شیشه شیر جهانی زیر سایه تنگه هرمز؛ چرا قیمت لبنیات جهش کرد؟
جهش جهانی قیمت لبنیات به دنبال تنشهای تنگه هرمز؛ نگاهی تحلیلمحور به اینکه چگونه یک آبراه استراتژیک، سفره جهانی را متأثر کرده است.
این روزها هر تن لبنیات در بازارهای جهانی، آینه نگرانیهایی است که تنگه هرمز به اقتصاد و امنیت غذایی جهان تابانده است؛ مسیری که حالا دیگر تنها گذرگاه نفت نیست، بلکه عامل اصلی گرانی لبنیات در دنیاست.
چرا قیمت لبنیات یکباره در جهان اوج گرفت؟
بازار جهانی لبنیات، دستخوش شوک قیمتی شد؛ نه بهخاطر کاهش تولید، که بهدلیل «روانشناسی ترس» ناشی از تنشها در تنگه هرمز. تازهترین دادههای معاملات جهانی لبنیات (GDT) و گزارشهای تحلیلی وبسایت وسپر (Vesper) نشان میدهد که این کریدور استراتژیک، اکنون به نقطه جوش قیمت مواد غذایی بدل شده است. ترس از اختلال در ارسال کالاها و افزایش هزینههای بیمه جنگی کار را به جایی رسانده که بهای هر تن لبنیات به ۴۳۰۰ دلار رسیده است.
تنگه هرمز؛ رگ حیاتی قیمت لبنیات و سفره جهانی
تحلیلگران اتفاق نظر دارند: تنگه هرمز نقشی کلیدی در تعیین قیمت لبنیات دنیا دارد؛ زیرا اگر این مسیر مختل شود، کشتیها برای گذر باید هزینههای گزافی بپردازند یا مسیرهای طولانیتر را انتخاب کنند. این هزینهها مستقیماً روی قیمت تمامشده لبنیات تأثیر میگذارد. با افزایش نگرانیها درباره امنیت این آبراه، کشورها و صنایع غذایی به ذخیرهسازی استراتژیک محصولات لبنی روی آوردهاند؛ روندی که طی ۵ نوبت متوالی، شاخص قیمتها را افزایش داده است.
خرید تهاجمی؛ پاسخ بازار به شوک روانی
به دنبال هر تهدیدی در تنگه هرمز، دولتها و خریداران بینالمللی از ترس افزایش قیمتها اقدام به «خرید تهاجمی» و انبار کردن لبنیات میکنند. این هجوم تقاضا چرخه جدیدی از گرانی را ایجاد کرده است. گزارشهای جهانی حاکی از آنند که بازار لبنیات بیش از کاهش تولید، اسیر موجی از نگرانی و رفتارهای محافظهکارانه شده است.
رشد بیسابقه قیمت و نگرانی صنایع غذایی
در ماههای اخیر، قیمت لبنیات جهان افزایشی حدود ۶ درصد داشته و برخی محصولات، مانند پنیر موزارلا حتی رشد ۷.۹ درصدی را تجربه کردهاند. صنایع غذایی نیز به دلیل پیشبینی قطع زنجیره تأمین، خرید خود را جلو انداختهاند و همین موضوع بازار را با شوک تقاضا روبرو کرده است.
تنگه هرمز و خوراک دام؛ علت پنهان گرانی لبنیات
علاوه بر لبنیات، خوراک دام نظیر ذرت و سویا نیز بخش زیادی از مسیر خود را از همین آبراه عبور میدهد. کوچکترین اختلال در عبور این کالاها، هزینههای خوراک دام را بالا برده و در نهایت به افزایش هزینه تولید لبنیات و قیمت جهانی شیر خام منجر میشود. صادرکنندگان بزرگی مانند نیوزیلند و اروپا هم چارهای جز انتخاب مسیرهای امنتر اما پرهزینهتر نخواهند داشت.
آینده بازار لبنیات؛ امنیت هرمز، امنیت غذایی
واقعیت این است که پیش از آنکه حتی یک قطره شیر کمتر تولید شود، انتظار بسته شدن تنگه هرمز کافیست تا موج گرانی لبنیات به بازارهای جهانی سرازیر شود. شاخص قیمت لبنیات در آخرین حراج با رشد ۵.۷ درصدی، هشداری جدی برای تمامی کشورهاست. امروزه امنیت تنگه هرمز به معنای امنیت سفره مردم در سراسر دنیاست و هر گونه بیثباتی در این منطقه، مستقیماً بر قیمت لبنیات تأثیر میگذارد./ تابناک
