جشن فروردین‌گان؛ پیوند جاودانه با ریشه‌ها در قلب بهار

فروردین، ماهِ بیداری طبیعت و آغاز رویش است، اما در دل این ماه زیبا، روزی وجود دارد که نگاه ما را از زمین به سوی آسمان و از زمان حال به سوی گذشته‌های دور می‌برد.

نوزدهم فروردین، زمانی که نام روز و ماه در گاه‌شماری باستانی یکی می‌شود، ایرانیان جشن «فروردین‌گان» یا «فرودگ» را برپا می‌کنند. این جشن نه برای سوگواری، بلکه برای ستایش «فروهرها» و تجدید میثاق با عزیزانی است که دیگر در میان ما نیستند، اما حضور معنوی‌شان همواره نگاهبان زندگی ماست.

فروهر چیست؟ نگهبان پاک‌نهاد وجود انسان

در باور نیاکان ما، «فروهر» آن بخش از فروغ ایزدی و پاک‌ترین جزء وجود انسان است که پیش از تولد وجود داشته و پس از مرگ نیز بدون آن که ذره‌ای آلودگی به خود بگیرد، به سوی سرچشمه اصلی‌اش بازمی‌گردد.

ایرانیان باستان معتقد بودند در روز فروردین‌گان، فروهرِ گذشتگان به زمین بازمی‌گردند تا به خانه‌های خود سر بزنند. به همین دلیل، این روز نه یک مراسم غم‌بار، بلکه جشنی برای میزبانی از این مهمانان آسمانی است. آن‌ها می‌آیند تا شاهد شادی، پاکیزگی و نیکوکاری بازماندگان باشند و برای آن‌ها دعای خیر کنند.

آیین‌های فروردین‌گان؛ از عطر گلاب تا طعم نان‌های سنتی

آداب این جشن با عطری از گلاب و نان‌های گرم خانگی گره خورده است. زرتشتیان و بسیاری از علاقمندان به فرهنگ اصیل ایران، در این روز به آرامستان‌ها می‌روند. مزار درگذشتگان را با آب و گلاب می‌شویند و با شاخه‌های مورد و گل‌های بهاری تزیین می‌کنند. روشن کردن شمع و عود، فضا را آکنده از آرامش می‌کند. 

یکی از زیباترین بخش‌های این آیین، سفره‌های نذری است. خوراکی‌هایی مثل «لورک» (آجیلی شامل هفت نوع میوه خشک) و نان‌های مخصوصی چون «کماج» و «سیرو» بر سر سفره قرار می‌گیرد. پس از خواندن نیایش‌های اوستا توسط موبدان، این خوراکی‌ها میان حاضران و نیازمندان پخش می‌شود تا برکت و شادی میان همگان تقسیم شود.

چرا فروردین‌گان هنوز هم مهم است؟

در هیاهوی زندگی مدرن، فروردین‌گان به ما یادآوری می‌کند که «ریشه» داریم. این جشن، فرصتی است برای قدرشناسی از کسانی که پیش از ما زیسته‌اند و میراث فرهنگی و اخلاقی بزرگی را برایمان به جا گذاشته‌اند. گرامیداشت گذشتگان در فرهنگ ایرانی، با امید و نور گره خورده است؛ پیامی که می‌گوید عشق و پیوند خانوادگی حتی با مرگ هم از بین نمی‌رود.

نوزدهم فروردین، روزی است برای مکث کردن، به یاد آوردن و طلب خیر کردن برای تمام کسانی که جاده زندگی را برای ما هموار کردند. بیایید با یک یاد نیک یا انجام یک کار خیر، چراغ این آیین کهن را روشن نگه داریم.