خسارت ۲۸.۵ همتی جنگ به گردشگری؛ صنعت سفر در بحران بی‌سابقه

معاون گردشگری از خسارت ۲۸.۵هزار میلیارد تومانی جنگ به گردشگری ایران خبر داد؛ هتل‌های خالی، تعطیلی دفاتر سفر و کاهش شدید گردشگران از مهم‌ترین پیامدهاست

در حالی که صنعت گردشگری ایران در سال‌های اخیر با چالش‌های مختلفی روبه‌رو بوده، تازه‌ترین گزارش معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی نشان می‌دهد جنگ اخیر خسارت سنگینی به گردشگری کشور وارد کرده است. طبق اعلام رسمی، تنها در بازه زمانی ۹ اسفند سال گذشته تا ۲۵ فروردین امسال، ۲۸.۵ هزار میلیارد تومان خسارت جنگ به گردشگری ثبت شده است؛ رقمی که نشان‌دهنده یکی از سخت‌ترین دوره‌های این صنعت در سال‌های اخیر است.

این خسارت گسترده شامل کاهش شدید سفرها، خالی ماندن مراکز اقامتی، تعطیلی دفاتر خدمات مسافرتی، بیکاری فعالان گردشگری و همچنین تخریب برخی زیرساخت‌های گردشگری بوده است.

خسارت ۲۸.۵ همتی جنگ به گردشگری چگونه ایجاد شد؟

انوشیروان محسنی بندپی، معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، در نشست خبری خود توضیح داد که خسارت ۲۸.۵ همتی جنگ به گردشگری حاصل مجموعه‌ای از پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم در صنعت سفر است.

به گفته او، مهم‌ترین عامل رکود گردشگری در این دوره، کاهش احساس امنیت در میان گردشگران داخلی و خارجی بوده است. او تأکید کرد که «امنیت مهم‌ترین مؤلفه رونق گردشگری است» و بدون آن حتی ظرفیت‌های بزرگ گردشگری نیز نمی‌تواند گردشگر جذب کند.

این وضعیت باعث شد ورود گردشگران خارجی، به‌ویژه گردشگران اروپایی، تقریباً به صفر برسد.

خالی ماندن هتل‌ها و مراکز اقامتی

یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های خسارت جنگ به گردشگری ایران به خالی ماندن مراکز اقامتی مربوط می‌شود.

طبق گزارش معاونت گردشگری:

در بازه ۴۵ روزه جنگ، حدود ۲۹ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر از شهرهای محل سکونت خود خارج شدند.
اما تنها ۴ درصد از این جمعیت در هتل‌ها و مراکز اقامتی اقامت کردند.
از میان ۵۱۴ هزار تخت موجود در ۱۷ هزار مرکز اقامتی کشور فقط حدود ۳۷ درصد ظرفیت پر شد.

در حالی که در مدت مشابه سال قبل، میزان پرشدگی هتل‌ها حدود ۸۰ درصد بوده است.

برآوردها نشان می‌دهد فقط خالی ماندن تخت‌های مراکز اقامتی حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان خسارت به صنعت گردشگری وارد کرده است؛ صنعتی که بیش از ۴۰۰ هزار نفر در آن مشغول کار هستند.

تعطیلی گسترده دفاتر خدمات مسافرتی

از دیگر پیامدهای جنگ، تعطیلی حدود ۷ هزار دفتر خدمات مسافرتی در کشور بوده است.

این دفاتر به دلیل توقف پروازهای داخلی و خارجی، کاهش شدید تقاضای سفر و همچنین محدودیت‌های اینترنتی، عملاً فعالیت خود را متوقف کردند.

برآوردها نشان می‌دهد این تعطیلی‌ها حدود ۵.۵ هزار میلیارد تومان خسارت برای فعالان این بخش به همراه داشته و معیشت بیش از ۳۴۷ هزار نفر شاغل در حوزه خدمات سفر را تحت تأثیر قرار داده است.

بیکاری راهنمایان تور و فعالان گردشگری

راهنمایان گردشگری نیز از دیگر گروه‌هایی بودند که بیشترین آسیب را از رکود سفر متحمل شدند.

در دوره جنگ، به دلیل کاهش شدید گردشگران، بسیاری از تورها لغو شد و راهنمایان تور عملاً بدون کار ماندند. طبق برآوردها، حدود هزار میلیارد تومان خسارت به این بخش وارد شده است.

تخریب مراکز گردشگری و بناهای تاریخی

علاوه بر خسارت‌های اقتصادی، برخی زیرساخت‌های گردشگری نیز در جریان جنگ آسیب دیدند.

بر اساس گزارش معاونت گردشگری:

۶۴ واحد گردشگری و اقامتی در ۱۲ استان کشور دچار تخریب یا آسیب شدند.
این آسیب‌ها شامل هتل‌ها، مجتمع‌های گردشگری، رستوران‌ها و دفاتر خدمات مسافرتی بوده است.

هزینه تخریب فیزیکی این مراکز حدود ۵۶۰ میلیارد تومان برآورد شده و با احتساب توقف فعالیت آن‌ها، مجموع خسارت این بخش به بیش از ۱۳۰۰ میلیارد تومان رسیده است.

همچنین ۱۴۹ بنای تاریخی و محوطه باستانی نیز در نزدیکی اهداف حملات دچار آسیب شدند.

سقوط گردشگری خارجی در ایران

پیش از وقوع جنگ، برنامه‌ریزی وزارت میراث فرهنگی بر این اساس بود که تعداد گردشگران خارجی در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۸ میلیون نفر برسد و کشور به اهداف برنامه هفتم توسعه نزدیک شود.

اما وقوع بحران‌های سیاسی و جنگ باعث شد این هدف محقق نشود و در نهایت تعداد گردشگران ورودی به حدود ۶.۲ میلیون نفر کاهش یابد؛ رقمی که حتی از آمار سال قبل نیز پایین‌تر است.

به گفته مسئولان، این وضعیت باعث شد رشد گردشگری کشور ۱۸ درصد کاهش پیدا کند.