ترسالی پیش روی ایران؛ آیا کلانشهرها در تابستان با کمآبی روبهرو میشوند؟
با وجود بارشهای نسبتاً مناسب در سال آبی جاری، کارشناسان درباره احتمال کمآبی در کلانشهرهایی مانند تهران، کرج، مشهد و قم در فصل گرم هشدار میدهند.
با وجود بارشهای نسبتاً مناسب در سال آبی جاری، کارشناسان اقلیم هشدار میدهند که نباید تصور کرد بحران آب در ایران پایان یافته است؛ چراکه حتی در شرایط بارندگی نرمال نیز احتمال کمآبی در کلانشهرهایی مانند تهران، کرج، اراک، مشهد و قم در فصل گرم همچنان وجود دارد.
وضعیت بارشها در سال آبی جاری چگونه است؟
سال آبی جاری از ابتدای مهر ۱۴۰۴ آغاز شده و بررسی دادههای هواشناسی نشان میدهد میزان بارش در برخی مناطق کشور حتی بالاتر از میانگین نرمال ثبت شده است. با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که این افزایش بارندگی لزوماً به معنای بهبود کامل منابع آبی نیست.
بر اساس آمار موجود، میانگین بارش کشور در سال آبی جاری حدود ۱۷۳.۲ میلیمتر ثبت شده است؛ در حالی که میانگین بلندمدت بارندگی در ایران حدود ۱۶۸.۲ میلیمتر است. این موضوع نشان میدهد که در مجموع کشور شرایطی نزدیک به بارش نرمال را تجربه کرده است.
کدام استانها بارش بالاتر از نرمال داشتهاند؟
بررسیهای اقلیمی نشان میدهد برخی مناطق کشور در ماههای اخیر شرایطی نزدیک به ترسالی نسبی را تجربه کردهاند. استانهایی مانند:
- هرمزگان
- خراسان جنوبی
- کرمان
- برخی مناطق شمال غرب کشور
از جمله مناطقی هستند که میزان بارش در آنها از میانگین معمول بیشتر بوده است.
در مقابل، در برخی مناطق غربی کشور از جمله لرستان، چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد میزان بارندگی هنوز به حد نرمال نرسیده، هرچند احتمال بهبود وضعیت با ادامه بارشها وجود دارد.
استانهایی که هنوز با کمبود بارش روبهرو هستند
در کنار مناطق پربارش، برخی استانها همچنان با بارندگی کمتر از میانگین روبهرو هستند. از جمله:
- تهران
- قزوین
- قم
- استان مرکزی
- بخشهایی از همدان
این مناطق بهویژه به دلیل جمعیت بالا و مصرف گسترده آب، نسبت به سایر مناطق حساستر هستند.
چرا با وجود بارشها همچنان خطر کمآبی وجود دارد؟
کارشناسان تأکید میکنند که بارش یک سال یا حتی یک فصل پرباران نمیتواند کمبود منابع آبی چند سال خشک را جبران کند. در سالهای اخیر، ایران دورههای خشکسالی متوالی را تجربه کرده و بخش زیادی از ذخایر آب زیرزمینی و سطحی مصرف شده است.
به همین دلیل حتی در صورت ثبت بارشهای نرمال یا بالاتر از نرمال، بازسازی کامل منابع آبی زمانبر خواهد بود.
احتمال کمآبی در کلانشهرها در فصل گرم
با توجه به الگوی مصرف آب و محدودیت منابع، کارشناسان احتمال میدهند در فصل گرم سال برخی کلانشهرهای کشور با تنش آبی مواجه شوند. شهرهایی که بیشترین نگرانی درباره آنها مطرح شده عبارتاند از:
- تهران
- کرج
- اراک
- مشهد
- قم
در این شهرها افزایش مصرف آب در تابستان میتواند فشار بیشتری بر منابع آبی وارد کند.
ترسالی نسبی، اما نه پایان بحران آب
در مجموع، دادههای اقلیمی نشان میدهد ایران در سال آبی جاری شرایطی نزدیک به نرمال را تجربه کرده و برخی مناطق حتی ترسالی نسبی داشتهاند. با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که بحران آب در ایران همچنان پابرجاست و مدیریت مصرف آب بهویژه در کلانشهرها اهمیت زیادی دارد.