مدیرعامل کشت و صنعت مغان در نمایشگاه آیفارم خبر داد
پتانسیل نیمی از هلدینگ مغان در انتظار اصلاح واگذاری‌ها
نگاهی به وضعیت کشت و صنعت مغان در گفت‌وگو با دکتر علی میرزازاده؛ از چالش‌های واگذاری و اصل ۴۴ تا راهکارهای توسعه بزرگ‌ترین قطب کشاورزی کشور.
کشت و صنعت مغان با نیم قرن سابقه، فراتر از یک بنگاه اقتصادی، رگ حیاتی اشتغال و معیشت صدها هزار نفر در دشت مغان است؛ اما چالش‌های انباشته‌شده قانونی و موانع واگذاری به بخش خصوصی، دست این هلدینگ بزرگ را در پوست گردو گذاشته تا مدیرعامل آن زنگ خطر را برای ضرورت بازنگری در ساختارهای حمایتی به‌صدا درآورد.
در حاشیه نهمین نمایشگاه بین‌المللی کشاورزی (آیفارم)، گفت‌وگویی با دکتر علی میرزازاده، مدیرعامل کشت و صنعت مغان داشتیم تا آخرین وضعیت این هلدینگ بزرگ، چالش‌های پیش‌رو و ابعاد مختلف واگذاری آن را بررسی کنیم.
علی میرزازاده در گفتگو با خبرنگار ما عنوان کرد: شرکت مغان در ۵۰ سال گذشته پستی‌وبلندی‌های زیادی را تجربه کرده و با چالش‌های مختلفی مواجه بوده است. یکی از موضوعاتی که طی چند سال اخیر شرکت را دچار چالش شدید کرده، قرار گرفتن آن در فهرست واگذاری‌های اصل ۴۴ است؛ موضوعی که مغان را از بسیاری از امکانات و خدمات عمومی و دولتی محروم کرده است. این وضعیت باعث شده نقدینگی شرکت تحلیل برود، امکان دریافت تسهیلات بانکی از ما سلب شود و نتوانیم از کمک بخش خصوصی یا آیین‌نامه‌های حمایتی بخش کشاورزی مثل تجهیزات نوین آبیاری بهره‌مند شویم. خلاصه اینکه، قرارگیری ذیل اصل ۴۴ طی دو دهه اخیر، سرمایه‌گذاری، توسعه و ایجاد اشتغال جدید را از این مجموعه سلب کرده و چالش اساسی ما همین جاست.
سایه سنگین اصل ۴۴ بر کشت و صنعت مغان
به گفته وی، چالش بعدی این کشت و صنعت، کمبود نقدینگی است. مدیرعامل کشت و صنعت مغان گفت: شرکت‌های کشاورزی و دامپروری شرایط ما را بهتر درک می‌کنند. وقتی آزادسازی ارز و نهاده‌ها اتفاق می‌افتد، دولت باید بسترهایی برای تأمین نقدینگی تولیدکنندگان فراهم کند، اما متأسفانه مغان از این حمایت‌ها محروم بوده است. این در حالی است که مغان با بیش از ۴ هزار نفر اشتغال مستقیم، نقش اساسی در مسئولیت اجتماعی، اشتغال‌زایی و تأمین امنیت غذایی با تولید بالغ بر ۷۰۰ هزار تن انواع محصولات دامی، باغی، لبنی و زراعی دارد؛ اما قوانین دست‌وپاگیر مانع استفاده کامل از این پتانسیل‌ها شده است.
میرزازاده گفت: خبری که در خصوص واگذاری شرکت درز کرده، موضوع جدیدی نیست. مغان از سال ۱۳۸۷ ذیل اصل ۴۴ قرار گرفته و گهگاه چنین اخبار و شایعاتی مطرح می‌شود. شرکت مغان تجربه تلخ و ناموفقی از واگذاری را در پرونده خود دارد؛ بین سال‌های ۹۷ تا ۹۹ شرکت به بخش خصوصی واگذار شد که متأسفانه عملکرد آن دوران باعث شد مغان از تولید محصولات استراتژیک فاصله بگیرد.
ماجرای واگذاری و دغدغه خانواده ۵ هزار نفری مغان
وی در رابطه با ماجرای واگذاری عنوان کرد: همین تجربه ناموفق و مسائل اجتماعی پیرامون آن باعث شد در دوران دولت شهید رئیسی، این واگذاری فسخ شود و شرکت دوباره به آغوش حاکمیت و مردم بازگردد. اخیراً هم مباحثی درباره واگذاری مجدد مطرح کرده‌اند؛ ما هم این اخبار را شنیده‌ایم، اما قطعاً نمی‌توانیم تأیید کنیم چون اطلاعات کافی نداریم و بهتر است موضوع از طریق سازمان خصوصی‌سازی پیگیری شود.
مدیرعامل کشت و صنعت مغان گفت: تا جایی که می‌دانیم، شرکت مغان یک خانواده ۵ هزار نفری شاغل و یک خانواده بزرگ حداقل ۲۵۰ هزار نفری به نام مردم دشت مغان را پشت سر خود دارد که این شرکت را متعلق به خودشان می‌دانند. به نظر بنده که اهل آن منطقه هستم و مسئولیت مدیریت‌عامل را بر عهده دارم، هرگونه تصمیم‌گیری درباره واگذاری، حتماً باید با در نظر گرفتن نظر اعضای این خانواده بزرگ انجام شود تا خدای نکرده مشکلات بعدی پیش نیاید.
میرزازاده عنوان کرد: دانش موجود در شرکت مغان به تنهایی یک دانشگاه علمی-کاربردی است. ما جایی مثل مغان را سراغ نداریم که زبده‌ترین متخصصان در حوزه‌های دامی، کشاورزی، باغی، دفع آفات، بازرگانی، مالی، عمران، مکانیک و برق را یک‌جا جمع کرده باشد. این مجموعه با داشتن حداقل ۱۵۰۰ نیروی متخصص و زبده، یکی از ذخایر علمی ایران است.
مغان در قامت یک دانشگاه
به گفته مدیرعامل کشت و صنعت مغان، شرکت مغان صرفاً یک واحد تولیدی کشاورزی نیست؛ بلکه نقش مهمی در انتقال تکنولوژی، فن، تجربه و علم روز به پژوهشگاه‌ها، دانشگاه‌ها و هنرستان‌ها دارد.
وی افزود: ما سالانه صدها بازدید شبانه‌روزی از سوی جوامع علمی و دانشگاهی کشور داریم که نشان‌دهنده نقش کلیدی مغان در انتقال دانش به بدنه کشاورزی کشور است.
میرزازاده گفت: متأسفانه با قاطعیت می‌گویم که بیش از ۵۰ درصد از پتانسیل مغان مورد استفاده قرار نمی‌گیرد! دوستان من شاید من را مذمت کنند و بگویند حتی بیش از ۸۰ درصد ظرفیت مغان به دلیل همین قوانین جبرانی و محدودیت‌های اصل ۴۴ بدون استفاده مانده است. وقتی در ۱۵ سال اخیر با بستن دست‌وبای مجموعه، محدود کردن سرمایه‌گذاری‌های مشارکتی و کوتاه کردن عمر مدیریت‌ها اجازه ندادیم راهبردهای بلندمدت پیاده شود، طبیعی است که پتانسیل‌ها هم فعال نمانند. مغان این پتانسیل را دارد که خیلی فراتر از وضعیت فعلی در خدمت اقتصاد و امنیت غذایی کشور باشد.
وی عنوان کرد: من از همه متولیان امر، به‌ویژه وزیر محترم جهاد کشاورزی جناب آقای دکتر نوری‌قزلجه که اهتمام ویژه‌ای به نمایشگاه‌ها دارند، تشکر می‌کنم. برگزاری چنین رویدادهایی فرصتی مغتنم برای معرفی پتانسیل‌ها و بررسی چالش‌هاست. کشت و صنعت مغان بزرگ‌ترین کشاورز صنعتی ایران است. شاید برخی شرکت‌ها به لحاظ مساحت وسیع‌تر باشند، اما تنوع محصولی و نقش حاکمیتی ما در امنیت غذایی، تولید بذر و نهال و داشتن زنجیره کامل «صفر تا صد» منحصربه‌فرد است.
وقتی مغان بارهای زمین‌مانده دولت را به دوش می‌کشد
مدیرعامل کشت و صنعت مغان ادامه داد: ما علاوه بر تولید، وظایف حاکمیتی سنگینی مثل ایجاد اشتغال برای ۵ هزار نفر در نقطه صفر مرزی و تولید بذور استراتژیک را به دوش می‌کشیم و بار دولت را در این مناطق کم‌برخوردار کم می‌کنیم.
میرزازاده در پایان خاطرنشان کرد: شرکت‌های کشت و صنعت نظیر مغان با همان قوانین دست‌وپاگیر شرکت‌های دولتی اداره می‌شوند. اگر این قوانین اصلاح شود و جایگاه واقعی این شرکت‌ها در برنامه‌های توسعه‌ای کشور (مانند برنامه هفتم و هشتم) متناسب با نقش حیاتی‌شان در تأمین امنیت غذایی دیده شود، می‌توانیم به پشتوانه تجارب سال‌های اخیر، نقش‌آفرینی بسیار مؤثرتری در کنار مردم و نظام داشته باشیم.
