ایران در محاصره «نامحدود»؛ فرسایش استراتژیک در تنگه هرمز
آیا محاصره دریایی ایران «نامحدود» است؟ بررسی ابعاد استراتژیک تنش در تنگه هرمز، بحران فرسودگی ناوهای آمریکایی و تحلیل اهرمهای فشار تهران در این بازی پرخطر.
در حالی که سایه تنشهای سیاسی میان تهران و واشنگتن بر آبهای استراتژیک خلیج فارس سنگینی میکند، دولت ترامپ از طرحی برای حفظ «نامحدود» محاصره دریایی بنادر ایران و اعمال فشارهای اقتصادی بیسابقه خبر داده است. در سوی دیگر میدان، تهران با تأکید بر تداوم انسداد تنگه هرمز، از اهرمهای فشار خود برای به چالش کشیدن این راهبرد استفاده میکند. اما این بازیِ «استقامت» تا چه زمانی برای طرفین قابل تداوم است؟ گزارش پیشرو ابعاد پشت پرده این بحران را بررسی میکند.
تقابل ارادهها: استراتژی آمریکا چیست؟
مقامات ارشد آمریکایی، از جمله پیت هگزت (وزیر جنگ ایالات متحده)، با صراحت اعلام کردهاند که ارتش این کشور آمادگی دارد حضور دریایی خود را به طور مستمر تمدید کند. هدف واشنگتن از این حضور چرخشی و پایدار، اجرای کامل محاصره بنادر ایران است. همزمان، اسکات بسنت (وزیر خزانهداری آمریکا) از تدارک بستههای جدیدی خبر داده که هدف آن «انزوای اقتصادی بیسابقه» ایران در تاریخ مدرن است. ترکیب این محاصره فیزیکی با تحریمهای جدید، ستون فقراتِ راهبرد «فشار حداکثری» جدید کاخ سفید را تشکیل میدهد.
بحران در ناوگان؛ آیا توان عملیاتی آمریکا رو به افول است؟
در حالی که واشنگتن بر تداوم محاصره تأکید دارد، گزارشهای نگرانکنندهای از وضعیت ناو هواپیمابر «یو اس اس آبراهام لینکلن» منتشر شده است. سناتورهای دموکرات، از جمله ریچارد بلومنتال، با اشاره به حضور بیسابقه هفتماهه این ناو در دریا، از «فرسودگی مفرط» پرسنل و فشارهای روانی بر ملوانان پرده برداشتند.
- هشدار قانونگذاران: انتقادات تند چهرههایی مانند چاک شومر نسبت به مدیریتِ ناوگان، حاکی از شکافی عمیق در نهادهای نظامی و سیاسی آمریکا بر سرِ تداوم این عملیات است.
- پاسخ رسمی: مقامات پنتاگون این گزارشها را «تحریفشده» خوانده و بر کارآمدی عملیات تأکید دارند، اما اعزام ناوهای جایگزین (مانند جورج واشنگتن) نشاندهنده نیاز به بازیابی توان عملیاتی است.
اهرمهای ایران؛ «جنگ نامتقارن» یا «استقامت اقتصادی»؟
تحلیلگران حوزه امنیت معتقدند که ایران در این منازعه بر سه محور اصلی تکیه کرده است:
- کنترل تنگه هرمز: به گفته مقامات نیروی دریایی سپاه، این آبراه تا زمان تحقق خواستههای تهران همچنان مسدود باقی میماند.
- جنگ نامتقارن: تهران بر این باور است که در یک نبرد اقتصادی، تواناییِ فرسایشِ طرف مقابل و هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی منطقه، کفه ترازو را به نفع آنها تغییر میدهد.
- تحمل هزینهها: اگرچه محاصره بنادر، درآمدهای نفتی ایران را تحت فشار قرار داده، اما مقامات ایرانی استراتژی خود را بر پایه مقاومت بلندمدت و انتظار برای تغییر در محاسبات سیاسی واشنگتن تنظیم کردهاند.
چشمانداز آینده: شکست یا عقبنشینی؟
کارشناسان استراتژیک، از جمله هارلان اولمن، معتقدند فناوریهای پیچیده دریایی نیازمند تعمیر و نگهداری مداوم در بندر هستند و تداوم «نامحدود» محاصره، فرسایشی برای تجهیزات آمریکایی خواهد بود. در سوی مقابل، تهران امیدوار است که با طولانی شدن این منازعه و فشارهای اقتصادی بر همپیمانان منطقهای آمریکا، واشنگتن نهایتاً هزینههای استراتژیک این «محاصره دریایی ایران» را بیش از منافع آن ارزیابی کند./ اطلاعات
