قهرمانان بقا در برهوت؛ جانورانی که تشنه نمیشوند
بررسی علمی شگفتانگیزترین جانورانی که با مکانیسمهای فیزیولوژیک خاص، بسیار بیشتر از انسان بدون نیاز به آب زنده میمانند.
تکامل فیزیولوژیک جانوران بیابانی، راهکارهای شگفتانگیزی را برای مقابله با بیآبی در اختیار آنها قرار داده است. در حالی که انسان بدون آب تنها چند روز دوام میآورد، برخی گونههای جانوری ماهها و حتی سالها بدون نوشیدن قطرهای مایعات به زندگی خود ادامه میدهند.
شاهکار کلیهها در بدن موش کانگورویی
یکی از خیرهکنندهترین نمونههای سازگاری با کمآبی، موش کانگورویی است. این جونده کوچک بیابانی تقریباً در تمام طول عمر خود نیازی به نوشیدن آب مایع ندارد.سیستم دفعی این جانور به قدری پیشرفته است که ادراری با غلظت فوقالعاده بالا تولید میکند تا اتلاف آب به حداقل برسد.
این حیوانات بیابانی، آب مورد نیاز خود را به روش «متابولیک» و تنها از طریق اکسیداسیون کربوهیدراتهای موجود در دانههای خشک بیابانی تأمین میکنند.
شتر؛ مدیریت هوشمندانه دمای بدن
شترها، نماد کلاسیک بقا در خشکسالی هستند. این پستانداران تنومند میتوانند تا چندین هفته بدون مصرف آب زنده بمانند. برخلاف انسان که برای خنک شدن، عرق میکند و آب از دست میدهد، شتر، نوسانات دمای بدن خود را بالا میبرد تا نیاز به خنکسازی تبخیری کاهش یابد.
علاوه بر این، گلبولهای قرمز بیضیشکل آنها به گونهای طراحی شدهاند که حتی پس از از دست دادن مقادیر زیادی از آب بدن، جریان خون را بدون مشکل حفظ میکنند.
ذخیرهسازی آب در بدن لاکپشت بیابانی
لاکپشتهای بیابانی، راهبردی متفاوت برای مقابله با گرما و بیآبی دارند. آنها مثانهای بزرگ و انعطافپذیر دارند که میتواند آب را تا بیش از ۴۰ درصد وزن بدنشان ذخیره کند.
این حیوانات بیابانی در زمان بارندگی یا مصرف گیاهان مرطوب، مخازن داخلی خود را پر کرده و در دورههای طولانی خشکسالی از این ذخایر حیاتی استفاده میکنند.
زندگی زیرزمینی برای فرار از تبخیر
علاوه بر ویژگیهای ساختاری، رفتارهای فیزیولوژیک نیز نقش مهمی در سازگاری با کمآبی دارند. حفر لانههای عمیق زیرزمینی توسط موشهای کانگورویی و لاکپشتها، محیطی با رطوبت بالا و دمای ملایم ایجاد میکند که مانع تبخیر رطوبت بدن از طریق تنفس و پوست میشود؛ مزیتی که انسانها در شرایط بحرانی از آن محروم هستند.
