۲۲ مرداد؛ روز تشکلها و مشارکتهای اجتماعی و اهمیت سرمایه مردمی
۲۲ مرداد روز تشکلها و مشارکتهای اجتماعی، فرصتی برای توجه به نقش سمنها، فعالیت داوطلبانه و مشارکت مردم در توسعه جامعه است.
۲۲ مرداد در تقویم ایران به عنوان «روز تشکلها و مشارکتهای اجتماعی» نامگذاری شده است؛ مناسبتی برای توجه به نقش سازمانهای مردمنهاد، گروههای داوطلبانه و مشارکت شهروندان در حل مسائل اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی.
۲۲ مرداد چگونه نامگذاری شد؟
روز ۲۲ مرداد به عنوان روز ملی تشکلها و مشارکتهای اجتماعی، با پیشنهاد وزارت کشور و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی در تقویم کشور قرار گرفت. این نامگذاری در سال ۱۳۹۳ انجام شد و هدف آن توجه بیشتر به ظرفیت تشکلهای مردمی و نقش مشارکت اجتماعی در روند توسعه کشور عنوان شده است.
این مناسبت، تنها یک عنوان تقویمی نیست؛ بلکه فرصتی برای یادآوری نقش افرادی است که در قالب سازمانهای مردمنهاد، انجمنها، مؤسسات خیریه و گروههای داوطلبانه، بخشی از مسائل جامعه را پیگیری میکنند.
تشکلهای اجتماعی؛ حلقه پیوند مردم و جامعه
تشکلهای اجتماعی میتوانند میان مردم، نهادهای عمومی و مسئولان ارتباط مؤثرتری ایجاد کنند. بسیاری از مسائل اجتماعی، از آسیبهای اجتماعی گرفته تا محیط زیست، امور خیریه، آموزش و حمایت از گروههای مختلف، با مشارکت داوطلبانه شهروندان بهتر شناسایی و پیگیری میشوند.
مشارکت اجتماعی همچنین زمینه استفاده از تجربه و توان افراد مختلف را فراهم میکند. وقتی شهروندان در تصمیمسازی، اجرای برنامهها و نظارت بر امور اجتماعی سهم داشته باشند، احساس مسئولیت و تعلق آنها نسبت به جامعه نیز افزایش مییابد. از همین منظر، مشارکت عمومی یکی از مؤلفههای مهم سرمایه اجتماعی به شمار میرود.
از مشارکت نمادین تا مشارکت مؤثر
گرامیداشت ۲۲ مرداد زمانی معنا پیدا میکند که مشارکت اجتماعی از سطح شعار فراتر برود. تشکلها برای اثرگذاری بیشتر به اعتماد، شفافیت، استقلال عمل، دسترسی به اطلاعات و تعامل سازنده با دستگاههای اجرایی نیاز دارند.
در مقابل، تشکلهای اجتماعی نیز با رعایت قانون، پاسخگویی و ارائه عملکرد شفاف میتوانند اعتماد عمومی را تقویت کنند.
تجربه فعالیت سازمانهای مردمنهاد نشان میدهد که همکاری میان مردم و نهادهای رسمی، در صورت شکلگیری بر پایه اعتماد و مسئولیتپذیری، میتواند به حل بخشی از مسائل جامعه کمک کند.
۲۲ مرداد در نهایت یادآور یک واقعیت مهم است: توسعه اجتماعی بدون حضور مردم و شکلگیری مشارکت آگاهانه و داوطلبانه، مسیر دشوارتری خواهد داشت.
این روز فرصتی است تا نقش تشکلها دیده شود و زمینه برای حضور مؤثرتر شهروندان در امور اجتماعی فراهم شود.
