ناشنوایان و موانع پنهان؛ روز جهانی ناشنوایان و حق زیست برابر

سکوت همیشه به معنای انزوا نیست؛ گاهی نشنیدن صداها به معنای جاری بودن نوع متفاوتی از حضور و ادراک است.

فرارسیدن هشتم مهرماه، یعنی روز جهانی ناشنوایان، تلنگری برای بازنگری در ساختار شهرهایی است که تنها برای افراد شنوا تجهیز شده‌اند.

با وجود جمعیت میلیونی افرادی که جهان را با نگاه و حرکت دست‌ها کشف می‌کنند، هنوز دسترسی به ساده‌ترین خدمات روزمره در ادارات، بیمارستان‌ها و مراکز آموزشی، بدون مترجم زبان اشاره یا بسترهای استاندارد ارتباطی، یک نبرد هرروزه به شمار می‌رود.

پیوند عاطفی و هویت اجتماعی با زبان اشاره

ارتباط کلامی، تنها کانال تبادل اندیشه میان انسان‌ها نیست؛ حرکت دست‌ها، میمیک چهره و ضرباهنگ حرکات، الفبایی کامل و سرشار از استعاره پدید می‌آورد.

برای جامعه ناشنوا، استفاده و رسمیت‌یافتن زبان اشاره، حکم زبان مادری را دارد که هویت فردی، تفکر انتزاعی و روابط بین‌فردی آن‌ها را قوام می‌بخشد.

محروم ماندن این زبان از فضاهای عمومی و رسانه‌ها، افراد ناشنوا را در حاشیه قرار می‌دهد؛ در حالی که آموزش فراگیر آن به شهروندان عادی، فاصله‌ها را از بین می‌برد و دیوار سوءتفاهم‌ها را می‌شکند.

سهم اندک ناشنوایان از اشتغال و زیست شهری

با وجود قابلیت‌ها و مهارت‌های شغلی متعدد، بزرگ‌ترین مانع ناشنوایان نه در کمبود توانایی، بلکه در نگاه‌های کلیشه‌ای جامعه و بازار کار ریشه دارد.

 تحقق پایدار اشتغال ناشنوایان، زمانی میسر می‌شود که کارفرمایان به جای دلسوزی‌های نمادین، امکانات دسترسی متناسب، فناوری‌های تبدیل متن به گفتار و محیط‌های تعاملی منعطف را در محیط‌های کار دایر کنند.

توانمندسازی حرفه‌ای ناشنوایان بدون حمایت از تشکل‌های مدنی و قانون‌گذاری منسجم برای تضمین حقوق کار، صرفاً در چارچوب شعار باقی خواهد ماند.

فراتر از مناسبت تقویمی؛ ضرورت اصلاح ساختارها

فرصت گرامیداشت حقوق ناشنوایان نباید به یک همایش مقطعی یا بیانیه‌های تشریفاتی در تقویم رسمی خلاصه شود.

گام عملی زمانی برداشته می‌شود که زیرنویس‌سازی تولیدات رسانه‌ای، حضور مستمر مترجم در نهادهای قضایی و درمانی و مناسب‌سازی اپلیکیشن‌های عمومی به یک تعهد الزام‌آور بدل شود؛ رویکردی که زمینه استقلال کامل و احساس تعلق برابر به جامعه را برای همگان مهیا خواهد ساخت.