مجمع جهانی غذا ۲۰۲۶؛ نوآوری امروز، تضمین امنیت غذایی فردا

ششمین رویداد شاخص سالانه مجمع جهانی غذا با شعار «امروز نوآوری کنید، فردا تغذیه کنید» از ۸ تا ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ در رم برگزار شد؛ رویدادی بین‌المللی که با تمرکز بر نقش علم، فناوری، سرمایه‌گذاری و مشارکت جوانان، بر ضرورت تحول در نظام‌های غذایی جهان و توسعه راهکارهای نوآورانه برای مقابله با چالش‌های امنیت غذایی تأکید دارد.

به گزارش خبرگزاری اخبار سبز شمال، مجمع جهانی غذا که با حمایت سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) فعالیت می‌کند، در ششمین رویداد شاخص سالانه خود، نوآوری را یکی از ارکان اصلی تأمین غذای پایدار برای جمعیت آینده جهان معرفی کرده است. محور اصلی این رویداد، پیوند دادن دانش و فناوری با نیازهای واقعی بخش کشاورزی و صنایع غذایی و فراهم کردن زمینه برای تبدیل ایده‌های نوآورانه به راهکارهای عملی و اقتصادی است.

تغییرات اقلیمی، محدودیت منابع آب، کاهش تنوع زیستی، افزایش هزینه‌های تولید و گسترش ضایعات غذایی، از جمله چالش‌هایی هستند که نظام‌های غذایی جهان با آن‌ها مواجه‌اند. در چنین شرایطی، افزایش تولید به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای آینده باشد؛ بلکه بهبود بهره‌وری، مدیریت هوشمند منابع، توسعه فناوری‌های نوین و تقویت تاب‌آوری زنجیره تأمین غذا نیز ضرورت دارد.

بر همین اساس، برنامه‌های مجمع جهانی غذا ۲۰۲۶ در سه محور اصلی دنبال شده است: مشارکت و اقدام جوانان در سطح جهانی، مجمع علم و نوآوری و مجمع سرمایه‌گذاری ابتکار «دست در دست». این محورها به ترتیب بر تقویت نقش جوانان در آینده کشاورزی، توسعه راهکارهای علمی و فناورانه و تسهیل سرمایه‌گذاری برای گسترش پروژه‌های توسعه‌ای در بخش کشاورزی و نظام‌های غذایی تمرکز دارند.

در بخش علم و نوآوری، ظرفیت فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، ابزارهای دیجیتال، زیست‌فناوری و سامانه‌های هوشمند مدیریت منابع، در بهبود عملکرد کشاورزی و کاهش مخاطرات تولید مورد توجه قرار گرفته است. استفاده از داده‌ها برای پیش‌بینی آفات و بیماری‌ها، بهینه‌سازی مصرف آب، بهبود نگهداری محصولات و کاهش ضایعات در زنجیره تأمین، از جمله زمینه‌هایی است که می‌تواند به افزایش بهره‌وری و کاهش فشار بر منابع طبیعی کمک کند.

از سوی دیگر، تجربه بسیاری از طرح‌های فناورانه نشان می‌دهد که دستیابی به ایده‌های نوآورانه، به‌تنهایی برای ایجاد تحول کافی نیست. تأمین منابع مالی، دسترسی به بازار، همکاری میان دانشگاه‌ها و بنگاه‌های اقتصادی و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم برای اجرای طرح‌ها، از عوامل تعیین‌کننده در تبدیل نوآوری به ارزش اقتصادی و اجتماعی به شمار می‌روند. از این منظر، توجه به سرمایه‌گذاری و توسعه همکاری‌های بین‌بخشی، جایگاه مهمی در برنامه‌های این رویداد دارد.

مشارکت جوانان نیز یکی از محورهای مورد تأکید مجمع جهانی غذاست. فراهم کردن فرصت برای کارآفرینی، توسعه مهارت‌های فناورانه و حضور جوانان در فرایند تصمیم‌گیری می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری کسب‌وکارها و راهکارهای خلاقانه در کشاورزی و صنایع غذایی شود؛ حوزه‌هایی که برای حفظ پویایی و افزایش توان رقابتی خود به دانش، سرمایه انسانی و نوآوری مستمر نیاز دارند.

پیام محوری این رویداد را می‌توان در ضرورت حرکت از نوآوری‌های مقطعی به سوی تحول پایدار در نظام‌های غذایی خلاصه کرد؛ تحولی که مستلزم شناسایی دقیق مسائل، بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و تجربی، سرمایه‌گذاری هدفمند و ارزیابی نتایج بر اساس شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری است.

برای کشورهایی مانند ایران نیز که با چالش‌هایی همچون محدودیت منابع آب، افزایش هزینه‌های تولید، تغییرات اقلیمی و ضرورت ارتقای بهره‌وری کشاورزی روبه‌رو هستند، توجه به رویکردهای مطرح‌شده در این رویداد می‌تواند زمینه‌ای برای بازنگری در سیاست‌های توسعه فناوری، تقویت ارتباط میان پژوهش و تولید و حمایت هدفمند از کسب‌وکارهای نوآور در بخش کشاورزی فراهم کند.

در نهایت، شعار «امروز نوآوری کنید، فردا تغذیه کنید» یادآور این واقعیت است که امنیت غذایی آینده، حاصل تصمیم‌ها و اقداماتی است که امروز در زمینه مدیریت منابع، توسعه فناوری، حمایت از نوآوران و اصلاح ساختارهای تولید و توزیع غذا انجام می‌شود.

منبع: سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) و وب‌سایت رسمی مجمع جهانی غذا (World Food Forum)