روز سیستان و بلوچستان؛ صدای آب، کار و امید در سرزمین ظرفیتها
روز سیستان و بلوچستان فرصتی برای توجه به آب، معیشت و ظرفیتهای کشاورزی، دریایی و ترانزیتی این استان راهبردی است.
پنجم شهریور، روز سیستان و بلوچستان، فرصتی است برای دیدن استانی که سالها میان دشواریهای اقلیمی و ظرفیتهای بزرگ اقتصادی ایستاده است. از خشکی هامون و فشار بر کشاورزی سیستان تا ظرفیتهای دریایی چابهار و مکران، آینده این سرزمین به تصمیمهایی گره خورده است که باید آب، اشتغال و کرامت زندگی مردم را همزمان در مرکز توجه قرار دهد.
سیستان و بلوچستان؛ توسعه در کنار بحران آب
سیستان و بلوچستان با وسعت جغرافیایی، تنوع قومی و فرهنگی و موقعیت ممتاز مرزی و دریایی، یکی از مهمترین استانهای ایران به شمار میآید.
با این حال، واقعیت امروز این استان را نمیتوان بدون اشاره به خشکسالیهای پیدرپی، کاهش منابع آب زیرزمینی و دشواری تأمین آب پایدار در بسیاری از شهرها و روستاها توصیف کرد.
خشکشدن بخشهای گستردهای از تالاب هامون، کاهش توان کشاورزی در دشت سیستان و افزایش گردوغبار، زندگی خانوارهای روستایی و دامداران را تحت فشار قرار داده است.
در چنین شرایطی، مدیریت منابع آب، اصلاح الگوی کشت و حمایت از تولیدکنندگان محلی، یک انتخاب توسعهای نیست؛ بلکه ضرورتی برای حفظ معیشت و ماندگاری جمعیت در روستاهاست.
کشاورزی سیستان و بلوچستان نیازمند نگاه اقلیممحور
کشاورزی در سیستان و بلوچستان باید متناسب با واقعیت کمآبی و اقلیم گرم و خشک بازطراحی شود. توسعه کشتهای کمآببر، گیاهان دارویی، نخلداری، محصولات گرمسیری و دامپروری سازگار با منطقه میتواند بخشی از فشار واردشده بر منابع طبیعی را کاهش دهد.
تقویت زنجیره ارزش محصولات محلی، از تولید تا بستهبندی و بازاررسانی، میتواند درآمد بهرهبرداران را افزایش دهد؛ بدون آن که توسعه صرفاً به افزایش سطح زیرکشت وابسته باشد. این رویکرد، برای استانی که با محدودیت جدی آب روبهرو است، اهمیت دوچندان دارد.
چابهار و مکران؛ پیوند اقتصاد محلی با بازارهای بزرگ
در جنوب استان، چابهار و سواحل مکران چشماندازی متفاوت پیش روی سیستان و بلوچستان قرار دادهاند.
ظرفیت بندری، شیلات، تجارت دریایی، گردشگری مسئولانه و اتصالهای حملونقلی، میتوانند موتور اشتغال پایدار در منطقه باشند؛ مشروط بر آن که سهم مردم محلی از این توسعه روشن و ملموس باشد.
روز سیستان و بلوچستان یادآور این حقیقت است که توسعه این استان با پروژههای بزرگ بهتنهایی محقق نمیشود. توسعه، زمانی اثرگذار است که آب به روستا برسد، کشاورز امکان ادامه کار داشته باشد، جوانان فرصت شغلی بیابند و ظرفیتهای بومی استان به بخشی از اقتصاد پایدار کشور تبدیل شود.
