سفرهای که ساده بود، حالا میلیونی شده است
افطار یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی؛ وقتی آش و حلیم سفره را میبلعند
افطار یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی؛ بررسی جزئیات هزینه سفره چهار نفره رمضان و اینکه چگونه آش و حلیم به گرانترین بخش افطار تبدیل شدهاند.
افطار یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی دیگر یک عدد اغراقآمیز نیست؛ محاسبه ساده قیمت خرما، نان، پنیر، آش و زولبیا نشان میدهد سفره چهار نفره رمضان، بیسروصدا به مرز دو میلیون تومان رسیده است.
افطار یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی
اخبار سبز کشاورزی؛ روزنامه هفت صبح در گزارشی به قلم مهدی خاکیفیروز نوشت: افطار یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی دیگر مثل گذشته ارزان و ساده نیست؛ خرما، نان، پنیر، آش و شیرینی سنتی در کنار چای و سبزی، هزینهای نزدیک دو میلیون تومان میسازند.
غروبهای رمضان همیشه لحظهای میان شتاب و آرامش بودهاند؛ ساعتی که شهر آهستهتر نفس میکشد و خانهها آماده یک توقف کوتاه میشوند. سالها افطار در ذهن ایرانیان تصویری ساده داشت؛ سفرهای سبک که هدفش بیشتر جمع شدن دور هم بود تا پر شدن شکم. چند دانه خرما، نان و پنیر، سبزی، چای و اگر امکانش فراهم میشد، کاسهای آش یا حلیم. همین سادگی بخشی از هویت ماه رمضان به شمار میآمد.
امروز همان سفره همچنان پهن میشود، اما با محاسبه دشوار هزینههایی که از دسترس بسیاری از خانوارها دور شده است. خانوادهها پیش از خرید، قیمتها را مرور میکنند، مقدارها را تغییر میدهند و گاهی حتی شکل افطار را دوباره طراحی میکنند. افطار هنوز آیینی مشترک است؛ با این تفاوت که اقتصاد حالا مهمان ثابت آن شده است.
لقمهای کوچک با هزینهای محسوس
خرما نخستین عنصر افطار است؛ انتخابی سنتی و تقریباً حذفناشدنی. زمانی خرید خرما سادهترین بخش آمادهسازی سفره بود، اما اکنون یک بسته ۸۰۰ گرمی حدود ۳۵۰ هزار تومان قیمت دارد. اگر مصرف یک خانواده چهار نفره را حدود ۳۰۰ گرم در نظر بگیریم، هزینه همین شروع ساده به حدود ۱۳۰ هزار تومان میرسد.
این رقم نشان میدهد حتی ابتداییترین اجزای سفره افطار هم از موج افزایش قیمتها در امان نماندهاند. بسیاری از خانوادهها مقدار مصرف را مدیریت میکنند تا بسته خرما چند شب بیشتر دوام بیاورد؛ تغییری کوچک با معنایی اقتصادی بزرگ.
ستون همیشگی سفره افطار
نان همیشه پایه افطار بوده است؛ حضوری آنقدر بدیهی که گاهی دیده نمیشود. برای یک افطار چهار نفره معمولاً یک تا دو نان سنگک یا معادل آن خریداری میشود و هزینه این بخش حدود ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان است.
نان از آن کالاهایی است که تغییر قیمتش سریعتر از هر چیز دیگری احساس میشود. شاید به همین دلیل، افزایش هزینه افطار یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی پیش از هر چیز از همین نقطه به چشم میآید؛ جایی که سادهترین جزء سفره دیگر چندان ساده نیست.
پنیر دیگر ارزان نیست
ترکیب نان و پنیر از قدیمیترین تصاویر افطار ایرانی است. پنیر ساده کارخانهای ۴۰۰ گرمی حدود ۱۸۰ هزار تومان قیمت دارد و پنیر تبریزی برای همین وزن به حدود ۳۰۰ هزار تومان رسیده است. انتخاب میان این دو، برای بسیاری از خانوادهها به تصمیمی اقتصادی تبدیل شده است.
پنیر که زمانی گزینهای در دسترس بود، امروز به یکی از اقلام قابل توجه سبد خوراکی تبدیل شده و مقدار مصرف آن در بسیاری از خانهها دقیقتر تنظیم میشود.
سبزی خوردن حساب را تغییر میدهد
سبزی خوردن همیشه نقش همراه را داشته است. اکنون اما یک بسته ۲۰۰ گرمی سبزی حدود ۸۰ هزار تومان قیمت دارد. همین قلم به ظاهر کوچک نشان میدهد افزایش هزینهها فقط محدود به کالاهای اصلی نیست؛ مجموع همین رقمهای جزئی است که عدد نهایی افطار یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی را میسازد.
آش و حلیم؛ گرانترین بخش سفره افطار
برای بسیاری از خانوادهها، افطار بدون غذای گرم کامل نمیشود. آش رشته یا حلیم همچنان محبوبترین انتخابها هستند، اما قیمت هر پرس آنها اکنون بین ۲۰۰ تا ۲۳۰ هزار تومان است. برای چهار نفر باید حدود ۸۰۰ تا ۹۲۰ هزار تومان پرداخت کرد.
غذایی که زمانی نماد سادگی و دسترسی عمومی بود، امروز بیشترین سهم هزینه افطار را به خود اختصاص داده است. به همین دلیل، بسیاری از خانوادهها خرید آش و حلیم را به شبهای خاص محدود کرده یا به تهیه خانگی روی آوردهاند.
زولبیا و بامیه با وزن کمتر
زولبیا و بامیه بخش جدانشدنی حالوهوای رمضان است. حداقل قیمت هر کیلو اکنون به ۵۵۰ هزار تومان رسیده و مصرف ۳۰۰ گرم برای یک خانواده چهار نفره، هزینهای نزدیک به ۱۶۵ هزار تومان دارد.
رفتار خرید در این بخش تغییر کرده است؛ خریدهای کیلویی جای خود را به وزنهای کمتر داده تا هم رسم باقی بماند و هم هزینه کنترل شود.
هزینه چای؛ عددی که دیده نمیشود
چای شاید کمهزینهترین بخش افطار به نظر برسد، اما هر کیلو چای خشک حدود یک میلیون تومان قیمت دارد. برای یک قوری افطار حدود ۱۵ گرم چای مصرف میشود؛ یعنی ۱۵ هزار تومان برای همان وعده. عددی کوچک که نمونهای از هزینههای پنهان زندگی روزمره است.
افطار میلیونی چگونه ساخته میشود؟
با کنار هم گذاشتن اقلام پایه، یک افطار ساده چهار نفره به حدود یک میلیون و ۶۴۰ هزار تومان میرسد؛ رقمی که بدون احتساب میوه، شربت، قند یا غذای اضافه محاسبه شده است. افزودن همین اقلام میتواند هزینه را بهراحتی به حوالی ۴ میلیون تومان برساند.
افطار یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی فقط سفره را گران نکرده؛ سبک زندگی را هم تغییر داده است. خرید کمتر، وزنهای کوچکتر، رونق دوباره پخت خانگی و محدود شدن افطارهای جمعی، نشانههای همین بازنویسی آرام هستند.
جایی که اقتصاد به احساس تبدیل میشود
تورم در گزارشها درصد است، اما در زندگی روزمره احساس میشود؛ هنگام انتخاب پنیر، کم کردن وزن شیرینی یا تصمیم برای دعوت مهمان. افطار به یکی از ملموسترین نشانههای وضعیت معیشت تبدیل شده است؛ وعدهای که هر شب تکرار میشود و اقتصاد را به زبان زندگی ترجمه میکند.
سفرهای که هنوز گرم است
با وجود همه این تغییرات، افطار همچنان لحظهای برای مکث روز باقی مانده است. سفره شاید کوچکتر شده باشد، اما چای همچنان دم میکشد، خرما اولین لقمه است و صدای اذان همان آرامش آشنا را به خانهها میآورد؛ فقط عددها پررنگتر از همیشه کنار بشقابها نشستهاند.
