واژگونی یک امپراتوری شبهعلم
پرونده حسین خیراندیش؛ از ادعای درمان معجزهآسا در رسانه ملی
بررسی تحلیلی پرونده حسین خیراندیش، اتهامات کلاهبرداری، ماجرای دانشگاه جعلی ارمنستان و بازداشت مروج جنجالی طب سنتی از رسانه ملی تا محاکمه قضایی.
حسین خیراندیش، چهره شناختهشده در حوزه ترویج طب سنتی و حجامت، سالها به عنوان یکی از مهمانان ثابت تریبونهای رسمی و رسانه ملی فعالیت میکرد. او که دیدگاههایش بارها با واکنشها و نقدهای تند جامعه علمی و پزشکی کشور روبهرو شده بود، حالا در جریان پروندهای جنجالی پیرامون فعالیت یک مرکز آموزشی و ادعای تأسیس شعبه دانشگاهی در ایران در کانون اخبار قرار گرفته است.
نفوذ خرافات در پوشش سنت
این روزها خبر بازداشت خیراندیش، ابعاد تازهای از پیوند میان ادعاهای شبهعلمی، رانتهای رسانهای و تخلفات کلان را پیش روی افکار عمومی و نهادهای نظارتی قرار داده است؛ رویدادی که زنگ خطری جدی برای نفوذ خرافات در پوشش سنت به شمار میرود.
ریشههای یک تخلف؛ از پیامکهای تبلیغاتی تا دانشگاه ساختگی
ماجرای پرونده قضایی حسین خیراندیش و مؤسسه تحت امر او به سالهای گذشته بازمیگردد؛ زمانی که انتشار پیامکهای تبلیغاتی گسترده تحت عنوان «افتتاح دانشگاه پزشکی ارمنستان، شعبه ایران» توجه بسیاری از علاقهمندان به تحصیل در رشتههای پزشکی و مکمل را به خود جلب کرد.
این مرکز آموزشی که در ساختمانی در غرب تهران فعالیت میکرد، مدعی بود که به عنوان شعبهای از دانشگاه بینالمللی ارمنی-روسی «مخیتار گوش» دانشجو میپذیرد و مدرک معتبر بینالمللی اعطا میکند.
بر اساس اسناد و گزارشهای رسمی منتشرشده در خبرگزاریهای معتبر، دهها دانشجو با وعده تحصیل بدون کنکور و تنها با مصاحبه علمی جذب شدند و مبالغ هنگفتی به حسابهای شخصی (از جمله حساب منسوب به بستگان درجهیک او) واریز کردند.
با این حال، پیگیریهای دانشجویان و مکاتبات رسمی با سفارت ارمنستان و شورای گسترش دانشگاههای علوم پزشکی در سال ۱۳۹۴ دستاندازهای این ادعا را نمایان کرد.
مقامات رسمی وزارت بهداشت و مسئولان دانشگاه ارمنی رسماً اعلام کردند که این شعبه هیچگونه مجوز قانونی نداشته و مدارک صادرشده فاقد اعتبار است.
پروندهای که با صدور حکم جلب سیار و در نهایت محکومیت قطعی به اتهام کلاهبرداری و سوءاستفاده از عناوین علمی به نقطه عطف رسید و با بازداشت اخیر او، وارد فاز جدیدی شد تا یکی از پردامنهترین پروندههای این حوزه رقم بخورد.
از تریبون رسانه ملی تا حمایتهای سیاسی
یکی از پرسشهای بنیادین افکار عمومی و نخبگان این است که چگونه فردی بدون پشتوانه علمیِ تأییدشده از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، توانست سالها آنتن زنده تلویزیون و رسانه ملی را در اختیار داشته باشد و با جیب ملت و بیت المال، نظریات عجیب و شبهعلمی خود را به عنوان درمان قطعی بیماریهای صعبالعلاج ترویج کند؟
زنده کردن مرده
ترویج ایدههایی مانند درمان کرونا با نمک یا ادعای گزاف «زنده کردن مرده» از تریبون رسمی، نه تنها به اعتماد عمومی ضربه زد، بلکه سلامت شهروندان را نیز به مخاطره انداخت و فضایی ایجاد کرد که در آن، سودجویان به راحتی توانستند از اعتماد مردم سوءاستفاده کنند.
همه آدمهای ستاد جلیلی
ورود نام او به عرصههای سیاسی و فعالیت به عنوان حامی چهرههای سیاسی نظیر ستاد انتخاباتی سعید جلیلی و عضویت در کارگروههای تخصصی، ابعاد دیگری از این پرونده را آشکار میکند.
حضور چهرههای جنجالی در ساختارهای سیاسی و رسانهای همواره نشاندهنده شکاف عمیق میان تخصصگرایی و مصلحتاندیشیهای جناحی بوده است.
هنگامی که رسانه ملی به جای تکیه بر اساتید دانا، مستقل و غیروابسته دانشگاه و نخبگان راستین پزشکی، تریبون خود را در اختیار مدعیانی قرار میدهد که پایبندی به روش علمی ندارند، هزینههای سنگینی بر پیکره جامعه تحمیل میشود و جبران خسارتهای آن سالها زمان میبرد.
مسئولیت اجتماعی رسانهها و نظارت نهادهای قانونی
بازداشت چهرههایی که با سوءاستفاده از عناوین مذهبی، سنتی و ملی، به راهاندازی کسبوکارهای غیرقانونی و صدور مدرک از دانشگاه جعلی ارمنستان اقدام کردهاند، آزمونی مهم برای دستگاه قضا و نظام سلامت کشور است.
سازمان نظام پزشکی پیشتر نام او را در فهرست افراد فاقد مجوز طبابت قرار داده بود، اما تأخیر در برخورد قاطع با این شبکه، پیامدهای جبرانناپذیری به همراه داشته است.
مخدوش شدن مرز میان علم و خرافه
جامعه پژوهشگران راستین و پزشکان متعهد طب سنتی همواره بیشترین آسیب را از فعالیت اینگونه افراد متحمل میشوند. وقتی مرز میان علم و خرافه مخدوش شود، مردم بیدفاع، ابزار دست سودجویانی قرار میگیرند که سلامت جامعه را فدای منافع شخصی و گروهی خود میکنند.
صیانت از حریم سلامت در گرو برخورد قاطع با مدعیان
امید است با پیگیری دقیق این پرونده قضایی، عدالت به طور کامل اجرا شده و درس عبرتی برای صیانت از حریم سلامت عمومی و ارزشهای علمی جامعه گردد تا دیگر شاهد جولان مدعیان دروغین در عرصههای عمومی نباشیم.