کشاورزی و تجارت ایران و پاکستان؛ برنج، انبه و گوشت در مسیر بازارهای مشترک
ایران و پاکستان در حال حرکت به سمت فعالتر کردن همکاریهای کشاورزی هستند
ایران و پاکستان در حال حرکت به سمت فعالتر کردن همکاریهای کشاورزی هستند؛ همکاریای که در صورت رفع موانع تجاری و تقویت زیرساختهای حملونقل میتواند به افزایش مبادلات محصولات کشاورزی، دام و مواد غذایی میان دو کشور منجر شود.
روابط اقتصادی ایران و پاکستان در سال ۲۰۲۶، بخش کشاورزی را به یکی از محورهای مهم همکاری دو کشور تبدیل کرده است. در تازهترین مذاکرات رسمی، مقامات دو کشور بر توسعه تجارت کشاورزی، دامپروری، امنیت غذایی، تحقیقات کشاورزی و تسهیل تجارت تأکید کردند.
بر اساس اعلام دولت پاکستان، ایران علاقهمند به واردات محصولاتی همچون برنج، انبه و گوشت پاکستانی است. در همین مذاکرات، وزیر کشاورزی ایران نیز بر ظرفیت پاکستان برای تأمین بخشی از نیاز وارداتی گوشت ایران تأکید کرده و طرف پاکستانی اعلام کرده است که میتواند تا ۶۰ درصد نیاز وارداتی گوشت ایران را تأمین کند.
گوشت؛ یکی از مهمترین محورهای همکاری
بازار گوشت یکی از حوزههایی است که میتواند در روابط کشاورزی دو کشور اهمیت بیشتری پیدا کند. نزدیکی جغرافیایی ایران و پاکستان و امکان استفاده از مسیرهای زمینی، در صورت رفع موانع مرزی و قرنطینهای، میتواند زمینه را برای ایجاد یک زنجیره تأمین منطقهای فراهم کند.
البته توسعه تجارت دام و فرآوردههای دامی نیازمند رعایت دقیق استانداردهای بهداشتی، قرنطینهای و دامپزشکی است. از این رو، فعال شدن همکاری میان سازمانهای تخصصی دو کشور میتواند نقش مهمی در افزایش تجارت پایدار داشته باشد.
برنج و انبه؛ ظرفیت صادراتی پاکستان
در کنار گوشت، برنج و انبه نیز از محصولاتی هستند که پاکستان ظرفیت قابل توجهی برای صادرات آنها دارد. ایران نیز با توجه به بازار بزرگ مصرف داخلی، میتواند یکی از بازارهای مهم منطقهای برای این محصولات باشد.
از سوی دیگر، همکاری میان دو کشور میتواند صرفاً به واردات محدود نشود و زمینه صادرات محصولات ایرانی به پاکستان نیز تقویت شود. ایجاد سازوکارهای تجاری منظم و شناخت نیازهای بازار دو کشور میتواند به متوازنتر شدن تجارت کشاورزی کمک کند.
حملونقل؛ حلقه مهم زنجیره تجارت
یکی از نکات مهم در روابط ایران و پاکستان، مسئله حملونقل است. در خردادماه ۱۴۰۵، مقامات دو کشور بر تقویت مسیرهای جادهای و ریلی و فعالسازی کمیته مشترک حملونقل با هدف افزایش تجارت تأکید کردند.
این موضوع برای کالاهای کشاورزی اهمیت دوچندان دارد؛ زیرا بسیاری از محصولات کشاورزی و غذایی دارای عمر ماندگاری محدود هستند و تأخیر در مرز میتواند هزینههای سنگینی به صادرکنندگان و واردکنندگان تحمیل کند.
حرکت از تجارت مقطعی به زنجیره همکاری
اگر توافقهای انجامشده میان دو کشور به مرحله اجرا برسد، همکاری ایران و پاکستان میتواند از تجارت موردی محصولات به سمت زنجیرههای پایدار تأمین غذایی، سرمایهگذاری، انتقال فناوری و همکاریهای تحقیقاتی حرکت کند.
برای ایران، بازار پاکستان علاوه بر فرصت واردات برخی محصولات، میتواند یک بازار صادراتی مهم برای محصولات کشاورزی، صنایع غذایی و محصولات فرآوریشده نیز باشد.
در نهایت، موفقیت این همکاری به سه عامل وابسته خواهد بود: تسهیل تجارت، ایجاد مسیرهای حملونقل مطمئن و هماهنگی استانداردهای بهداشتی و قرنطینهای. در صورت تحقق این الزامات، کشاورزی میتواند به یکی از پیشرانهای مهم روابط اقتصادی ایران و پاکستان تبدیل شود.
