خرمای کبکاب؛ گنجی که نباید ارزان فروخته شود

هر سال با نزدیک شدن به فصل برداشت خرما، یک سؤال ذهن بسیاری از نخلداران دشتستان و استان بوشهر را درگیر می‌کند: چرا محصولی که یک سال برای تولید آن زحمت کشیده‌ایم، باید با قیمتی ناچیز از دستمان خارج شود؟

نخلدار از اولین روز گرده‌افشانی تا آخرین روز برداشت، شب و روز ندارد. هزینه آب، کارگر، کود، مبارزه با آفات، هرس، نگهداری و ده‌ها هزینه دیگر را پرداخت می‌کند و یک سال تمام چشم انتظار محصولی می‌ماند که قرار است چرخ زندگی خانواده‌اش را بچرخاند.

اما وقتی زمان فروش فرا می‌رسد، ناگهان عده‌ای وارد میدان می‌شوند که تلاش می‌کنند ارزش واقعی خرمای کبکاب را کمتر از آنچه هست نشان دهند؛ محصولی که خداوند در دل نخلستان‌های بوشهر قرار داده و یکی از ارزشمندترین مواد غذایی جهان به شمار می‌رود.

امروز در بازار، بسیاری از میوه‌ها مانند هلو، زردآلو و سایر محصولات باغی با قیمت‌های بسیار بالا معامله می‌شوند؛ در حالی که این محصولات چند روز بیشتر ماندگاری ندارند و بدون سردخانه به سرعت کیفیت خود را از دست می‌دهند.

اما خرما داستان دیگری دارد.

خرما یک میوه معمولی نیست؛ یک ماده غذایی کامل است. محصولی استراتژیک که قرن‌ها غذای مردم مناطق گرمسیری بوده است. محصولی که بدون نیاز به یخچال ماه‌ها و حتی بیش از یک سال قابلیت نگهداری دارد و در شرایط بحران، خشکسالی، قحطی و حتی جنگ می‌تواند نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی ایفا کند.

حال سؤال اینجاست:

چگونه ممکن است محصولی با این همه ارزش غذایی و ماندگاری، چندین برابر ارزان‌تر از برخی میوه‌های فصلی خرید و فروش شود؟

واقعیت این است که ارزش خرمای کبکاب بسیار بیشتر از قیمتی است که در بسیاری از سال‌ها به نخلدار پرداخت شده است.

موضوع دیگری که باید با صداقت درباره آن صحبت کرد، مسئله اتحاد نخلداران است.

تا زمانی که هر کشاورز به تنهایی تصمیم بگیرد و هر کس ساز خود را بزند، دلالان و واسطه‌ها قدرت بیشتری پیدا می‌کنند. اما روزی که نخلداران به درک مشترکی از ارزش محصول خود برسند، دیگر کسی نمی‌تواند با ایجاد جو روانی یا شایعات، قیمت خرما را به دلخواه خود تعیین کند.

نخلدار باید بداند که فروش محصول به صورت نسیه در شرایط تورمی، در بسیاری از مواقع به معنای از دست دادن بخشی از ارزش واقعی محصول است. پولی که چند ماه بعد دریافت می‌شود، قدرت خرید امروز را ندارد و این مسئله باید در معاملات مورد توجه قرار گیرد.

خرمای کبکاب فقط یک محصول کشاورزی نیست؛ حاصل یک سال تلاش، امید، سرمایه‌گذاری و زندگی هزاران خانواده نخلدار است.

اگر قرار است نخلستان‌ها پابرجا بمانند، اگر قرار است جوانان در روستاها بمانند، اگر قرار است باغ‌ها سال آینده نیز محصول بدهند، باید قیمت خرما به گونه‌ای باشد که علاوه بر تأمین معیشت خانواده نخلدار، امکان سرمایه‌گذاری مجدد برای نگهداری و تغذیه نخلستان نیز فراهم شود.

امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند آگاهی، همدلی و اتحاد هستیم.

ارزش خرمای کبکاب را ابتدا باید خود نخلداران باور کنند؛ زیرا محصولی که صاحبش به ارزش آن ایمان داشته باشد، دیگر به آسانی ارزان فروخته نخواهد شد.

ارادتمند شما

دکتر اصغر وطنخواه

09175102628