میوه شب عید؛ نماد سوءمدیریت وزارت جهاد کشاورزی
بررسی واقعیتهای پنهان پشت طرح میوه شب عیدو ناکارآمدی سیاستهای وزارت جهاد کشاورزی؛ از آمارهای غیرقابل راستیآزمایی تا رانت و سودهای کلان از بیتالمال
تنظیم بازار میوه شب عید، اقدامی تکراری از سوی سازمان مرکزی تعاون روستایی در هر سال است؛ اقدامی که بدون هیچگونه تأثیر واقعی بر بازار، با بوق و کرنا تبلیغ میشود.
اخبار سبز کشاورزی؛ با این حال، همگان—from مردم گرفته تا مسئولان—میدانند که این طرح نهتنها نقشی در تنظیم بازار شب عید نداشته، بلکه آمار و ارقام اعلامی آن نیز با واقعیت تطابق ندارد و در بسیاری موارد غیرقابل اتکاست.
اخیراً مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران از ذخیرهسازی دوبرابری میوه شب عید با هدف جلوگیری از نوسانات بازار خبر داده است؛ اما بررسیهای خبرنگار ما نشان میدهد به دلیل گرانی میوه، حتی نیمی از میزان تأمینشده در سال گذشته نیز محقق نشده و به گفته تعاونیها، این طرح اساساً جز تبلیغات رسانهای و ارائه بیلان کاری برای مسئولان، خروجی ملموسی نداشته است.
کارنامهای خوشآیند برای وزیر جهاد کشاورزی
به گزارش روابط عمومی سازمان تعاون روستایی، مدیرعامل این سازمان در نشست رؤسای سازمانهای تابعه وزارت جهاد کشاورزی، با حضور وزیر، از برنامهریزی و اجرای اقدامات زیرساختی برای مدیریت بازار پس از آزادسازی کالاهای اساسی خبر داد و تأکید کرد: تمامی ذخایر استانی برای کنترل قیمتها و تنظیم بازار در آمادگی کامل قرار دارند.
محمدرضا طلایی درباره تأمین میوههای شب عید اظهار داشت: میزان ذخیرهسازی نسبت به سال گذشته حداقل دو برابر افزایش یافته و تلاش شده است نواقص سال قبل برطرف شود. وی افزود خرید میوهها بهصورت مستقیم از کشاورزان انجام شده تا منافع حاصل به تولیدکنندگان برسد.
او با بیان اینکه تمامی تمهیدات لازم برای مدیریت بازار پس از آزادسازی قیمتها پیشبینی شده است، تصریح کرد: ذخایر کافی در حوزه میوههای شب عید، سیبزمینی، پیاز و خرما در اختیار استانها قرار گرفته و آمادگی لازم برای مداخله بهموقع در بازار وجود دارد.
آمار و نتایج میوه شب عید باید راستیآزمایی شود
ارائه صرف آمار در جلسات، به رویهای رایج در میان مدیران برای نمایش عملکرد تبدیل شده است؛ اما پس از پایان جلسات، کمتر کسی پیگیر این موضوع میشود که این اعداد و ارقام تا چه اندازه با واقعیت انطباق دارند. همین خلأ نظارتی موجب شده مدیران بدون هیچگونه هراس، عملکردهایی را گزارش دهند که وجود خارجی ندارد و حتی سیاستگذاران را نیز با خطای جدی در تصمیمگیری مواجه سازد.
دهها همت برای اجرای طرح میوه شب عید از بیتالمال به تعاونیها تزریق شده است. این منابع که در قالب تسهیلات ارزانقیمت تخصیص مییابند، نهتنها با مداخله در بازار به افزایش قیمتها دامن میزنند، بلکه سودهای کلانی را نیز روانه جیب سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران میکنند.
مستند این ادعا، تفاوت معنادار بین قیمت خرید و فروش میوه شب عید در سنوات گذشته است؛ بهگونهای که سیب و پرتقال با اعتبار دولت خریداری شده و سپس با سودهای کلان—مشابه سود دلالان—به مردم عرضه شدهاند.
دستگاههای نظارتی در خواب
در عمل، به دلیل رواج اعتماد بیچونوچرا به آمار—even در میان دستگاههای نظارتی—مجلس و سایر نهادها در این حوزهها عمدتاً به اظهارات مدیران بسنده میکنند. این روال بهصورت مستمر ادامه یافته، در حالی که ضروری است نظرات کارشناسان مستقل مورد توجه قرار گیرد و بساط چنین رانتهایی برچیده شود.
دستگاههای نظارتی میتوانند با بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی، از تداوم این روند جلوگیری کنند و با ناامنسازی فضا برای مدیرانی که صداقت را بیاهمیت میشمارند و مسیر تصمیمسازی را منحرف میکنند، زمینه را برای فعالیت مدیران توانمند، متخصص و پاسخگو فراهم آورند.