وقتی ۳۰ درصد گرانی شیر، ۱۰۰ درصد از جیب مردم می‌رود!+جدول

تصور کنید قیمت ماده اولیه محصولی ۳۰ درصد گران شود، اما قیمت نهایی آن در قفسه سوپرمارکت‌ها بیش از ۱۰۰ درصد جهش کند؛ این دقیقاً سناریوی تلخی است که این روزها در بازار لبنیات شاهد هستیم.

در حالی که کارگروه امنیت غذایی با هدف حمایت از دامداران، قیمت شیر خام را افزایش داده، سکوت نهادهای نظارتی باعث شده تا صنایع لبنی با رویکردی تهاجمی، سفره‌های مردم را هدف قرار دهند و کلسیم را به کالایی لوکس تبدیل کنند.

پشت پرده قیمت‌ها؛ چرا محصولات لبنی دو برابر شد؟

ماجرا از مصوبه شانزدهمین کارگروه امنیت غذایی آغاز شد. قیمت شیر خام درب دامداری از ۴۶ هزار و ۵۰۰ تومان به ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان رسید. این یعنی یک افزایش ۳۰ درصدی برای ماده اولیه. اما آنچه در ویترین فروشگاه‌ها رخ داد، با هیچ منطق اقتصادی همخوانی ندارد. صنایع لبنی بدون ابلاغ رسمی نرخ‌های جدید از سوی سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان، قیمت‌ها را به‌صورت خودسرانه تغییر داده‌اند.

در ادامه، نگاهی به تغییرات شوکه‌کننده قیمت اقلام اساسی می‌اندازیم:

آیا سازمان حمایت نظاره‌گر است؟

این گرانی محصولات لبنی در حالی رخ داده که هنوز قیمت ۴ محصول اصلی تنظیم‌بازاری شامل شیر بطری، شیر کیسه‌ای، ماست و پنیر توسط دولت ابلاغ نشده است. این اقدام صنایع لبنی، نوعی «گردن‌کشی» در برابر سیاست‌های تنظیم بازار است. پرسش اصلی اینجاست: نهادی که نامش «سازمان حمایت از مصرف‌کننده» است، در برابر این تعیین تکلیف خودسرانه دقیقاً چه نقشی ایفا می‌کند؟ انفعال فعلی، سیگنال خطرناکی به بازار می‌دهد که هر تولیدکننده‌ای می‌تواند بدون ترس از قانون، قیمت‌ها را به نفع سود حداکثری و به ضرر اقشار آسیب‌پذیر جابه‌جا کند.

سلامت جامعه در خطر؛ لبنیات یا کالای لوکس؟

لبنیات نه یک کالای جانبی، بلکه ضامن سلامت استخوان‌بندی جامعه و رشد نسل آینده است. وقتی ارزان‌ترین پنیر بازار به مرز ۲۰۰ هزار تومان می‌رسد، یعنی بخش بزرگی از جامعه عملاً دسترسی خود را به پروتئین و کلسیم از دست می‌دهند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که این گرانی محصولات لبنی، هزینه‌های سنگینی را در آینده به سیستم بهداشت و درمان کشور تحمیل خواهد کرد؛ چرا که سوءتغذیه و بیماری‌هایی نظیر پوکی استخوان، هزینه‌هایی به‌مراتب بیشتر از یارانه احتمالیِ شیر برای دولت خواهد داشت.

راهکار چیست؟

تداوم این روند و افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت‌ها در حالی که قدرت خرید مردم تغییری نکرده، نتیجه‌ای جز حذف کامل لبنیات از سبد خانوار ندارد. اگر دولت و کارگروه امنیت غذایی برای مابه‌التفاوت قیمت شیر خام و محصول نهایی چاره‌ای نیندیشند یا یارانه‌ای مستقیم برای کالاهای اساسی در نظر نگیرند، باید شاهد بحران سوءتغذیه در دهک‌های پایین درآمدی باشیم. گرانی محصولات لبنی اکنون فراتر از یک بحث تجاری، به یک بحران امنیت غذایی تبدیل شده است که نیازمند ورود فوری دستگاه‌های نظارتی است.