افزایش قیمت لبنیات زیر ذره‌بین؛ کارخانه‌ها بدون مجوز حق افزایش نرخ ندارند

افزایش قیمت محصولات لبنی و رشد هزینه‌های تولید، بار دیگر صنعت لبنیات ایران را با چالش مواجه کرده است. در تازه‌ترین واکنش به نوسانات بازار، اتحادیه تعاونی‌های لبنی ایران اعلام کرده است که واحدهای تولیدی بدون دریافت مجوزهای قانونی، اجازه افزایش قیمت محصولات خود را ندارند.

این تصمیم در شرایطی مطرح شده که گزارش‌هایی از افزایش قابل توجه قیمت برخی محصولات لبنی در ماه‌های اخیر منتشر شده و قدرت خرید خانوارها نیز تحت فشار قرار گرفته است.

اختلاف قیمت شیر خام و هزینه تولید

یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت لبنیات، اختلاف میان نرخ مصوب شیر خام و هزینه واقعی تولید است. افزایش قیمت خوراک دام، نهاده‌های دامی، انرژی، حمل‌ونقل و بسته‌بندی، هزینه فعالیت کارخانه‌های لبنی را افزایش داده است.

از سوی دیگر، دامداران نیز با رشد هزینه‌های نگهداری و تغذیه دام مواجه هستند و معتقدند قیمت خرید شیر خام باید متناسب با هزینه‌های تولید تعیین شود.

فشار قیمت لبنیات بر سفره خانوار

افزایش قیمت محصولات لبنی تنها یک مسئله صنعتی نیست؛ بلکه مستقیماً با امنیت غذایی و سلامت جامعه ارتباط دارد. کاهش قدرت خرید خانوارها می‌تواند مصرف شیر، ماست و پنیر را تحت تأثیر قرار دهد و به‌ویژه گروه‌های کم‌درآمد را با محدودیت بیشتری مواجه کند.

صنعت لبنیات گرفتار میان تولیدکننده و مصرف‌کننده

سیاست کنترل قیمت بدون توجه به هزینه‌های واقعی تولید نمی‌تواند راه‌حل پایداری برای بازار لبنیات باشد. از یک سو، تولیدکنندگان به دنبال پوشش هزینه‌ها و حفظ حاشیه سود خود هستند و از سوی دیگر، مصرف‌کنندگان توان تحمل افزایش بیشتر قیمت‌ها را ندارند.

دولت باید با شفاف‌سازی قیمت شیر خام، نظارت بر زنجیره تولید و توزیع و طراحی حمایت‌های هدفمند، مانع انتقال تمام فشار اقتصادی به دامدار، کارخانه و مصرف‌کننده شود. ادامه این وضعیت می‌تواند هم تولید را تضعیف کند و هم دسترسی خانوارها به محصولات لبنی را کاهش دهد.