سازمان هواشناسی: ورود ایران به فاز النینو؛ کاهش بارش تابستانی در جنوب شرق
سازمان هواشناسی از ورود ایران به فاز النینو خبر داد؛ پدیدهای که میتواند بارشهای تابستانی جنوب شرق را کاهش دهد و الگوی بارندگی پاییز را تغییر دهد.
سازمان هواشناسی از تغییر مهم در الگوی اقلیمی خبر داده است. بر اساس پیشبینیهای جدید، ایران در ماههای آینده وارد فاز «النینو» میشود؛ پدیدهای که میتواند بارشهای تابستانی در جنوب شرق کشور را کاهش دهد و الگوی بارندگی پاییز را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
ورود ایران به فاز النینو در بهار و تابستان
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی اعلام کرد که بر اساس مدلهای شبیهسازی اقلیمی، احتمال دارد ایران از بهار تا تابستان سال جاری وارد فاز النینو شود.
احد وظیفه در گفتوگو با ایسنا توضیح داد که در حال حاضر سامانه اقلیمی النینو – لانینا در وضعیت خنثی قرار دارد. در این شرایط اختلاف دمای آبهای سطحی اقیانوس آرام در محدوده مرکزی تا شرقی کمتر از نیم درجه نسبت به شرایط نرمال خنکتر است.
با این حال، پیشبینیها نشان میدهد که طی ماههای آینده دمای سطح آب اقیانوس آرام بیش از نیم درجه افزایش مییابد و به این ترتیب وارد فاز گرم نوسان جنوبی یا همان النینو خواهیم شد.
کاهش بارشهای تابستانی در جنوب شرق کشور
به گفته مسئولان سازمان هواشناسی، پدیده النینو تأثیر زیادی بر بارش تابستانی ایران ندارد، زیرا تابستان به طور طبیعی فصل بارندگی در بیشتر مناطق کشور نیست.
با این حال، در استانهای جنوب شرق کشور که تحت تأثیر سامانه مونسون قرار میگیرند، شرایط متفاوت خواهد بود.
وظیفه توضیح داد: در سالهایی که لانینا حاکم است، مونسون هند قویتر عمل میکند و بارشهای تابستانی در مناطقی مانند:
- سیستان و بلوچستان
- شرق هرمزگان
- جنوب کرمان
افزایش مییابد.
اما در سالهایی که النینو رخ میدهد، این روند معکوس میشود و انتظار میرود بارشهای تابستانه در این مناطق ضعیفتر از حد معمول باشد.
کاهش رگبارهای تابستانی و احتمال تابستان خشکتر
بر اساس پیشبینی سازمان هواشناسی، در تابستانی که تحت تأثیر النینو قرار دارد، تعداد روزهایی که در ساعات بعدازظهر رگبار و رعدوبرق رخ میدهد کمتر خواهد شد.
این موضوع میتواند باعث شود برخی مناطق جنوب شرق کشور تابستانی خشکتر از حالت معمول را تجربه کنند.
تجربه سیلابهای شدید در سالهای لانینا
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی یادآور شد که در سالهای حاکمیت لانینا، بارشهای شدید تابستانی در منطقه جنوب آسیا افزایش مییابد.
به عنوان مثال در سال ۲۰۲۲ بارشهای سیلآسا در پاکستان باعث کشته شدن نزدیک به هزار نفر شد و خسارتهای گستردهای به جا گذاشت.
در ایران نیز در همان سال سیلابهایی در مناطقی مانند:
- استهبان
- سیستان و بلوچستان
- فیروزکوه
- امامزاده داوود
رخ داد.
پیشبینی وضعیت بارشهای پاییز در ایران
به گفته این مقام سازمان هواشناسی، آمارهای اقلیمی نشان میدهد که در سالهای تحت تأثیر النینو معمولاً بارشهای پاییزه وضعیت بهتری دارند.
البته این پیشبینی قطعی نیست و عوامل مختلفی میتواند بر الگوی بارندگی تأثیر بگذارد. با این حال، احتمال دارد ایران با احتمال حدود ۹۰ درصد در پاییز با النینوی متوسط مواجه شود و در نتیجه بارشهای پاییزی دستکم در حد نرمال باشد.
یادآوری یک پاییز بسیار کمبارش در سال گذشته
وظیفه در ادامه به وضعیت بارندگی سال گذشته اشاره کرد و گفت پاییز گذشته یکی از کمبارشترین دورههای اقلیمی کشور بود و آثار آن همچنان در بسیاری از مناطق از جمله استان تهران دیده میشود.
به گفته او، تنها در نیمه دوم آذرماه بارشهای قابل توجهی ثبت شد و بخش زیادی از پاییز با خشکسالی سپری شد.
وضعیت بارش در چند استان کشور
بر اساس دادههای سازمان هواشناسی، برخی استانها همچنان با کمبود بارش مواجه هستند:
- استان البرز: میانگین بارندگی تا ۱۷ فروردین امسال حدود ۲۳۴ میلیمتر ثبت شده، در حالی که میانگین بلندمدت آن ۲۶۳ میلیمتر است.
- استان قم: حدود ۲۷ درصد کمتر از شرایط نرمال بارندگی داشته است.
- استان مرکزی: با کاهش حدود ۳۰ درصدی بارش روبهروست.
در شمال کشور نیز بارندگی کمتر از حد معمول گزارش شده است؛ به طوری که:
- گیلان حدود ۲۴ درصد
- مازندران حدود ۲۰ درصد
کمبارشی را تجربه کردهاند. البته به دلیل حجم بالای بارش در این استانها، این کاهش تأثیر جدی بر منابع آب شرب نداشته است.
