خسارت به بخش کشاورزی غزه و امکان بازسازی آن

پس از بیش از دو سال جنگ تقریباً بی‌وقفه، بخش کشاورزی غزه به ویرانه‌ای تبدیل شده است. ترکیبی از سال‌ها بمباران، همراه با اعمال طولانی مدت مناطق ممنوعه نظامی، و تهدید به حملات مرگبار، کشاورزان و پرورش‌دهندگان را به اجبار آواره کرده و بخش زیادی از زمین‌هایی را که آنها رها کرده بودند، نابود کرده است.

تا زمان آتش‌بس در اکتبر ۲۰۲۵، تنها ۴ درصد از زمین‌های کشاورزی غزه هم قابل دسترسی هستند و هم آسیب ندیده‌اند، در کنار ۱۷ درصد از گلخانه‌ها، ۹ درصد از چاه‌های کشاورزی و ۷ درصد از زیرساخت‌های کشاورزی. اکثر زمین‌های کشاورزی (۵۴ درصد) همچنان آسیب دیده‌اند و در حالی که ۳۳ درصد از زمین‌ها قابل دسترسی هستند، آنقدر آسیب دیده‌اند که قابل استفاده نیستند.

علاوه بر از دست دادن دسترسی، وضعیت فیزیکی زمین‌های کشاورزی به دلیل تأثیر ماشین‌آلات سنگین نظامی، گلوله‌باران مکرر و آلودگی زیست‌محیطی ناشی از مهمات، زباله‌های تصفیه نشده و آسیب به آب‌های زیرزمینی به شدت رو به وخامت گذاشته است.

گزارش زیر به درک میزان تخریب وارده به بخش کشاورزی غزه کمک می‌کند. این گزارش، تأثیرات فعلی و پیش‌بینی‌شده بحران را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه خسارات فعلی احتمالاً در تلاش‌های بازسازی آینده منعکس خواهد شد.

این گزارش، تلاش‌های مداوم جوامع فلسطینی برای حفظ فعالیت‌های محدود کشت در راستای دستیابی به امنیت غذایی کوتاه‌مدت در بحبوحه اختلالات گسترده را تجزیه و تحلیل می‌کند. علاوه بر این، تحلیلی از الگوهای فعلی استفاده از زمین ارائه می‌دهد تا جزئیات بیشتری در مورد پتانسیل احیای کشاورزی ارائه دهد.

این گزارش با خلاصه‌ای از فعالیت‌های نوآورانه کشاورزی که می‌توانند مکمل تلاش‌های بازسازی متعارف باشند، با محوریت تقویت تاب‌آوری کشاورزی در غزه از طریق ادغام استراتژی‌های کشاورزی هوشمند و راه‌حل‌های غیرمتمرکز آب، به پایان می‌رسد.

این رویکردها مسیرهایی را برای بهبود بهره‌وری، بهینه‌سازی استفاده از منابع و کاهش وابستگی به منابع کمیاب مانند آب، انرژی و زمین‌های زراعی ارائه می‌دهند. اگرچه این مداخلات جایگزین احیای فوری زیرساخت‌های اصلی کشاورزی نمی‌شوند، اما به عنوان مکملی برای برنامه‌ریزی اولیه برای بازیابی و از سرگیری ظرفیت تولید مواد غذایی غزه پس از جنگ عمل می‌کنند.