اجلاس و نمایشگاه سرمایهگذاری محصولات درختی غنا
نقطه عطفی برای کشاورزی صنعتی غنا
آکرا میزبان اولین اجلاس و نمایشگاه سرمایهگذاری محصولات درختی غنا (GTCIS) بود که نقطه عطفی مهم در استراتژی این کشور برای تبدیل کشاورزی سنتی به یک ستون صنعتی مدرن، تنوعبخشی به صادرات و تقویت زنجیرههای ارزش محصولات چندساله محسوب میشود.
GTCIS که در مرکز کنفرانس بینالمللی آکرا با موضوع «رشد پایدار از طریق سرمایهگذاری در محصولات درختی: بازتنظیم و ایجاد اقتصاد سبز غنا» برگزار شد، سیاستگذاران، سرمایهگذاران بینالمللی، مؤسسات مالی و فعالان بخش کشاورزی را گرد هم آورد. این رویداد به عنوان بستری استراتژیک برای تأکید مجدد بر جاهطلبی قرار دادن محصولات چندساله در قلب توسعه اقتصادی غنا - فراتر از یک اجلاس صرف: نقشه راهی به سوی کشاورزی صنعتی و زنجیرههای ارزش رقابتی - عمل کرد.
یکی از قویترین پیامهای این اجلاس از سوی رئیس جمهور جان درامانی ماهاما مطرح شد که با درخواست برای تغییر مدل سنتی صادرات مواد خام، روند کار را آغاز کرد: «اجازه دهید اجلاس محصولات درختی غنا در سال ۲۰۲۶ نقطه عطفی باشد که در آن غنا قاطعانه از صادرات محصولات خام به فرآوری صنعتی روی میآورد...» او بر لزوم فرآوری بیشتر در محل قبل از صادرات تأکید کرد.
این رویکرد شش محصول چند ساله با اولویت را هدف قرار میدهد: بادام هندی، نخل روغنی، شیا، نارگیل، کائوچو و انبه. طبق پیشبینیهای سازمان توسعه محصولات درختی (TCDA)، هر یک از این بخشها میتوانند تا سال ۲۰۳۰ حدود ۲ میلیارد دلار صادرات سالانه تولید کنند و در صورت امکان سرمایهگذاریها و ظرفیتهای فرآوری، کل پتانسیل این بخش را به بیش از ۱۲ میلیارد دلار در سال برسانند.
هدف سیاستگذاری روشن است: کاهش وابستگی کشور به صادرات کالاهای خام - وضعیتی که از اقتصاد استعماری به ارث رسیده و هنوز در محصولاتی مانند کاکائو رایج است - و تقویت ارزش افزوده محلی که باعث ایجاد شغل، درآمد و ثبات اقتصادی میشود.
چارچوب قانونی و درخواست سرمایهگذار
یکی دیگر از محورهای کلیدی GTCIS 2026، تعهد پارلمان غنا برای تطبیق چارچوب قانونی برای تضمین سرمایهگذاری در محصولات چند ساله بود. دکتر گادفرد سیدو جاسا، رئیس کمیته کشاورزی پارلمان، اطمینان داد که این کشور مایل به بازنگری متون قانونی برای فراهم کردن محیطی قابل پیشبینیتر و مطلوبتر برای سرمایهگذاران است و به نگرانیهای مکرر این بخش یعنی ناامنی زمین و عدم قطعیت نظارتی رسیدگی میکند.
این ابتکارات در حالی صورت میگیرد که مدل حاکمیتی این بخش با ضعفهای ساختاری مواجه است. اریک اوپوکو، وزیر کشاورزی، در مراسم افتتاحیه اذعان کرد که علیرغم افزایش تولید، هماهنگی و نظارت نظارتی از نظر تاریخی محدود بوده و مانع از گسترش این بخش و ظرفیت آن برای کسب ارزش افزوده داخلی شده است.
تشویق سرمایهگذاری خصوصی و نقش بازیگران محلی
فراخوان برای جذب سرمایه خصوصی یکی دیگر از موضوعات اصلی این اجلاس بود. به گفته معاون وزیر بازرگانی، سامپسون آهی، بخش محصولات درختی دیگر فقط صادرکننده مواد خام نیست، بلکه یک پلتفرم صنعتی با دسترسی بالقوه به بازار جهانی بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار محصولات فرآوری شده است. او بر اهمیت تقویت فرآوری محلی برای به دست آوردن سهم قابل توجهی از این بازار و افزایش حاشیه سود ملی تأکید کرد.
در این زمینه، مقاماتی مانند سیمون مدجی، مدیرعامل مرکز ترویج سرمایهگذاری غنا (GIPC)، سرمایهگذاریهای استراتژیک در زنجیرههای ارزش توسعه نیافته، مانند نارگیل را تشویق کردند، که به نظر او هنوز فرصتهای عمدتاً بکری را ارائه میدهد.
تنوعبخشی، ایجاد شغل و شمول اجتماعی
این اجلاس همچنین تأثیرات اجتماعی و زیستمحیطی این تحول را برجسته کرد. انتظار میرود افزایش نرخ فرآوری محلی - که بین ۵۰ تا ۶۰ درصد برای محصولاتی مانند بادام هندی، روغن پالم و کائوچو هدفگذاری شده است - در فرآوری کشاورزی-صنعتی، لجستیک و خدمات جانبی شغل ایجاد کند و در عین حال درآمد روستایی را بهبود بخشد.
علاوه بر این، صداهای حاضر در آکرا بر اهمیت افزایش مشارکت زنان و جوامع روستایی در زنجیرههای ارزش تأکید کردند و از رشد فراگیری که دانش فنی محلی و همچنین نیازهای تأمین مالی، آموزش و دسترسی به بازار را در نظر میگیرد، حمایت کردند.
کاتالیزوری برای تغییر
GTCIS 2026 به عنوان کاتالیزوری برای تغییر جایگاه محصولات چند ساله غنا به عنوان یک بخش استراتژیک برای آینده اقتصادی کشور عمل کرد. پیشبینی درآمد سالانه ۱۲ میلیارد دلاری تا سال ۲۰۳۰، چارچوبهای قانونی تقویتشده و جهتگیری به سمت کشاورزی-صنعتی پایدار، نشاندهنده یک تغییر الگوی بلندپروازانه است که با چالشهای قرن بیست و یکم سازگار است.
با این حال، چالشهای ساختاری همچنان پابرجا هستند: نیاز به نظارت نظارتی بهتر، زیرساختهای فرآوری کارآمد و جذب تأمین مالی بلندمدت مناسب برای چرخههای کشاورزی، همچنان از اولویتهای تحقق کامل چشمانداز تعیینشده در آکرا هستند. در نهایت، GTCIS چیزی فراتر از یک اجلاس بود: این اجلاس پایه و اساس یک مدل جدید توسعه کشاورزی را بر اساس ارزش افزوده، سرمایهگذاری مسئولانه و ادغام منطقهای بنا نهاد، که در آن غنا به دنبال ایفای نقش پیشگام صنعتی و کشاورزی در غرب آفریقا است.
