانده در طرح جدید CAP تبادل نظر کردند و برای ادامه مذاکرات، جهتگیریهای سیاسی ارائه شد. ریاست ایرلندی شورای اتحادیه اروپا اعلام کرده است که هدف بعدی، پیشبرد مذاکرات برای دستیابی به یک رویکرد عمومی جزئی در نشست اکتبر است.
CAP جدید؛ تمرکز بر درآمد و تابآوری کشاورزان
طرح آینده سیاست مشترک کشاورزی اتحادیه اروپا با هدف ایجاد چارچوبی سادهتر و انعطافپذیرتر دنبال میشود. از محورهای مطرحشده، حمایت از درآمد کشاورزان، هدفمندتر و عادلانهتر شدن پرداختها، حمایت از نسل جدید کشاورزان، مدیریت ریسک و افزایش تابآوری بخش کشاورزی است.
این تغییرات در شرایطی دنبال میشود که کشاورزان اروپایی همزمان با افزایش هزینه برخی نهادهها و فشارهای ناشی از تغییرات آبوهوایی مواجه هستند.
خشکسالی؛ چالش مشترک کشاورزان اروپا
یکی از موضوعات اصلی نشست، وضعیت خشکسالی در کشورهای عضو بود.
بر اساس گزارش شورای اتحادیه اروپا، موجهای گرمای تابستان و خشکسالی شدید در شماری از کشورهای عضو، بر حجم و کیفیت تولیدات کشاورزی اثر گذاشته است.
وزرای کشاورزی درباره اقدامات هدفمند و حمایتهای احتمالی برای کمک به کشاورزان آسیبدیده از خشکسالی گفتوگو کردند. همچنین موضوع سازگار کردن روشهای کشاورزی و مدیریت منابع آب با شرایط ناشی از رویدادهای شدید آبوهوایی مورد توجه قرار گرفت.
هزینه کود و انرژی؛ فشار بر اقتصاد تولید
یکی دیگر از محورهای مهم نشست، وضعیت بازار و افزایش هزینههای تولید بود.
وزرا اعلام کردند که اگرچه در برخی بخشها نشانههایی از ثبات یا بهبود نسبی بازار کشاورزی دیده میشود، اما هزینه بالای نهادهها، بهویژه کود و انرژی، در کنار پایینتر بودن قیمت برخی محصولات، همچنان بر حاشیه سود کشاورزان فشار وارد میکند.
در ادامه، وزرای کشاورزی در یک جلسه کاری درباره ابعاد میانمدت و بلندمدت برنامه اقدام کود اتحادیه اروپا نیز بحث کردند.
این برنامه با هدف بهبود دسترسی و مقرونبهصرفه بودن کود، افزایش تابآوری زنجیره تأمین و تقویت ظرفیت داخلی اتحادیه اروپا دنبال میشود.
بازار کشاورزی زیر تأثیر تحولات ژئوپلیتیک
وضعیت بازار کشاورزی نیز در این نشست بررسی شد و وزرا درباره چالشهای پیش روی بخش کشاورزی اروپا، از جمله پیامدهای جنگ روسیه علیه اوکراین، تبادل نظر کردند.
وزیر سیاست کشاورزی و غذای اوکراین نیز در بخش نخست این گفتوگو حضور داشت و درباره شرایط بخش کشاورزی اوکراین با وزرای کشورهای عضو گفتوگو کرد.
اروپا به دنبال کشاورزی مقاومتر در برابر بحرانها
یکی از نکات قابل توجه در جمعبندی نشست، تأکید بر تابآوری بخش کشاورزی در برابر بحرانها و تحولات ژئوپلیتیک بود.
ترکیب موضوعاتی مانند خشکسالی، هزینه کود و انرژی، امنیت عرضه نهادهها و اصلاح سیاست مشترک کشاورزی نشان میدهد سیاستگذاری کشاورزی اروپا در حال حرکت به سمت مدیریت همزمان ریسکهای اقتصادی، اقلیمی و ژئوپلیتیک است.
برای کشاورزی ایران نیز این تجربه قابل توجه است؛ زیرا موضوعاتی مانند خشکسالی، کمبود آب، هزینه نهادهها، وابستگی به برخی نهادههای وارداتی و ضرورت افزایش تابآوری تولید از چالشهای مشابه بخش کشاورزی کشور محسوب میشوند.
تجربه اروپا نشان میدهد سیاست کشاورزی صرفاً به حمایت از تولید محدود نمیشود و موضوعاتی مانند مدیریت بحران، امنیت نهادهها، منابع آب و سازگاری با تغییرات اقلیمی نیز به بخش جداییناپذیر سیاستگذاری کشاورزی تبدیل شدهاند.
