هشدار گرمای شدید، سیستم های غذایی را به بحران رسانده
آژانسهای سازمان ملل متحد هشدار میدهند که گرمای شدید، سیستمهای غذایی جهانی را به آستانه بحران میرساند.
گزارش مشترک سازمان خواربار و کشاورزی (FAO) و سازمان جهانی هواشناسی (WMO) نشان میدهد که گرمای شدید در حال حاضر باعث از دست رفتن نیم تریلیون ساعت کاری در هر سال میشود و با افزایش دما، تأثیرات آن تشدید خواهد شد.
سلست سائولو، دبیرکل WMO، گفت: «گرمای شدید به طور فزایندهای شرایطی را که سیستمهای کشاورزی و مواد غذایی تحت آن کار میکنند، تعریف میکند.» او هشدار داد که این گرما «به عنوان یک عامل خطر ترکیبی عمل میکند که نقاط ضعف موجود در سیستمهای کشاورزی را تشدید میکند.»
یک عامل افزایشدهنده خطر
کو دونگیو، مدیرکل فائو، گفت: «گرمای شدید «یک عامل افزایشدهنده خطر اصلی» است که فشار فزایندهای را بر محصولات کشاورزی، دام، شیلات و جنگلها و جوامع و اقتصادهایی که به آنها وابسته هستند، وارد میکند.»
در سراسر سیستمهای کشاورزی، تأثیرات از قبل قابل مشاهده است. برای بسیاری از محصولات اصلی، بازده در دمای بالاتر از 30 درجه سانتیگراد (86 درجه فارنهایت) شروع به کاهش میکند و منجر به تضعیف ساختارهای گیاهی و کاهش بهرهوری میشود. دامها در دماهای حتی پایینتر نیز دچار استرس میشوند، به ویژه خوکها و طیور که نمیتوانند خود را به طور مؤثر خنک کنند و در نتیجه رشد، کاهش بازده لبنیات و در موارد شدید، نارسایی اندامها را به همراه دارد.
در اقیانوسها، افزایش دما سطح اکسیژن را کاهش میدهد و ماهیها را تحت فشار قرار میدهد - 91 درصد از اقیانوسهای جهان حداقل یک موج گرمای دریایی را در سال 2024 تجربه میکنند. جنگلها نیز تحت تأثیر قرار میگیرند، زیرا گرمای شدید فتوسنتز را مختل میکند و خطر آتشسوزیهای جنگلی را افزایش میدهد.
گرمای شدید همچنین سایر خطرات آب و هوایی را تقویت میکند. این میتواند باعث خشکسالی، تشدید کمبود آب، افزایش خطرات آتشسوزیهای جنگلی و تسریع شیوع آفات و بیماریها شود - چیزی که گزارش آن را «اثرات مرکب» توصیف میکند که در کل اکوسیستمها موج میزند.
«اثرات شدید» یک واقعیت
در برخی مناطق، این اثرات از قبل شدید هستند.
به عنوان مثال، یک رویداد گرمایی در سال ۲۰۲۵ در قرقیزستان، شاهد افزایش دما حدود ۱۰ درجه سانتیگراد بالاتر از حد معمول بود که به کاهش ۲۵ درصدی برداشت غلات منجر شد، در عین حال باعث هجوم ملخها و کاهش ظرفیت آبیاری نیز شد.
در جای دیگر، شرایط گرما و خشکسالی طولانی مدت در برزیل در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، عملکرد سویا را تا ۲۰ درصد کاهش داد، در حالی که یک موج گرمای بزرگ در سراسر آمریکای شمالی در سال ۲۰۲۱ منجر به خسارات قابل توجه در محصولات میوه و افزایش شدید آتشسوزیهای جنگلی شد.
تلفات انسانی نیز به همان اندازه شدید است. در بخشهایی از جنوب آسیا، کشورهای جنوب صحرای آفریقا و آمریکای لاتین، تعداد روزهایی که هوا برای کار کردن خیلی گرم است میتواند به ۲۵۰ روز در سال افزایش یابد که میلیونها کارگر کشاورزی را در معرض خطر قرار داده و تولید مواد غذایی را تضعیف میکند.
فراخوان اقدام
برای پاسخگویی، این گزارش خواستار اقدامات فوری سازگاری، از جمله محصولات مقاوم در برابر گرما، تنظیم برنامههای کاشت و بهبود شیوههای مدیریت مزرعه است.
سیستمهای هشدار اولیه و دسترسی به حمایت مالی - مانند بیمه و حمایت اجتماعی - نیز برای کمک به کشاورزان در مقابله با خطرات فزاینده حیاتی هستند.
آژانسهای سازمان ملل متحد نتیجه میگیرند: «حفاظت از آینده کشاورزی و تضمین امنیت غذایی جهانی نه تنها مستلزم ایجاد تابآوری در مزرعه است، بلکه... گذار قاطع از آیندهای با انتشار بالای گازهای گلخانهای را نیز میطلبد.»
این گزارش نشان میدهد که چگونه موجهای گرما - دورههای طولانی مدت دمای غیرمعمول بالا در روز و شب - بر محصولات کشاورزی، دام، شیلات و جنگلها تأثیر میگذارند و در عین حال کارگران کشاورزی را نیز در معرض خطر جدی قرار میدهند.
