هزینه خوراک از سبد معیشت جلو زد؛ شوک ۲۵ میلیونی

هزینه خوراکی خانوار ایرانی به ۲۵ میلیون تومان رسید؛ رقمی فراتر از کل سبد معیشت مصوب که شکاف عمیق دستمزد و زندگی را آشکار می‌کند.

۲۵ میلیون تومان؛ این عدد دیگر برآوردی اغراق‌آمیز یا پیش‌بینی بدبینانه نیست، بلکه حداقل هزینه خوراکی یک خانواده ایرانی در پایان دی‌ماه ۱۴۰۴ است؛ رقمی که حتی از کل سبد معیشت مصوب نیز عبور کرده و شکاف عمیق میان دستمزد و واقعیت زندگی را عیان‌تر از همیشه نشان می‌دهد.

هزینه خوراکی، بالاتر از کل سبد معیشت

اخبار سبز کشاورزی؛ بررسی‌های انجام‌شده توسط یکی از اعضای پیشین کمیته دستمزد شورای عالی کار نشان می‌دهد هزینه‌های خوراکی یک خانوار متوسط ایرانی (۳.۳ نفره) در پایان دی‌ماه ۱۴۰۴ به ۲۴ میلیون و ۹۲۸ هزار تومان رسیده است.

این در حالی است که کل سبد معیشت مصوب سال ۱۴۰۴ رقمی معادل ۲۳ میلیون و ۴۴۱ هزار تومان تعیین شده؛ عددی که اکنون حتی پاسخگوی نیازهای غذایی خانوار هم نیست.

محاسبات رسمی بر پایه داده‌های مرکز آمار

فرامرز توفیقی، عضو پیشین کمیته دستمزد شورای عالی کار، با استناد به داده‌های رسمی مرکز آمار ایران، حداقل هزینه خوراکی روزانه هر فرد را ۲۵۱ هزار و ۶۰۷ تومان برآورد کرده است.

با در نظر گرفتن بعد متوسط خانوار (۳.۳ نفر)، هزینه روزانه خوراک خانوار به بیش از ۸۳۰ هزار تومان و هزینه ماهانه آن به حدود ۲۵ میلیون تومان می‌رسد.

حقوق کارگران؛ فقط برای کمتر از یک هفته

بر اساس این محاسبات، حداقل حقوق ماهانه فعلی (۱۴ میلیون و ۳۶۲ هزار تومان) تنها ۲۱ درصد از سبد معیشتی واقعی را پوشش می‌دهد؛ به بیان ساده‌تر، دستمزد فعلی فقط کفاف ۶ تا ۷ روز زندگی یک خانواده را می‌دهد.

وظیفه قانونی که سال‌ها نادیده گرفته شد

کمیته دستمزد، به‌عنوان یکی از ارکان شورای عالی کار، مسئول محاسبه سبد معیشت خانوار است. طبق ماده ۴۱ قانون کار، حداقل دستمزد باید بر پایه دو شاخص «نرخ تورم» و «هزینه‌های زندگی خانوار» تعیین شود؛ به‌گونه‌ای که مزد، بدون توجه به نوع شغل، حداقل‌های زندگی را پوشش دهد.

با این حال، شواهد آماری نشان می‌دهد این الزام قانونی سال‌هاست به حاشیه رانده شده و نتیجه آن، شکاف فزاینده میان دستمزد و معیشت واقعی است.

چرا محاسبه سبد معیشت امسال به تأخیر افتاد؟

برخلاف روال معمول که سبد معیشت در بهمن‌ماه نهایی می‌شد، امسال این فرآیند با تأخیر همراه بوده است.

دلیل اصلی این تعویق، حذف ارز ترجیحی در میانه دی‌ماه و تداوم موج گرانی‌ها تا پایان بهمن عنوان می‌شود.

اعضای شورای عالی کار، به‌ویژه نمایندگان کارگری، ترجیح داده‌اند محاسبات نهایی با فاصله زمانی انجام شود تا تصویری واقعی‌تر از سبد معیشت سال ۱۴۰۵ ارائه شود.

جزئیات سبد خوراکی دی‌ماه ۱۴۰۴

بر اساس محاسبات انجام‌شده، حداقل هزینه خوراکی ماهانه یک خانوار ۳.۳ نفره به شرح زیر است:

جمع کل هزینه خوراکی ماهانه: ۲۴,۹۲۸,۰۰۰ تومان

(شامل نان، برنج، گوشت، لبنیات، میوه، سبزی، حبوبات، روغن، تخم‌مرغ، قند و شکر، چای و سایر اقلام ضروری)

سبد معیشت واقعی؛ بیش از ۶۵ میلیون تومان

با توجه به اینکه خانوارهای کارگری عمدتاً در دهک‌های ۴ و ۵ درآمدی قرار دارند و سهم خوراکی‌ها در این دهک‌ها حدود ۳۸ درصد است، برآورد نهایی سبد معیشت واقعی به رقمی حدود ۶۵ میلیون و ۵۱۶ هزار تومان می‌رسد.

این عدد به‌روشنی نشان می‌دهد حداقل دستمزد فعلی، تنها بخش ناچیزی از هزینه‌های واقعی زندگی را پوشش می‌دهد.