راهنمای طلایی فروتست و کوددهی پس از برداشت باغها
فروتست و کوددهی پس از برداشت، ذخایر درختان پسته، سیب و هستهداران را برای جوانهزنی و سرمای زمستان تقویت میکند.
پایان برداشت، پایان نیاز غذایی درخت نیست. تغذیه اصولی باغ در شهریور و اوایل پاییز، بهویژه با محلولپاشی فروتست، به تکمیل ذخایر غذایی، تقویت جوانههای زایشی و افزایش مقاومت درختان پسته، گردو، سیب و هستهداران در برابر سرمای زمستان کمک میکند.
چرا تغذیه درختان پس از برداشت اهمیت دارد؟
درختان میوه در طول فصل رشد، بخش زیادی از قندها و عناصر غذایی خود را صرف تشکیل و پرورش محصول میکنند.
در باغهای پسته، فشار ناشی از پر شدن مغز و تولید محصول میتواند ذخایر درخت را کاهش دهد و زمینه را برای ضعف جوانههای سال آینده و تشدید سالآوری فراهم کند.
پس از برداشت، برگهای سالم همچنان فعالاند و از طریق فتوسنتز برای ریشه و جوانهها مواد غذایی تولید میکنند.
در این دوره، عناصر جذبشده از برگ میتوانند در اندامهای ذخیرهای و جوانههای زایشی انباشته شوند. به همین دلیل، کوددهی پس از برداشت نباید بهعنوان اقدامی فرعی یا جایگزین برنامه کامل تغذیه تلقی شود؛ بلکه بخشی مهم از مدیریت سالانه باغ است.
فروتست چیست و چه نقشی در باغ دارد؟
فروتست معمولاً به ترکیباتی گفته میشود که پایه اصلی آنها را عناصری همچون روی، بور و مقدار مشخصی نیتروژن تشکیل میدهد. برخی محصولات تجاری نیز دارای اسیدهای آمینه یا ریزمغذیهای مکمل هستند.
روی، در ساخت برخی ترکیبات هورمونی و رشد جوانهها نقش دارد. بور نیز برای تشکیل اندامهای زایشی، جوانهزنی دانه گرده، رشد لوله گرده و کاهش ریزش گل اهمیت دارد.
نیتروژن موجود در ترکیب، در صورت مصرف متعادل، به حفظ فعالیت برگ و ادامه فتوسنتز کمک میکند.
با وجود این، فروتست، کود جادویی نیست و نمیتواند ضعف شدید ریشه، کمآبی، شوری خاک یا خسارت آفات را جبران کند. اثربخشی آن زمانی بیشتر است که درخت از نظر آبیاری، سلامت برگ و مدیریت آفات در شرایط مناسبی قرار داشته باشد.
بهترین زمان محلولپاشی فروتست پس از برداشت
زمان مصرف باید بر اساس محصول، رقم، زمان برداشت و شرایط آبوهوایی منطقه تعیین شود.
قاعده عمومی این است که محلولپاشی پس از برداشت، تا زمانی انجام شود که برگها سبز، سالم و فعال باشند و فرصت کافی برای جذب و انتقال عناصر وجود داشته باشد.
در باغهای پسته، این عملیات معمولاً از پایان برداشت تا پیش از زردشدن گسترده برگها انجام میشود. در مناطق گرمتر کشور ممکن است فرصت محلولپاشی تا اوایل پاییز ادامه داشته باشد، اما تأخیر بیش از حد، بهویژه پس از آغاز خزان، کارایی جذب برگی را کاهش میدهد.
در سیب و سایر دانهداران، محلولپاشی باید پس از برداشت و پیش از خزان جدی برگها انجام شود.
در هلو، شلیل، زردآلو، گیلاس، آلبالو و بادام نیز این کار پس از برداشت محصول و در نخستین فرصت مناسب اهمیت دارد؛ زیرا بسیاری از هستهداران در ابتدای بهار، پیش از فعالشدن کامل ریشهها، وارد مرحله گلدهی میشوند.
اصول تغذیه درختان میوه در شهریور
پیش از اجرای برنامه، باغدار باید وضعیت برگها را بررسی کند. برگهای آلوده به کنه، بیماری، سوختگی یا تنش شدید خشکی، جذب مطلوبی ندارند.
محلولپاشی روی درختانی که بخش زیادی از برگ خود را از دست دادهاند، معمولاً نتیجه مورد انتظار را ایجاد نمیکند.
محلولپاشی باید در هوای خنک، بدون باد و در ساعات ابتدایی صبح یا عصر انجام شود. بارندگی یا آبیاری بارانی پس از محلولپاشی میتواند بخشی از مواد را از سطح برگ بشوید؛ بنابراین پیشبینی وضعیت هوا ضروری است.
مقدار مصرف باید دقیقاً مطابق برچسب محصول و توصیه کارشناس منطقه باشد. افزایش غلظت، بهخصوص در مورد بور و اوره، الزاماً موجب نتیجه بهتر نمیشود و میتواند باعث سوختگی برگ و جوانه شود.
در آبهای قلیایی یا شور نیز کیفیت آب میتواند جذب عناصر را کاهش دهد؛ بنابراین در صورت نیاز باید pH آب و سازگاری ترکیبات بررسی شود.
کودهای پاییزه؛ مکمل فروتست، نه جایگزین آن
کوددهی پاییزه از طریق خاک، با هدف اصلاح کمبودهای ریشهای و تأمین عناصر کمتحرک انجام میشود.
کودهای آلی کاملاً پوسیده، فسفر و پتاسیم، در صورت تأیید آزمون خاک و برگ، میتوانند در این مرحله مورد استفاده قرار گیرند. مصرف خودسرانه کودهای فسفره و پتاسه بدون شناخت وضعیت خاک ممکن است هزینه اضافی ایجاد کند یا تعادل غذایی باغ را بر هم بزند.
در باغهایی که خاک آهکی، شور یا دارای ماده آلی پایین است، برنامه کودی باید بر مبنای آزمون خاک، آب و برگ تنظیم شود.
همچنین، آبیاری پس از مصرف کودهای خاکی باید بهگونهای باشد که عناصر به ناحیه ریشه برسند، اما از غرقابیشدن خاک جلوگیری شود.
جلوگیری از سالآوری با یک محلولپاشی ممکن نیست
سالآوری، نتیجه مجموعهای از عوامل است؛ از جمله بار سنگین محصول، ضعف تغذیه، کمآبی، هرس نامناسب، بیماریها و مدیریت نادرست گردهافشانی.
فروتست پس از برداشت میتواند به تقویت جوانه زایشی کمک کند، اما بهتنهایی سالآوری را از بین نمیبرد.
تنظیم بار درخت، تأمین آب در دورههای حساس، کنترل آفات و بیماریها، اصلاح خاک و اجرای برنامه تغذیه متوازن باید در کنار محلولپاشی قرار گیرد.
در باغهای پسته، توجه به تفاوت نیاز درختان نر و ماده و ارزیابی وضعیت جوانههای سال آینده نیز اهمیت دارد.
هشدار درباره اختلاط کودها و سموم
پیش از اختلاط فروتست با سموم یا کودهای دیگر، سازگاری آنها باید از روی برچسب یا با آزمون در حجم کم بررسی شود.
ترکیبات مسی، گوگردی، روغنها و برخی کودهای کلسیمی ممکن است با محلولهای حاوی روی و بور ناسازگار باشند یا خطر گیاهسوزی را افزایش دهند.
اجرای آزمایش روی چند درخت، رعایت فاصله زمانی مناسب با سایر محلولپاشیها و دریافت نظر کارشناس حفظ نباتات، ریسک خسارت را کاهش میدهد.
در نهایت، بهترین برنامه برای هر باغ، برنامهای است که بر پایه آزمون و شرایط واقعی همان باغ تنظیم شده باشد.
