زلزله در واشنگتن و تلآویو؛ اگر ترامپ و نتانیاهو پیروز شوند چه در پیش است؟
انتخابات ۲۰۲۶ اسرائیل و آمریکا در راه است. پیروزی ترامپ و نتانیاهو چه تاثیری بر خاورمیانه و آینده جنگها دارد؟ تحلیل اختصاصی ما از این چرخش تاریخی را بخوانید.
پاییز ۲۰۲۶ برای دو متحد استراتژیک، یعنی ایالات متحده و اسرائیل، فصلی سرنوشتساز است. تقویم سیاسی این دو کشور با فاصلهای کوتاه، آبستن تحولاتی است که میتواند ساختار قدرت در خاورمیانه و واشنگتن را زیر و رو کند.
در حالی که افکار عمومی جهان نظارهگر رقابتهای انتخاباتی است، این پرسش کلیدی مطرح میشود: «پیروزی احتمالی ترامپ در کنگره و ابقای نتانیاهو در کنست، چه پیامدهایی برای آینده منطقه و نظم جهانی خواهد داشت؟»
دو تاریخ سرنوشتساز؛ از تلآویو تا واشنگتن
۲۷ اکتبر و ۳ نوامبر ۲۰۲۶، دو تاریخ تعیینکننده در تقویم سیاسی جهان هستند. اسرائیلیها در ۲۷ اکتبر پای صندوقهای رأی میروند تا آینده دولت بنیامین نتانیاهو را در اولین انتخابات سراسری پس از جنگ غزه رقم بزنند. تنها چند روز بعد، در ۳ نوامبر، انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا برگزار میشود که میتواند ترمز یا شتابدهندهی برنامههای دونالد ترامپ باشد. این دو رویداد، فراتر از یک تغییر دولت ساده، حکم یک رفراندوم بزرگ برای سیاستهای «راستگرایان افراطی» در هر دو کشور را دارند.
نتانیاهو در میان چالشهای داخلی و خارجی
در اسرائیل، انتخابات به یک همهپرسی شخصی درباره نتانیاهو تبدیل شده است. ائتلاف او با احزاب مذهبی و راستگرای افراطی، شکافهای اجتماعی عمیقی ایجاد کرده که نمونه بارز آن اعتراضات به معافیت سربازی روحانیون یهودی است. تحلیلگران معتقدند در صورت پیروزی دوباره نتانیاهو، تلاشها برای تغییرات در نظام قضایی و محدود کردن نهادهای نظارتی شدت میگیرد.
توماس فریدمن، تحلیلگر ارشد نیویورکتایمز، در این باره هشدار میدهد که تداوم دولت نتانیاهو میتواند به معنای افزایش فشار برای گسترش شهرکسازیها و تغییر دائمی وضعیت غزه باشد. فریدمن حتی سناریوی عقبنشینی از معیارهای حقوق بشری را مطرح میکند که میتواند اسرائیل را بیش از پیش در انزوای بینالمللی قرار دهد.
در سوی دیگر، «گادی آیزنکوت» با رویکردی امنیتی اما متفاوت، به عنوان رقیبی قد علم کرده است که سعی دارد میان امنیت و پرهیز از سیاستهای رادیکال، تعادلی ایجاد کند.
پیروزی ترامپ؛ چرا کنگره کلید قدرت است؟
آن سوی اقیانوس، در ایالات متحده، وضعیت حتی پیچیدهتر است. بسیاری تصور میکنند رئیسجمهور قدرت مطلقه است، اما واقعیت این است که کنگره، کلید اصلی برای تصویب بودجه و قوانین است. اگر جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای پیروز شوند، ترامپ با دست بازتری میتواند پروژههای خود را پیش ببرد.
پیروزی احتمالی جمهوریخواهان، پیام سیاسی روشنی خواهد داشت: پروژه سیاسی ترامپ هنوز زنده و قدرتمند است. در چنین فضایی، مخالفان درونحزبی او به حاشیه میروند و نهادهای سنتی آمریکا با فشاری بیسابقه از سوی جریان ترامپیسم مواجه خواهند شد.
فریدمن به درستی اشاره میکند که ترامپ، ساختارهای شکلگرفته پس از جنگ جهانی دوم را به چالش کشیده است و پیروزی در این انتخابات، به او جسارت بیشتری برای نادیده گرفتن سنتهای سیاسی خواهد داد.
سناریوی همافزایی؛ خطرناک یا راهگشا؟
اگر نتانیاهو در اسرائیل و جمهوریخواهان در آمریکا پیروز شوند، شاهد یک «همافزایی رادیکال» خواهیم بود. در این سناریو، نتانیاهو پشتوانه سیاسی محکمتری برای سیاستهای خود در قبال فلسطین مییابد و ترامپ نیز بدون مزاحمت کنگره، برنامههای خود در خاورمیانه را بدون توجه به فشارهای بینالمللی پیش میبرد.
اما در صورت پیروزی جریانهای مقابل – یعنی آیزنکوت در اسرائیل و دموکراتها در آمریکا – معادله به کلی تغییر میکند. این پیروزیها شاید به معنای پایان فوری جنگها نباشد، اما ساختار انگیزههای رهبران دو کشور را تغییر داده و فضا را برای دیپلماسی و مدیریت بحران باز میکند.
نتیجهگیری: انتخاباتی برای تغییر مسیر
در نهایت، ۲۷ اکتبر و ۳ نوامبر، بیش از آنکه تقابل احزاب باشند، تقابل دو دیدگاه درباره آینده هستند. رأیدهندگان در اسرائیل و آمریکا در آستانه تصمیمی ایستادهاند که نه فقط سرنوشت نتانیاهو و ترامپ، بلکه ثبات خاورمیانه و آینده روابط استراتژیک واشنگتن و تلآویو را برای سالهای آینده ترسیم خواهد کرد. جهان باید منتظر بماند تا ببیند آیا مسیر فعلی ادامه مییابد یا چرخش تاریخی در راه است./ عصر ایران
