حرفهای تازه وزیر ارتباطات درباره اینترنت بدون طبقه بندی
سخنان وزیر ارتباطات درباره «اینترنت بدون طبقه بندی» در حضور رئیسجمهوری؛ تأکید بر دسترسی برابر، رفع محدودیتها و جلوگیری از تبدیل استثنا به قاعده
در روزهایی که بحث «اینترنت بدون طبقه بندی» دوباره در صدر توجه کاربران قرار گرفته، سخنان تازه وزیر ارتباطات در حضور رئیسجمهوری بار دیگر چشمها را به سمت سیاستهای اینترنتی کشور برگرداند. این اظهارات چرا مهم است و چه معنایی برای کاربران و کسبوکارها دارد؟
تأکید وزیر ارتباطات بر «اینترنت بدون طبقه بندی»
سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در جلسه شورای معاونان این وزارتخانه و در حضور سرزده رئیسجمهوری، بار دیگر بر هدف «دسترسی باکیفیت به اینترنت جهانی بدون طبقه بندی» تأکید کرد. او گفت این هدف تنها یک شعار نیست و باید بهعنوان یک مسیر عملیاتی دیده شود؛ مسیری که بهویژه پس از شرایط جنگی اخیر، هم نیاز عمومی جامعه را پوشش دهد و هم از تبدیل تصمیمات موقتی به قواعد دائمی جلوگیری کند.
پاسخ به انتقادها درباره وضعیت اینترنت
بخش قابل توجهی از کاربران که طی هفتههای گذشته با محدودیت اینترنت بینالملل روبهرو بودهاند، این پرسش را مطرح میکنند که «تأکید بر اینترنت بدون طبقهبندی چه زمانی به نتیجه خواهد رسید؟» و آیا این وزارتخانه نقشی در ایجاد یا رفع این محدودیتها دارد یا خیر. وزیر ارتباطات با اشاره به اینکه قطع یا محدودسازی اینترنت در دوره جنگ تصمیمی خارج از اراده دولت بوده، اعلام کرده تلاش او بر کاهش زمان محدودیتها و بازگشت هرچه سریعتر ارتباطات پایدار متمرکز است.
قطع اینترنت؛ تصمیم امنیتی و نه وزارتخانهای
از آغاز تنشها و جنگ چهل روزه اخیر، یکی از تدابیر امنیتی برای مدیریت ارتباطات و جلوگیری از سوءاستفاده دشمن، اعمال محدودیتهای گسترده در اینترنت بینالملل بود. این اقدام در دورههای گذشته نیز سابقه داشته اما اینبار بهدلیل طولانی شدن شرایط امنیتی، مدت بیشتری ادامه یافت. وزیر ارتباطات بارها توضیح داده که این تصمیمات در سطح نهادهای امنیتی اتخاذ میشود و وظیفه وزارتخانه پیگیری کاهش دامنه و زمان این محدودیتهاست.
مسیرهای پیشروی وزیر و انتخاب فعلی او
بهگفته تحلیلگران حوزه ارتباطات، وزیر ارتباطات در چنین شرایطی چند راه پیش روی خود داشته:
- سکوت و پیگیری امور روزمره
- توجیه تصمیمهای بیرونی
- مخالفت علنی با تصمیمات امنیتی
- استعفا
- اجرای مدل «اینترنت طبقاتی»
اما رویکرد او، نه سکوت بود و نه توجیه. او در سخنان خود به صراحت اعلام کرد با «اینترنت طبقاتی» و «لیست سفید» موافق نیست؛ زیرا این روش با اصول عدالت در دسترسی و سیاست اینترنت برای همه همخوانی ندارد.
تأکید بر «قاعدهمحوری» بهجای «استثناگرایی»
هسته اصلی سخنان وزیر، یک جمله کلیدی بود: «استثنا نباید قاعده شود.» منظور این است که تصمیمهای اضطراری ــ مانند محدودیتهای امنیتی اینترنت ــ نباید به شکل دائمی دربیاید. به گفته او وظیفه وزارت ارتباطات این است که پیگیری کند اینترنت بدون طبقه بندی و دسترسی برابر برای همه، قاعده ثابت باشد و تصمیمهای استثنایی در زمان بحران، در همان حد بماند.
پیشینه همکاری با نهادهای امنیتی
در دورههای قبل نیز وزیر ارتباطات نقش فعالی در هماهنگی با نهادهای مسئول برای بازگرداندن اینترنت داشته است. در زمستان گذشته و پیش از ترور دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی، مذاکرات مشترکی برای باز کردن مسیر اتصال بینالملل انجام شد و نتیجه آن نیز در برقراری مجدد اینترنت دیده شد. بهگفته وزیر، مسیر هماهنگی همچنان ادامه دارد و تصمیم نهایی در شورای عالی امنیت ملی اتخاذ میشود؛ شورایی که ریاست آن بر عهده رئیسجمهوری است.
اینترنت بدون طبقه بندی؛ مطالبهای عمومی
با وجود انتقادها نسبت به محدودیتهای اخیر، بخش بزرگی از کاربران همچنان خواهان بازگشت سریع اینترنت بینالملل هستند. وزیر ارتباطات نیز در سخنان جدید خود بار دیگر تأکید کرد که «اینترنت بدون طبقه بندی» باید یک قاعده پایدار باشد و با هرگونه رویه که به تبعیض در دسترسی منجر شود، مخالفت کرد. او گفت وظیفه وزارتخانه این است که این مطالبه عمومی را پیگیری و از طولانیشدن شرایط موقت جلوگیری کند.
استثنا باید استثنا بماند
بهگفته کارشناسان، حتی در دوره محدودیتهای اخیر، زیرساخت ارتباطات داخلی توانست امور ضروری را مدیریت کند؛ اما بههرحال قطع اینترنت بینالملل یک وضعیت استثنایی است و نباید به یک الگوی دائمی تبدیل شود. پیام اصلی وزیر نیز همین بود: «قطع یا محدودسازی اینترنت باید موقتی بماند و هرگز به یک قاعده تبدیل نشود.»
