صادرات غلات روسیه ۱۸ درصد افزایش یافت؛ مسکو جایگاه خود را در بازار جهانی غلات تقویت می‌کند
روسیه در سال ۲۰۲۶ موفق شده است صادرات غلات خود را با وجود چالش‌های تجاری و محدودیت‌های بین‌المللی افزایش دهد
روسیه در سال ۲۰۲۶ موفق شده است صادرات غلات خود را با وجود چالش‌های تجاری و محدودیت‌های بین‌المللی افزایش دهد. بر اساس تازه‌ترین اظهارات وزیر کشاورزی این کشور، صادرات غلات روسیه تا اواسط اکتبر از نظر وزنی ۱۸ درصد و از نظر ارزش مالی ۱۵ درصد نسبت به دوره مشابه افزایش داشته است؛ تحولی که می‌تواند بر معادلات تجارت غلات در بازارهای جهانی و به‌ویژه منطقه خاورمیانه اثرگذار باشد.
اکسانا لوت، وزیر کشاورزی روسیه، در مصاحبه‌ای با نشریه «اکسپرت» اعلام کرده است که صادرات غلات این کشور از ابتدای سال ۲۰۲۶ تا اواسط اکتبر، با وجود چالش‌های خارجی، روندی افزایشی داشته است.
مصر، ترکیه و قزاقستان؛ مشتریان اصلی غلات روسیه
بر اساس اظهارات وزیر کشاورزی روسیه، مصر، ترکیه، قزاقستان و سودان از مهم‌ترین خریداران غلات این کشور هستند.
حضور ترکیه در میان خریداران اصلی از منظر تجارت منطقه‌ای اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا این کشور علاوه بر مصرف داخلی، یکی از بازیگران مهم تجارت و فرآوری غلات در منطقه محسوب می‌شود.
افزایش صادرات روسیه به بازارهای خارجی نشان می‌دهد مسکو همچنان به دنبال حفظ و توسعه سهم خود در تجارت جهانی محصولات کشاورزی است؛ بازاری که در آن رقابت بر سر قیمت، هزینه حمل‌ونقل، کیفیت محصول و دسترسی به مسیرهای تجاری اهمیت زیادی دارد.
برداشت بیش از ۱۳۵ میلیون تن غلات در روسیه
در کنار رشد صادرات، وضعیت تولید داخلی روسیه نیز قابل توجه است.
بر اساس اطلاعات وزارت کشاورزی این کشور، تا پایان اکتبر ۲۰۲۶ حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد عملیات برداشت غلات انجام شده و میزان محصول جمع‌آوری‌شده از ۱۳۵ میلیون تن در وزن اولیه برداشت فراتر رفته است.
پیش‌بینی می‌شود مجموع تولید غلات و حبوبات روسیه تا پایان سال به حدود ۱۳۹ تا ۱۴۱.۸ میلیون تن برسد. همچنین تولید گندم این کشور در محدوده ۸۹ تا ۹۰ میلیون تن برآورد شده است.
این حجم تولید، ظرفیت قابل‌توجهی برای تأمین بازار داخلی و ادامه صادرات فراهم می‌کند؛ هرچند میزان واقعی صادرات به شرایط حمل‌ونقل، تقاضای جهانی و محدودیت‌های تجاری نیز وابسته است.
اهمیت روسیه در بازار تأمین غلات ایران
افزایش صادرات روسیه برای ایران نیز اهمیت اقتصادی و کشاورزی دارد.
روسیه یکی از مبادی مهم تأمین غلات موردنیاز ایران است و توسعه مبادلات کشاورزی با این کشور می‌تواند در تأمین بخشی از نیاز وارداتی بازار داخلی نقش داشته باشد.
با توجه به وابستگی بخش دام و طیور ایران به واردات نهاده‌هایی مانند ذرت و جو، وضعیت تولید و صادرات غلات روسیه از جمله موضوعاتی است که باید در برنامه‌ریزی واردکنندگان و سیاست‌گذاران کشور مورد توجه قرار گیرد.
در همین حال، افزایش صادرات روسیه الزاماً به معنای کاهش قیمت نهاده‌های وارداتی برای ایران نیست. هزینه حمل‌ونقل، شرایط پرداخت، نرخ ارز، رقابت خریداران و ظرفیت بنادر از جمله عواملی هستند که قیمت نهایی واردات را تعیین می‌کنند.
رشد صادرات در برابر چالش‌های حمل‌ونقل و زیرساختی
اگرچه آمار اعلام‌شده از سوی وزارت کشاورزی روسیه نشان‌دهنده رشد صادرات است، اما این کشور همچنان با چالش‌هایی در زمینه انتقال غلات به بازارهای خارجی مواجه است.
اختلال در مسیرهای دریای سیاه، محدودیت ظرفیت برخی بنادر و افزایش هزینه‌های لجستیکی از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر سرعت و هزینه صادرات غلات روسیه اثر بگذارند.
در چنین شرایطی، توسعه مسیرهای جایگزین صادراتی و استفاده از ظرفیت بنادر دریای بالتیک، دریای خزر و سایر مسیرهای حمل‌ونقل می‌تواند برای مسکو اهمیت بیشتری پیدا کند.
جمع‌بندی؛ روسیه همچنان بازیگر مهم امنیت غذایی منطقه است
افزایش ۱۸ درصدی صادرات غلات روسیه در سال ۲۰۲۶، در کنار برداشت بیش از ۱۳۵ میلیون تن محصول تا پایان اکتبر، نشان‌دهنده ظرفیت بالای این کشور در تولید و تجارت غلات است.
برای ایران نیز این تحولات صرفاً یک خبر خارجی نیست؛ بلکه مستقیماً با امنیت تأمین نهاده‌های کشاورزی، هزینه واردات و پایداری تولید در بخش دام و طیور ارتباط دارد.
در شرایطی که بازار جهانی غلات تحت تأثیر تغییرات اقلیمی، هزینه‌های حمل‌ونقل و تحولات ژئوپلیتیکی قرار دارد، رصد سیاست‌های صادراتی روسیه و توسعه همکاری‌های تجاری با این کشور می‌تواند بخشی از راهبرد ایران برای کاهش ریسک تأمین کالاهای اساسی باشد.
با این حال، اتکای بیش از اندازه به یک یا چند مبدأ وارداتی، خود می‌تواند آسیب‌پذیری زنجیره تأمین را افزایش دهد. تنوع‌بخشی به منابع واردات و تقویت تولید اقتصادی نهاده‌های کشاورزی در داخل کشور باید در کنار توسعه تجارت با روسیه دنبال شود.
