استقلال مزارع آبزیپروری از شبکه سراسری برق؛ راهبرد صیانت از تولید در شرایط اضطرار
تداوم پایداری تولید در مزارع متراکم آبزیپروری، بیش از هر عاملی به استمرار جریان الکتریسیته گره خورده است
تداوم پایداری تولید در مزارع متراکم آبزیپروری، بیش از هر عاملی به استمرار جریان الکتریسیته گره خورده است؛ بهطوریکه قطع ناگهانی برق در این واحدها میتواند در کمتر از چند ساعت، کل سرمایه تولیدکننده را نابود کند. رویکرد جدید حاکمیتی بر تجهیز مزارع پیشرو به سیستمهای انرژی جایگزین و تأمین سوخت رزرو، گامی حیاتی برای عبور از ناترازی انرژی و تضمین امنیت غذایی محسوب میشود.
ناترازی برق و تهدید زیانهای جبرانناپذیر در مزارع متراکم
صنعت شیلات در سالهای اخیر به سمت تولید متراکم و فوقمتراکم حرکت کرده است. در این شیوه تولید، گونههایی نظیر قزلآلا و میگو در فضایی محدود با تراکم بالا پرورش مییابند که بقای آنها بهطور صددرصدی به عملکرد مداوم دستگاههای هواده و پمپهای سیرکولاسیون وابسته است. در چنین شرایطی، اکسیژن محلول در آب، تنها برای بازه زمانی کوتاهی (گاه کمتر از دو ساعت) پاسخگوی نیاز زیستی آبزیان خواهد بود.
کارشناسان معتقدند قطع برق بدون اطلاع قبلی یا نوسانات شدید شبکه در فصول گرم سال، ریسک تولید را به شدت افزایش داده است. از دست رفتن دسترنج یکساله تولیدکنندگان در اثر توقف هوادهی، تنها یک خسارت مالی ساده نیست، بلکه ضربهای مهلک به زنجیره تأمین پروتئین کشور و ثبات بازار مصرف تلقی میشود. از این رو، خروج از وابستگی مطلق به شبکه سراسری برق، از یک انتخاب به یک ضرورت زیرساختی تبدیل شده است.
تغییر پارادایم به سمت انرژیهای تجدیدپذیر و پنلهای خورشیدی
یکی از تدابیر استراتژیک برای مقابله با این چالش، تشویق و الزام مزارع پیشرو به بهرهگیری از انرژیهای پاک، بهویژه سیستمهای فوتوولتائیک (خورشیدی) است. مزارع آبزیپروری به دلیل استقرار در مناطق باز و بهرهمندی از سطوح وسیع، پتانسیل بالایی برای نصب پنلهای خورشیدی دارند.
حاکمیت با ارائه تسهیلات بانکی کمبهره و اولویتدهی در تخصیص اعتبارات نوسازی، در تلاش است تا بخشی از بار مصرفی مزارع را به سمت انرژیهای تجدیدپذیر سوق دهد. این اقدام علاوه بر کاهش فشار بر شبکه سراسری در ساعات پیک مصرف، نوعی «پدافند غیرعامل» در بخش تولید محسوب میشود که در زمان بحران یا قطعیهای ناخواسته، حداقل انرژی لازم برای فعالیت تجهیزات حیاتی اکسیژنرسانی را تضمین میکند.
دیزلژنراتورهای استراتژیک و مدیریت سوخت رزرو
در کنار نگاه بلندمدت به انرژیهای سبز، تجهیز مزارع به دیزلژنراتورهای قدرتمند و استاندارد، سریعترین راهکار برای مدیریت شرایط اضطرار است. با این حال، چالش اصلی تولیدکنندگان در این بخش، تأمین سوخت مورد نیاز و نگهداری این تجهیزات در حالت آمادهباش (Standby) است.
در این راستا، بازنگری در سهمیههای سوخت حمایتی و ایجاد مسیرهای سبز برای تأمین گازوئیل رزرو مزارع شیلاتی در زمان ناترازی برق، از جمله مطالباتی است که در دستور کار نهادهای متولی قرار گرفته است. تخصیص سوخت بر اساس پایش دقیق ظرفیت تولید و نظارت بر استانداردسازی تجهیزات برق اضطراری، میتواند ضریب امنیت تولید را در مزارع متراکم به شکل معناداری افزایش دهد.
چشمانداز پایداری تولید با تنوعبخشی به منابع انرژی
عبور از بحرانهای فصلی انرژی، نیازمند یک عزم ملی در بخش مهندسی شیلات است. استقلال انرژی در مزارع آبزیپروری نه تنها به معنای صیانت از حقوق تولیدکننده و سرمایههای ملی است، بلکه موجب ارتقای بهرهوری و کاهش قیمت تمامشده در بلندمدت خواهد شد.
با تجهیز مزارع به سیستمهای هیبریدی (ترکیب برق شبکه، انرژی خورشیدی و دیزلژنراتور)، صنعت شیلات میتواند در برابر نوسانات اقلیمی و زیرساختی، تابآوری بیشتری از خود نشان داده و مسیر خودکفایی را با اطمینان بیشتری طی کند.
