روز جهانی آموزش در سایه تعطیلی‌ها؛ وقتی اینترنت، عدالت آموزشی را معلق می‌کند

همزمان با گرامیداشت روز جهانی آموزش و شعار جهانی "قدرت جوانان در آموزش مشارکتی"، سیستم آموزشی ایران با چالش بی‌سابقه تعطیلی‌های مکرر، زیرساخت‌های ناکافی و دسترسی نابرابر به اینترنت مواجه است. آیا آموزش به حق پایه‌ای همه دانش‌آموزان تبدیل شده است؟

اخبار سبز کشاورزی؛ در حالی که جامعه جهانی، روز جهانی آموزش (چهارم بهمن) را به عنوان نماد تعهد به آموزش برابر و باکیفیت برای همه جشن می‌گیرد، سیستم آموزشی ایران درگیر چالش‌هایی عمیق است که ماهیت یادگیری و عدالت تحصیلی را تحت تأثیر قرار داده است.

شعار جهانی در تقابل با واقعیت داخلی

شعار امسال روز جهانی آموزش بر "قدرت جوانان در آموزش مشارکتی" تأکید دارد. اما در عمل، بسیاری از دانش‌آموزان ایرانی به دلیل تعطیلی‌های پیاپی مدارس و نبود دسترسی پایدار به اینترنت، از پایه‌ای‌ترین حق خود یعنی آموزش مستمر و مؤثر محروم مانده‌اند.

تعطیلی‌های بی‌پایان و آموزش ناپایدار

آمارها گویای واقعیتی تلخ هستند: ماه دی با کمترین روزهای حضور دانش‌آموزان، رکورد تعطیلی را شکست و این روند در بهمن نیز ادامه یافته است. درحالی که استاندارد جهانی ساعات آموزش ابتدایی بین ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت است، این رقم در ایران به کمتر از ۶۰۰ ساعت می‌رسد. تعطیلی‌های پیش‌بینینشده، این عدد را باز هم کاهش می‌دهد.

عدالت آموزشی در محاق اینترنت

ادعای "آموزش تعطیل نشده، آنلاین شده" در مواجهه با واقعیتِ دسترسی نابرابر، رنگ می‌بازد. طبق اظهارات نمایندگان مجلس، از ۱۶ میلیون دانش‌آموز، شاید تنها ۲ تا ۳ میلیون نفر بتوانند از شبکه‌های آموزشی داخلی مانند "شاد" به‌طور مؤثر استفاده کنند. این پرسش جدی است: عدالت آموزشی در شرایط قطع مکرر اینترنت و نبود زیرساخت مناسب، چگونه محقق می‌شود؟

آموزش حداقلی به جای تحول آفرینی

آموزش که باید موتور محرک آگاهی، خلاقیت و توسعه باشد، در عمل به برنامه‌ای حداقلی، مبتنی بر حافظه و فاقد مشارکت واقعی تبدیل شده است. تعطیلی‌های مکرر و مدیریت روزمره، کیفیت یادگیری را قربانی کرده و فاصله سیستم آموزشی ایران با استانداردهای جهانی را افزایش داده است.

راهکارهای فوری: از شعار تا اقدام عملی

برای نجات آموزش از این وضعیت، راهکارهایی فوری و علمی ضروری است:

• طراحی برنامه‌ای اضطراری با استفاده از دانش متخصصان آموزش، فناوری و مدیریت بحران.

• تقویت فوری زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری برای دسترسی عادلانه به آموزش دیجیتال.

• بازگشت به آموزش حضوری پایدار و ایمن، به عنوان محور اصلی یادگیری.

• مشارکت دادن معلمان، دانش‌آموزان و خانواده‌ها در فرآیند تصمیم‌گیری.

• نظارت دقیق بر تحقق عدالت آموزشی و جلوگیری از تعمیق شکاف بین مناطق مختلف.

روز جهانی آموزش نه یک مناسبت تشریفاتی، بلکه هشداری است به مسئولان: آینده کشور در گرو آموزشی باکیفیت، پایدار و عادلانه است. بی‌توجهی به این بحران، به معنای چشم‌پوشی از سرمایه‌های انسانی فردا است./ پیام ما