مردم به مثابه رزمندگان درون شهر

برخلاف بسیاری از کشورهای بحران‌زده که در آن‌ها شهروندان و مردم به نقطه‌ ضعف حکومت تبدیل می‌شوند و با کنار کشیدن، عملاً روند فروپاشی دولت و حکومت را تسریع می‌کنند، در ایران مردم به نقطه‌ قوت حاکمیت جمهوری اسلامی تبدیل شدند.

در واقع راهبردنویسان و استراتژیست‌های آمریکایی و اسرائیلی پیش‌بینی کرده بودند که مردم و به‌عبارت بهتر طرفداران سقوط حکومت، به‌عنوان بازوی داخلی ارتش‌های حمله‌کننده عمل خواهند کرد و آخرین گام برای نابودی حکومت توسط همین بازوی داخلی برداشته خواهد شد.

نمونه این راهبرد در سقوط شهرهای سنی‌نشین عراق در زمان حمله داعش و نیز در افغانستان هنگام حمله طالبان مشاهده شده بود. از همین رو در روزهای ابتدایی جنگ، ترامپ در پاسخ به یکی از خبرنگاران با تکبر گفت که فعلاً مردم به خیابان‌ها نیایند تا آمریکا و اسرائیل به اندازه کافی حکومت جمهوری اسلامی را تضعیف کنند و در زمان مقتضی به ایرانیان اطلاع داده خواهد شد که چه زمانی به میدان بیایند و حکومت جمهوری اسلامی را ساقط کنند.

در همین راستا، اسرائیل نیز مراکز تجمع و فرماندهی نیروی انتظامی، از جمله کلانتری‌ها، مقرها و ساختمان‌های فرماندهی و بسیج را هدف حمله قرار داد. در این‌باره اسرائیل ادعا می‌کرد که با حمله به نیروی انتظامی و بسیج، راه حضور مردم در خیابان‌ها و براندازی جمهوری اسلامی را هموار می‌کند.

در این استراتژی، مخالفان درون‌شهری حکومت جمهوری اسلامی پس از انهدام مراکز پلیس و بسیج و با پشتیبانی نیروهای خارجی حمله‌کننده که وارد خاک ایران شده بودند، حکومت مرکزی را نابود می‌کردند.

تحلیلگران خارجی که عدم پشتیبانی شهروندان اوکراینی از دولت‌شان در جنگ با روسیه را مشاهده کرده بودند، تصور می‌کردند که در بدترین حالت شهروندان ایرانی سکوت خواهند کرد و بی‌طرفی پیشه می‌کنند. در این صورت نیز فضای شهرها و خیابان‌ها برای ورود و نقش‌آفرینی نیروهای خارجی حمله‌کننده، از جمله نیروهای کومله، داعش خراسان و خبات مهیا می‌شد و در سکوت شهروندان، حکومت مرکزی در تهران فرو می‌پاشید.

جمهوری اسلامی اما از همان روزهای نخست، ابتدا در قالب سوگواری برای رهبر شهید و سایر شهدا و سپس برای قدرت‌نمایی در برابر مخالفان، هواداران خود را به خیابان‌ها کشاند و بسیاری از خیابان‌ها، میادین، نقاط حساس شهرها و مراکز استان‌ها را از حضور هواداران خود پر کرد.

در همین رابطه به مساجد نیز گفته شد که پس از نماز مغرب و عشا و افطار مردم، به جای برگزاری سخنرانی و مراسم مذهبی، در خیابان‌های اطراف مسجد و در همان محله راهپیمایی پیاده یا خودرویی برگزار کنند. جالب آن‌که علاوه بر مذهبیون و مسجدی‌ها، برخی افراد غیرمذهبی با ظاهرهای متفاوت و حتی بی‌حجاب نیز در این مراسم شرکت کردند و می‌کنند و شعار «خیابان با مردم و مرزها با نظامیان» از دل همین راهپیمایی‌ها و تجمع‌ها متولد شد.

در واقع حضور مردم در نقاط مختلف شهرهای بزرگ و کوچک و حتی روستاها آن‌چنان پرشمار و قابل‌توجه بود که بسیاری از راهبردنویسان اساساً مجالی برای حضور مخالفان در صحنه نمی‌دیدند. حتی اگر هیچ نیروی مسلحی هم در این تجمع‌ها حضور نداشت، باز هم مخالفان جمهوری اسلامی در ازدحام و کثرت طرفداران آن در خیابان‌ها گم می‌شدند. از همین رو استراتژی فروپاشی از درون که تل‌آویو و واشنگتن آن را طراحی کرده و در انتظار اجرای آن بودند، در همان آغاز شکست خورد و کنار گذاشته شد.

نظیر همین تجمع‌ها در خارج از کشور و به نفع حکومت ایران نیز برگزار شد و تبلیغات گسترده و تقریباً مؤثر سال‌های اخیر گروه‌های ضدجمهوری اسلامی، از جمله طرفداران سلطنت، را تا حد زیادی بی‌اثر کرد؛ امری که موجب شگفتی بسیاری از ناظران مسائل ایران شد. نکته جالب آن‌که در تجمع‌های اخیر، افراد از قشرها و گروه‌های عقیدتی و مذهبی گوناگون و حتی غیرمسلمانان، تنها بر اساس عِرق ملی و تعهد به خاک وطن در حمایت از جمهوری اسلامی مشارکت می‌کردند.

مجریان، مداحان و برگزارکنندگان این تجمع‌ها نیز به‌طور مکرر و صریح اعلام می‌کردند که ظاهر یا نوع عقیده شرکت‌کنندگان در تجمع‌های حمایت از وطن به هیچ‌کس مربوط نیست و هیچ فردی حق انجام تذکرهای امر به معروف، نهی از منکر یا موارد مشابه را ندارد. این امر نشان می‌دهد که مقام‌ها، دست‌اندرکاران و مجریان امور در جمهوری اسلامی ایران به‌خوبی و با درک عمیق، به اهمیت و کارکرد انسجام ملی در بقای حکومت واقف شده‌اند.

از این‌رو اکنون کسی علیه حضور افراد بی‌حجاب در معابر یا در تجمع‌ها نه‌تنها سخنی نمی‌گوید، بلکه از حضور این افراد، حتی در راستای دفاع از تمامیت ارضی کشور، استقبال نیز می‌شود. در واقع اکنون و از این پس ملاحظات تازه و اثرگذاری درباره تعامل با مردم، رواداری و مردم‌مداری در ایران شکل گرفته است؛ ملاحظاتی که هدف اصلی آن حفظ و تعمیق انسجام ملی و همبستگی اجتماعی ایرانیان است.