اوجگیری تلاطم بازار سبزیجات؛ جهش قیمت پیاز و سیبزمینی
گزارش جدید از تلاطم بازار سبزیجات و فرنگی نشان میدهد کاهش عرضه و رشد قیمت پیاز، گوجه و سیبزمینی نگرانیهایی در تأمین اقلام مصرفی ایجاد کرده است.
افزایش ناگهانی قیمت چند قلم سبزیجات و محصولات فرنگی در بازار تهران و برخی شهرهای کشور، موج تازهای از نگرانیها درباره روند تأمین این اقلام مصرفی ایجاد کرده است. گزارشهای میدانی نشان میدهد تلاطم بازار سبزیجات و فرنگی به سطحی رسیده که برخی محصولات پرمصرف، با کاهش عرضه و رشد قابل توجه قیمت مواجه شدهاند.
شدت گرفتن تلاطم بازار سبزیجات و فرنگی
در هفتههای اخیر، نوسانات نرخ ارز و تغییرات چرخه تأمین محصولات کشاورزی موجب اختلالهایی در عرضه سبزیجات و محصولات فرنگی شده است. این نوسانها در بازار عمدهفروشی، میدان مرکزی میوه و ترهبار و شبکه خردهفروشی قابل مشاهده است و بسیاری از خریداران از رشد قیمتها گلایه دارند.
طبق گزارشها، کاهش ورودی برخی محصولات به میادین اصلی تهران و دیگر کلانشهرها باعث شده بازار سبزیجات و فرنگی با کمبود مقطعی و افزایش قیمت همراه شود.
نقش صادرات، نوسانات ارزی و مشکلات عرضه
به گفته برخی کارشناسان بخش کشاورزی، چند عامل در ایجاد تلاطم بازار سبزیجات مؤثر بوده است:
- افزایش صادرات برخی اقلام به بازارهای منطقهای
- تغییرات نرخ ارز و اثر آن بر جذابیت صادرات
- شرایط آبوهوایی و بارندگیهای اخیر
- نبود برنامهریزی دقیق در نقاط تولید و توزیع
این مجموعه عوامل باعث شده روند عرضه به بازار داخلی دچار اختلال شود و برخی محصولات پرمصرف نظیر پیاز، گوجهفرنگی و سیبزمینی با کاهش موجودی و رشد قیمت روبهرو شوند.
گزارشهای میدانی از افزایش قیمتها
مقایسه دادههای امسال با مدت مشابه سال گذشته نشان میدهد قیمت برخی اقلام جهش قابل توجهی داشته است.
براساس بررسیهای موجود:
- سیبزمینی از میانگین ۱۱ هزار تومان به حدود ۳۰ هزار تومان رسیده
- پیاز از حدود ۱۷ هزار تومان به ۳۰ هزار تومان افزایش یافته
- گوجهفرنگی از ۱۷ هزار تومان به حدود ۴۰ هزار تومان رسیده
این رشد قیمتها هم برای مصرفکننده و هم برای فعالان بازار سبزیجات و فرنگی چالش ایجاد کرده است. برخی تولیدکنندگان نیز معتقدند با وجود افزایش قیمت نهایی، سهم آنها از این رشد محدود بوده و بخش عمده سود در زنجیره واسطهگری شکل گرفته است.
چالشهای ساختاری در حوزه تنظیم بازار
کارشناسان حوزه کشاورزی معتقدند نبود دادههای دقیق درباره میزان تولید، نبود الگوهای پایدار برای صادرات و تصمیمگیریهای مقطعی در زمینه تجارت محصولات کشاورزی، از جمله عوامل تأثیرگذار بر نوسانات بازار سبزیجات است.
همچنین برخی ناهماهنگیها در زنجیره تأمین، از تولید و برداشت تا توزیع و صادرات، موجب شده این بازار بیشتر مستعد نوسان باشد.
ضرورت برنامهریزی پایدار برای بازار داخلی
متخصصان بخش کشاورزی تأکید میکنند که ثبات بازار داخلی و اطمینان از تأمین مستمر محصولات مصرفی، نیازمند رویکردی یکپارچه در حوزه تولید، تجارت، مدیریت صادرات و پایش موجودی بازار است.
به باور این کارشناسان، توجه به تعادل عرضه و تقاضا در بازار داخلی باید همپای توسعه صادرات و جذب بازارهای خارجی دنبال شود.
تلاطم بازار سبزیجات و فرنگی در روزهای اخیر بار دیگر اهمیت برنامهریزی مستمر، مدیریت عرضه، شفافیت دادهها و نظارت منظم بر زنجیره تأمین را برجسته کرده است. بررسی روند قیمتها نشان میدهد اصلاح فرآیندهای عرضه و تقاضا میتواند نقش مهمی در کنترل نوسانات و حمایت از مصرفکننده و تولیدکننده ایفا کند.
سید طاها حسینی
