واردات نهاده دامی؛ وابستگی بالا و راههای محدود
گزارشی از افزایش هزینهها، عوارض و موانع واردات نهاده دامی؛ چرا راههای جایگزین واردات جواب نمیدهد و این روند چگونه قیمت گوشت، مرغ و تخممرغ را بالا میبرد؟
در حالی که بازار نهادههای دامی با فشار کمبود، تأخیر در واردات و افزایش قیمت روبهروست، فعالان این حوزه میگویند هزینههای جدید، عوارض اضافی و موازیکاری سازمانها عملاً راههای جایگزین واردات نهاده دامی را به بنبست کشانده است؛ موضوعی که میتواند مستقیماً قیمت گوشت، مرغ و تخممرغ را افزایش دهد.
واردات نهاده دامی؛ وابستگی بالا و راههای محدود
وابستگی ارزی بالای نهاده دامی سالهاست سهم بزرگی از تجارت کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده است. کاهش تولید داخلی، شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آبی باعث شده امکان تولید کامل ذرت، جو، کنجاله سویا و دانههای روغنی در کشور وجود نداشته باشد.
سید جلال طیباطیبا، عضو هیئتمدیره اتحادیه واردکنندگان نهادههای دامی، میگوید: تنها ۱۰ درصد ذرت و حدود ۶۰ درصد جو در داخل تولید میشود؛ این رقم در دانههای روغنی به ۱۰ درصد میرسد و بخش عمده نیاز کشور همچنان وارداتی است.
مصرف بالاتر از استاندارد جهانی؛ مشکل از کجاست؟
به گفته این فعال صنفی، مصرف نهاده دامی در بسیاری از واحدهای پرورشی بالاتر از استاندارد جهانی است. برای مثال، در حالی که برای تولید یک کیلوگرم گوشت مرغ در جهان ۱.۷ کیلوگرم نهاده مصرف میشود، این رقم در ایران ۲ تا ۲.۲ کیلوگرم است.
علت چیست؟
- وابستگی به ارز ترجیحی در سالهای گذشته
- نبود انگیزه برای اصلاح روش مصرف
- فرمولاسیون غیراستاندارد خوراک در برخی واحدها
- عدم استفاده کافی از خوراک آماده استاندارد
طیباطیبا میگوید با حذف ارز ترجیحی، مصرف نهاده ممکن است ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش یابد و نیاز واردات کشور ۳ تا ۴ میلیون تن کمتر شود.
هزینههای جدید واردات؛ فشار مضاعف بر قیمت کالاهای اساسی
در حالی که کشور با شرایط خاص و محدودیتهای حملونقل در بنادر مواجه است، افزایش هزینهها موجب نگرانی فعالان اقتصادی شده است:
- افزایش عوارض واردات کالاهای اساسی از ۱ درصد به ۴ درصد
- دریافت عوارض توسعه کشاورزی (۱ درصد)
- اخذ حق پرچم بر اساس نرخ دلار آزاد
- هزینههای موازی برای آزمایشهای استاندارد و دامپزشکی
به گفته این مسئول صنفی، همه این هزینههای مضاعف مستقیماً به قیمت تمامشده نهاده دامی اضافه میشود و در نهایت مصرفکننده نهایی یعنی مردم، آنها را پرداخت میکنند.
او تأکید میکند: «در شرایط حساس فعلی، انتظار میرود دولت به جای گرانسازی، هزینههای تولید را کاهش دهد.»
وضعیت بنادر و لزوم مسیرهای جایگزین واردات نهاده دامی
با توجه به شلوغی و محدودیت در بنادر جنوبی، فعالان بازار به دنبال مسیرهای جایگزین هستند. با این حال مشکلات اداری، تأخیر در تصمیمگیری و مقررات پیچیده عملاً روند واردات نهاده دامی را کند کرده است.
طیباطیبا میگوید: «شرایط جنگی حکم میکند که دستورالعملها و نظام اداری تسهیل شود، اما متأسفانه همچنان مقررات سختگیرانه و هزینههای زنجیرهای وجود دارد.»
چرا واردات نهاده دامی باید تسهیل شود؟
این فعال صنفی هشدار میدهد که اگر روند فعلی ادامه یابد، وارد نکردن نهاده دامی امروز به معنای واردات گوشت، مرغ و تخممرغ در آینده خواهد بود؛ موضوعی که فشار اقتصادی بیشتری بر خانوارها وارد میکند.
او میگوید دولت باید نگاه خود را تغییر دهد:
- کاهش عوارض واردات
- حذف موازیکاری سازمانها
- کاهش هزینههای سربار
- تسهیل مسیرهای حمل و ترخیص
به گفته او، هدف نهایی باید رسیدن نهاده دامی با قیمت مناسب به دست دامدار و مرغدار باشد تا سفره مردم آسیب نبیند.
