حرف‌های نمایشی و واقعیت‌های میدانی
بررسی حمایت همه‌جانبه ترامپ از نتانیاهو در آستانه انتخابات اسرائیل، تحولات میدانی تنگه هرمز، تلاش‌های دیپلماتیک روسیه و واقعیت‌های سیاسی و نظامی پیش‌روی ایران و آمریکا.
حمایت تمام‌قد ترامپ از بنیامین نتانیاهو با اقدامات تکمیلی مانند سفر اعلام‌شده پیت هگست به اسرائیل و گفت‌وگوی تلفنی و رسانه‌ای‌شده نخست‌وزیر اسرائیل و رئیس‌جمهور ایالات‌متحده همراه شده است.
البته واکنش‌ها به پیام ترامپ بسیار گسترده بود و به‌ویژه اسرائیلی‌ها که همواره حمایت‌های ایالات‌متحده از کشورشان را بسیار مهم می‌دانند، نسبت‌به این پیام واکنش مثبتی نشان دادند. اینکه ترامپ اظهار داشته در صورت عدم‌انتخاب مجدد نتانیاهو به نخست‌وزیری اسرائیل، تنها می‌ماند به‌خوبی نشان می‌دهد که ترامپ تصمیم گرفته از همه ظرفیت‌هایش برای پیروزی دوست اسرائیلی خود استفاده کند و برای رسیدن به این منظور هزینه‌هایی را هم پذیرفته است.
این حمایت، همان‌طور که برخی نظرسنجی‌ها و ارزیابی ناظران مسائل اسرائیل نشان می‌دهد، به‌طور واقعی بر حمایت مردم از انتخاب مجدد حزب لیکود و به‌قدرت رسیدن دوباره نتانیاهو تأثیر مثبت گذاشته است؛ نخست‌وزیر اسرائیل که در روزهای گذشته تاحدی از حضور دوباره‌اش در دفتر نخست‌وزیری مطمئن بود، اکنون خیال راحت‌تر و اطمینان بیشتری دارد. البته ترامپ تصریح کرده که از قبل هم می‌خواسته این حمایت را ابراز و اعلام کند، ولی منتظر فرصتی برای اظهار آن بوده که با فراهم‌شدن فرصت، آن متن را در شبکه اجتماعی شخصی خود منتشر کرده است.
تماس تلفنی نتانیاهو با ترامپ که برای تشکر از پیام حمایت‌گرانه‌اش انجام شده، پرده دوم از نمایش نزدیکی نتانیاهو به ترامپ بود. این تماس پس از دیدار نخست‌وزیر اسرائیل با وزیر جنگ آمریکا در پایگاه نظامی عودا در جنوب ایلات انجام شده و طی آن «بی‌بی» تأکید می‌کند که کارهای بزرگی به‌وسیله خودش و رئیس‌جمهور آمریکا انجام شده و کار بزرگ باقیمانده، نابودی جمهوری اسلامی در ایران است.
ترامپ نیز در این مکالمه که تصاویر آن از سوی دفتر نخست‌وزیر اسرائیل منتشر شده و صدای او هم به‌وضوح از گوشی تلفن که روی بلندگو گذاشته شده شنیده می‌شود، نتانیاهو را جنگجویی بزرگ که قدرش در کشور خود (اسرائیل) و دیگر کشورها شناخته نشده است توصیف می‌کند و می‌گوید که با تو (نتانیاهو) منصفانه و عادلانه رفتار نشده است. او هم مانند نخست‌وزیر اسرائیل از کارهای بزرگ باقیمانده سخن می‌گوید و اضافه می‌کند که این کارهای بزرگ را باید با هم به انجام برسانند و اگر نتانیاهو دوباره به نخست‌وزیری نرسد، او (ترامپ) باید این کارها را به‌تنهایی انجام دهد.
زمان، مکان و موقعیت این تماس از آن‌رو مهم است که گفت‌وگوی یاد‌شده هشت روز پیش از انتخابات اسرائیل و در پایگاهی که مرکز هاب فرماندهی عملیات هوایی علیه ایران است، انجام شده و نتانیاهو برای دیدار با پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، به این پایگاه سفر کرده است. دیدار در این پایگاه که عملیات سوخت‌رسانی به جنگنده‌های آمریکایی حمله‌کننده به ایران را اجرا کرده بود و اکنون تعداد قابل‌توجهی از جنگنده‌های F22، F15 و F35 آمریکا را میزبانی می‌کند و گمان می‌رود در صورت وقوع جنگ مجدد به‌عنوان هاب اصلی اعزام‌کننده جنگنده‌ها به جنگ علیه ایران عمل کند، مانور آشکاری برای ارسال این پیام به تهران است که تل‌آویو و واشنگتن اراده خود را برای انجام عملیات گسترده و نهایی محکم کرده‌اند.
دیدار اعلام‌نشده هگست از پایگاه عودا در جنوب ایلات و ملاقات با سربازان و نظامیان حاضر در این پایگاه، به‌روشن نمایشی است برای آنکه تهران بفهمد اراده‌ای قوی برای شروع مجدد جنگ وجود دارد و اگر اکنون برای شروع مجدد جنگ تلاش نمی‌شود، نه دلایل تکنیکی که دلایل سیاسی و راهبردی دارد. ملاقات وزیر جنگ آمریکا و نخست‌وزیر اسرائیل هم درواقع تأکید مجددی است بر وجود این اراده و عملیاتی‌شدن آن در آینده‌ای نه‌چندان دور.
در عین حال، درخواست روسیه برای برگزاری نشست سه‌جانبه روسیه، چین و آمریکا نیز خبرساز شده است. برخی ناظران در این‌باره توضیح می‌دهند که روسیه تلاش می‌کند از وقوع مجدد جنگ در خلیج‌فارس جلوگیری کند و برای همین، لاوروف به تهران آمده تا ایرانی‌ها را به دادن بعضی امتیازهایی که نظر واشنگتن را جلب و از وقوع دوباره جنگ جلوگیری کند، تشویق و ترغیب کند. آنان می‌گویند ایالات‌متحده و مشخصاً ترامپ از اینکه روسیه و چین با ارائه کمک‌های اطلاعاتی و دادن عکس‌های ماهواره‌ای دقیق به‌ویژه امکان حمله به پایگاه راهبردی موفق‌السلطی اردن را برای نظامیان ایرانی فراهم کردند، ناراحت و عصبانی هستند و می‌خواهند این حمایت متوقف شود.
همچنین حمایت‌های سیاسی و دیپلماتیک روسیه و چین از ایران که در استفاده از حق وتو به‌نفع تهران نمود پیدا کرده، واشنگتن و تل‌آویو را آزرده ساخته است. با این حال، به‌نظر نمی‌رسد که پکن و مسکو برای کاهش حمایت از متحد خویش برنامه‌ای داشته باشند.
همزمان با دیدار لاوروف از تهران، محمدرضا عارف هم در دوشنبه با نخست‌وزیر چین دیدار و گفت‌وگو کرد و نخست‌وزیر چین بر حمایت از ایران و حوثی‌های یمن تأکید کرد. در همین حال، مسکو هم‌پیمانان خویش در آسیای میانه و قفقاز را برای گسترش تجارت و همکاری‌های اقتصادی با ایران تشویق می‌کند. نیازی به توضیح نیست که تجارت‌های انجام‌شده با روسیه و کشورهای مشترک‌المنافع (CIS) احتیاجی به بنادر جنوبی ایران و عبور از محاصره دریایی ایالات‌متحده در دریای عرب ندارد و به همین دلیل، تلاش روسیه برای گسترش روابط تجاری تهران و کشورهای CIS درواقع کمک به افزایش پایداری و تاب‌آوری اقتصادی ایران است.
بسیاری از ناظران و تحلیلگران با توجه به افزایش هدف‌قراره‌گرفتن کشتی‌ها و شناورهای تجاری در تنگه هرمز می‌پرسند که آیا ایران می‌خواهد آمریکا را به انجام یک حمله پیش‌دستانه ترغیب کند؟ روشن است که در مقطع کنونی و اگرچه اسرائیل مایل است که ایران حمله‌ای پیش‌دستانه علیه نظامیان آمریکایی انجام دهد تا بهانه لازم برای اجرای حمله گسترده و سهمگین علیه مواضع و زیرساخت‌های ایران فراهم شود، اما تهران با هوشیاری حمله خود را به شناورهای تجاری متخلف محدود کرده و از گسترش‌دادن بی‌مورد دایره جغرافیایی حملات خویش پرهیز می‌کند. از نظر ایران، همین راهبردی که اکنون اجرا می‌شود و وضعیت انرژی و کالاهای پتروشیمی مانند کودهای شیمیایی و اتانول را دچار نابسامانی‌های آزاردهنده کرده است، برای تأثیرگذاری به‌نفع اهداف راهبردی تهران کفایت می‌کند و انجام اقدامی اضافی در دستورکار نیست.
نمی‌توان از نظر دور داشت که اگر حمله‌ای پیش‌دستانه از جانب ایران صورت نگیرد، اراده‌ای برای توسل به جنگ نزد آمریکایی‌ها وجود ندارد. البته اسرائیلی‌ها تهدید می‌کنند که حتی بدون ایالات‌متحده هم برای تحقق هدف اصلی و راهبردی‌شان، یعنی نابودی و براندازی جمهوری اسلامی در ایران، اقدام خواهند کرد؛ اما واقعیت‌های میدانی چیز دیگری می‌گوید. چنان‌که در همین دو سال گذشته، اسرائیل حتی انجام اقدامات و عملیات‌های نظامی خود در غزه را هم با واشنگتن هماهنگ کرد و تقریباً هیچ اقدام مستقلی انجام نداد. در مورد ایران هم در جنگ بهار گذشته، به‌محض اعلام پایان جنگ از سوی ترامپ، اسرائیلی‌ها هم از روی ماشه دست برداشتند؛ بنابراین گمان نمی‌رود که تهدیدهای تل‌آویو برای اقدام علیه ایران چندان قابل‌اعتنا باشد.
