حذف برنج و ریزش مو؛ شوک پنهان رژیمهای لاغری به بدن
آیا حذف برنج باعث ریزش مو میشود؟ بررسی علمی نشان میدهد ریزش مو پس از رژیم، نتیجه شوک کالری و کمبود انرژی است نه ویتامینهای برنج سفید.
این جمله برای خیلیها آشناست: «از وقتی برنج را حذف کردهام، موهایم شدید میریزد!»
اخبار سبز کشاورزی؛ اما آیا واقعاً برنج سفید منبع ویتامینهای حیاتی است که حذف آن بدن را دچار بحران میکند، یا ماجرا به یک خطای رایج در رژیمهای غذایی برمیگردد؟ یک متخصص علوم غذایی، پاسخ علمی این باور عمومی را روشن میکند.
برنج سفید؛ منبع ویتامین یا فقط تأمینکننده انرژی؟
دکتر نسرین مویدنیا، متخصص علوم و صنایع غذایی، در گفتوگو با خبرآنلاین توضیح میدهد: برای درک واقعیت باید به ساختار دانه برنج توجه کرد. ویتامینهای گروه B مانند تیامین و نیاسین عمدتاً در لایههای بیرونی دانه برنج قرار دارند؛ لایههایی که در فرآیند صنعتی پولیشینگ برای تولید برنج سفید و مجلسی کاملاً حذف میشوند.
آنچه در برنج سفید باقی میماند، آندوسپرم است؛ بخشی که تقریباً از نشاسته خالص تشکیل شده و نقش اصلی آن، تأمین انرژی است نه ویتامین.
افسانه ویتامینهای گمشده در آب برنج
بسیاری تصور میکنند:
- گرد سفید روی برنج
- یا آبی که هنگام آبکش کردن دور ریخته میشود
حاوی ویتامینهای ارزشمند است.
اما به گفته این متخصص، واقعیت علمی ساده است: «شما نمیتوانید چیزی را که وجود ندارد، حفظ کنید.»
درست است که روش پخت آبکش باعث هدررفت اندکی از مواد مغذی باقیمانده میشود، اما وقتی برنج سفید از ابتدا ویتامین قابلتوجهی ندارد، تفاوت کته و آبکش عملاً تغییری در تأمین نیاز بدن ایجاد نمیکند.
پس چرا با حذف برنج، موها میریزند؟
اگر برنج سفید ویتامین B ندارد، پس علت ریزش مو پس از حذف آن چیست؟ پاسخ در فیزیولوژی بدن نهفته است.
فولیکولهای مو از فعالترین سلولهای بدن هستند و برای رشد و تکثیر به انرژی کافی نیاز دارند. زمانی که فرد بهطور ناگهانی منابع اصلی کربوهیدرات مثل نان و برنج را حذف میکند، بدن دچار شوک کالری میشود.
در این وضعیت:
- بدن انرژی را برای اندامهای حیاتی مانند قلب و مغز ذخیره میکند
- خونرسانی به بافتهای کماولویتتر مانند مو کاهش مییابد
نتیجه؟
ریزش مو به دلیل کمبود انرژی است، نه کمبود ویتامین برنج
گرسنگی پنهان؛ خطری که دیده نمیشود
اگر با حذف برنج احساس ضعف، ریزش مو یا کمبود ویتامین میکنید، احتمالاً رژیم غذایی شما پیش از آن هم کیفیت پایینی داشته است.
بسیاری افراد:
- به جای دریافت ریزمغذیها از حبوبات، سبزیجات، تخممرغ، گوشت و غلات کامل
- با حجم بالای برنج فقط احساس سیری ایجاد میکنند
این وضعیت همان چیزی است که متخصصان آن را «گرسنگی پنهان» مینامند؛ یعنی سیر بودن، اما دچار کمبود مواد مغذی بودن.
راهحل علمی: حذف نکنید، جایگزین کنید
برای داشتن موهای سالم و بدن متعادل:
- برنج و غلات را ناگهانی حذف نکنید
- نوع غلات را اصلاح کنید (برنج قهوهای، نان سبوسدار واقعی)
- منابع واقعی ویتامینهای گروه B و روی را افزایش دهید (حبوبات، مغزها، گوشت، تخممرغ)
- بدن را با رژیمهای شوکآور و افراطی تحت فشار نگذارید
چون در این جنگ ناگهانی با کالری، موهای شما اولین قربانیان بیگناهاند.
