بهار پربارش زاگرس؛ آیا در انتظار یک فاجعه آتشسوزی هستیم؟
بارشهای بهاری زاگرس را سبز کرد اما خطر آتشسوزی را دوچندان کرده است. بررسی آمادگیها، چالشهای اطفای حریق زاگرس و نقش حیاتی نیروهای مردمی در حفاظت از جنگلها
بارشهای بیسابقه بهاری، اگرچه زاگرس را به بهشتی سبز بدل کرده، اما برای فعالان محیطزیست حکم «آتش زیر خاکستر» را دارد. با خشک شدن گیاهان مرتعی در فصل گرما، خطر شعلهور شدن این زیستبوم حیاتی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
اخبار سبز کشاورزی؛ آیا ایران برای مقابله با بحران احتمالی پیش رو آماده است یا زاگرس بار دیگر در میان آتش بیتوجهیها خواهد سوخت؟
هشدار فعالان محیطزیست: زاگرس در محاصره شعلهها
به گفته فعالان محیطزیست، پوشش گیاهی انبوه امسال، مانند باروتی است که با کوچکترین جرقه منفجر میشود. بهمن ایزدی، کنشگر محیطزیست در استان فارس با ابراز نگرانی عمیق میگوید: «بلوطزارها و گونههای ارزشمند زاگرس صدها سال دوام آوردهاند، اما اکنون به دلیل سهلانگاری و ضعف در برنامهریزیهای پیشگیرانه در معرض نابودی قرار دارند.»
او معتقد است تمرکز صرف بر تجهیزات اطفای حریق کافی نیست و باید پیش از وقوع حادثه، به آموزش جوامع محلی و شناسایی ریشههای آتشسوزی پرداخت.
نقد وضعیت موجود: از قاچاق چوب تا خلأهای قانونی
یکی از چالشهای بزرگ در روند اطفای حریق زاگرس، عدم مدیریت صحیح انسانی در عرصههای طبیعی است. فعالان محیطزیست بر این باورند که پدیدههایی نظیر قاچاق چوب برای تولید زغال، تغییر کاربریهای غیرقانونی و شخم زدن اراضی ملی، زاگرس را تضعیف کرده است.
ایزدی تأکید میکند: «وظیفه مردم نیست که بار اصلی عملیات اطفای حریق را به دوش بکشند. در حالی که از سال ۱۳۹۹، ۲۶ شهید در راه حفاظت از جنگلها تقدیم شده، هنوز شاهد فقدان یک ساختار آموزشی منسجم و حمایت قانونی کافی از داوطلبان هستیم.»
اقدامات مسئولان برای مقابله با بحران
در سوی دیگر، مسئولان دولتی از تغییر رویکرد مدیریتی خبر میدهند. لیلا تاجگردون، مدیرکل حفاظت محیطزیست استان فارس در این باره میگوید: «امسال با تشکیل کمیتههای بحران و گروهبندی نیروها در ستاد و شهرستانها، آمادگی بیشتری برای اطفای حریق زاگرس داریم.»
وی با اشاره به انجام عملیات آتشبُر در مناطق حساس مانند «بمو»، «ارژن» و «پریشان» تأکید کرد که همکاری با جوامع محلی و سازمانهای مردمنهاد در اولویت قرار دارد. با این حال، تأمین بودجه ۱۲ میلیارد تومانی برای تجهیزاتی نظیر گریدر و لودر، نقطه عطفی است که میتواند سرنوشت حفاظت از این رویشگاهها را در تابستان پیش رو تغییر دهد.
نتیجهگیری؛ آیا میتوان از مرگ زاگرس جلوگیری کرد؟
زاگرس، تامینکننده ۴۰ درصد از آب شیرین ایران، نباید به دست فراموشی سپرده شود. تکیه بر تجهیزات به تنهایی راهگشا نیست؛ بلکه باید با شناسایی اتاقهای فکر آتشافروزی و آموزش جوامع محلی، به سمت «پیشگیری» حرکت کرد. اگر امروز برای حفاظت از این میراث ارزشمند سرمایهگذاری نکنیم، خسارات جبرانناپذیر آن نه فقط برای طبیعت، بلکه برای هستی و معیشت نیمی از جمعیت ایران خواهد بود.
