تهران در آستانه تابستانی سخت؛ آیا جیرهبندی آب واقعاً نزدیک است؟
تهران به تابستانی دشوار نزدیک میشود کاهش ذخایر سدها و مصرف بالای آب نگرانیها درباره جیرهبندی را افزایش داده مسئولان از عبور بدون نوبتبندی میگویند
با افزایش دمای هوا و روشنشدن میلیونها کولر در پایتخت، نشانهها حاکی از آن است که تهران به سمت تابستانی پرتنش و دشوار در مصرف آب حرکت میکند. آمارهای رسمی و هشدارهای مسئولان ارشد صنعت آب، تصویری از آیندهای نگرانکننده را ترسیم میکند؛ آیندهای که شاید بحث جیرهبندی آب دوباره مطرح شود.
بحران آب تهران؛ واقعیتی فراتر از یک هشدار فصلی
تهران سالهاست با چالش دیرینه کمبود آب دستوپنجه نرم میکند، اما امسال شرایط متفاوت است. سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران اعلام کرده که تنها ۲۲ درصد حجم مخازن سدهای پایتخت پر است؛ عددی که نشان میدهد بارندگیهای اخیر نتوانسته کمبودهای گذشته را جبران کند.
از سوی دیگر، بنا بر گفته مدیرعامل آبفا کشور، کسری ۵۰ میلیون مترمکعبی ذخایر سدهای پنجگانه تهران نسبت به سال گذشته همچنان پابرجاست. اگرچه بارشها نسبت به سال قبل ۱۷ درصد افزایش یافته، اما در مقایسه با میانگین بلندمدت، کاهش ۳۴ درصدی را تجربه میکنیم. این شکاف، مدیریت مصرف را از یک توصیه ساده به یک ضرورت حیاتی تبدیل کرده است.
کولرهای آبی؛ مصرف کننده پنهان و بزرگ آب پایتخت
با ورود تهران به روزهای گرم سال، مصرف آب پایتخت به اعداد بیسابقهای رسیده است. سخنگوی آبفا اعلام کرده که:
- مصرف روزانه تهران: ۲ میلیارد و ۹۳۵ میلیون لیتر
- مصرف لحظهای در اوج: ۳۸ هزار لیتر در ثانیه
- تعداد کولرهای آبی فعال: ۳ میلیون دستگاه
هر کولر آبی سالم روزانه حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ لیتر آب مصرف میکند؛ رقمی معادل نیاز یک فرد کامل. اما وقتی کولر فرسوده یا دارای نشتی باشد، این عدد تا ۴۰۰ لیتر افزایش مییابد. در مجموع، کولرهای آبی پایتخت روزانه ۳۰۰ میلیون لیتر از شبکه آب تهران را مصرف میکنند.
آیا جیرهبندی آب در تهران قطعی است؟
این پرسشی است که این روزها ذهن بسیاری از شهروندان را درگیر کرده است. عباس صوفی، نایبرئیس کمیسیون عمران مجلس، اعلام کرد که هنوز برنامه رسمی برای جیرهبندی آب در تهران وجود ندارد.
با این حال، او تأکید کرد که ثبات فعلی شبکه آبرسانی «کاملاً مشروط» به همکاری مردم است.
هاشم امینی، مدیرعامل آبفای کشور نیز گفت که برنامه وزارت نیرو «عبور از تابستان بدون نوبتبندی» است؛ اما این هدف تنها با مدیریت مصرف خانگی و همکاری صنایع امکانپذیر خواهد بود.
محورهای اصلی دولت برای جلوگیری از جیرهبندی
برای عبور از بحران، دولت روی دو اقدام کلیدی تمرکز کرده است:
مدیریت مصرف خانگی
کاهش مصرف توسط مردم، بهویژه در استفاده از کولرهای آبی، رفع نشتیها، اصلاح شیوه استفاده از آب و بهبود تجهیزات.
بازچرخانی آب در صنایع
براساس قانون بودجه و برنامه هفتم توسعه، صنایع بزرگ باید از پساب و آبشیرینکنها استفاده کنند تا سهم بیشتری از آب سدها برای مصرف خانگی باقی بماند.
سارقان پنهان آب و نقش حیاتی صرفهجویی کوچک
نشتهای کوچک و تجهیزات معیوب، میلیونها لیتر آب را هدر میدهد. مسئولان آبفا تأکید دارند:
- نصب سایبان برای کولر
- تعویض بهموقع پوشال
- رفع نشتی شیرآلات
میتواند ۲۰ تا ۳۰ درصد مصرف خانوار را کاهش دهد.
سال گذشته، کاهش ۲۵ لیتری سرانه مصرف باعث شد تهران از شرایط بحرانی عبور کند؛ عددی ظاهراً کوچک که در مقیاس جمعیت پایتخت معادل دو برابر ظرفیت سد لتیان صرفهجویی ایجاد کرد.
سیاستهای تشویقی برای کاهش مصرف تهران
در حال حاضر:
- ۴۰ درصد مشترکان خوشمصرف هستند.
- ۶۰ درصد همچنان در گروه پرمصرف قرار دارند.
دولت برای تشویق مردم به مدیریت مصرف، تخفیفهای ۴۰ تا ۵۰ درصدی روی قبض آب مشترکانی که مصرف خود را کاهش دهند در نظر گرفته است.
