حراج حقالناس در خوزستان؛ عوارض آلایندگی صرف حقوق شد!
هزاران میلیارد تومان عوارض آلایندگی خوزستان کجا میرود؟ در حالی که این بودجه باید صرف محیطزیست شود، صرف پرداخت حقوق کارمندان شهرداری میشود.
خوزستان، استانی که با آلودگیهای صنعتی دستوپنج نرم میکند، حالا با یک چالش جدید روبروست؛ چالشی که نه از جنس دود و غبار، بلکه از جنس «بودجههای گمشده» است. در حالی که هزاران میلیارد تومان عوارض آلایندگی باید صرف بهبود کیفیت هوای این استان و سلامت مردم میشد، گزارشها از تغییر مسیر عجیب این بودجهها به سمت پرداخت حقوق کارکنان شهرداریها خبر میدهند. آیا سلامت مردم فدای هزینههای جاری شده است؟
هزاران میلیارد تومان «عوارض سبز» کجا میرود؟
چهار سال از آغاز اختصاص عوارض آلایندگی خوزستان میگذرد. طبق قانون مالیات بر ارزش افزوده، واحدهای صنعتی و نفتی آلاینده باید درصدی از فروش خود را به عنوان «عوارض سبز» پرداخت کنند. هدف مشخص است: جبران خسارتهای زیستمحیطی و کاهش آلایندگی. اما واقعیت میدانی چیست؟ تاکنون بیش از ۲۶ هزار میلیارد تومان از این اعتبارات به حساب شهرداریها و دهیاریها واریز شده، اما گزارشهای نهادهای ناظر نشان میدهد انحراف از شاخصها به قدری زیاد است که عملاً هیچگونه «امتیاز قابلقبولی» برای عملکرد شهرداریها در حوزه محیطزیست باقی نمانده است.
توجیه «شرایط جنگی» برای دور زدن قانون
تازهترین خبر، تکاندهنده است: آخرین مرحله از عوارض آلایندگی به مبلغ بیش از دو هزار میلیارد تومان، نه برای تصفیه فاضلاب یا احداث کمربند سبز، بلکه برای پرداخت حقوق کارکنان شهرداریها اختصاص یافته است. مدیران استانی دلیل این تصمیم را «شرایط جنگی و عدم تحقق درآمدها» عنوان کردهاند. اما آیا این اقدام قانونی است؟ طبق قانون، حداقل ۵۰ درصد از این عوارض باید صرف محورهای هفتگانه محیطزیستی از جمله مدیریت پسماند و توسعه حملونقل عمومی شود. اختصاص این مبلغ برای هزینههای جاری، نادیده گرفتن آشکار حقوق شهروندانی است که هر روز با آلودگی هوا دست و پنجه نرم میکنند.
شهرداری اهواز؛ غایب بزرگ در شفافیت
شهرداری اهواز به عنوان یکی از بزرگترین دریافتکنندگان این اعتبارات، همواره در کانون نقدها بوده است. مدیران استانداری خوزستان بارها اعلام کردهاند که شهرداری اهواز در هزینهکرد این بودجهها از فرآیندهای نظارتی پیروی نمیکند.
نتیجه چه شده؟ در حالی که حقوق پرسنل افزایش یافته، پروژههای حیاتی مانند «کمربند سبز اهواز» همچنان روی زمین مانده و وضعیت پسماندها در شهرهایی مثل آبادان و شادگان تغییری نکرده است.
تحلیل کارشناسان: وقتی توسعه فدای مسکنهای موقت میشود
دکتر سید مرتضی افقه، اقتصاددان و استاد دانشگاه، این وضعیت را نشانی از اولویتبندی نادرست میداند. از نگاه او، وقتی اولویتهای رفاهی و زیستمحیطی در ردیفهای آخر بودجه قرار میگیرند، مدیران در تنگناهای خودساخته، به جای حل ریشهای مشکلات، به «مسکنهای موقت» مثل پرداخت حقوق از محل عوارض آلایندگی روی میآورند. این یعنی تخریب محیطزیست، کاهش سرمایههای ملی و در نهایت، فقیرتر شدن جامعه.
پایانِ سکوت نهادهای نظارتی؟
مدیرکل حفاظت محیطزیست خوزستان به صراحت اعلام کرده که «عزم عمومی برای توقف پرداخت به شهرداریهای متخلف» شکل گرفته است. اما تا زمانی که نهادهای نظارتی، از سازمان بازرسی گرفته تا دستگاه قضایی، به این «انحراف بودجه» به صورت جدی ورود نکنند، این چرخه تخریب ادامه خواهد یافت. مردم خوزستان حق دارند بدانند پولی که به نام «نفس کشیدن آنها» گرفته میشود، چرا در جیب حقوقبگیران هزینه میشود؟
آیا وقت آن نرسیده که هزینهکرد این عوارض، «مشروط به پیشرفت فیزیکی پروژههای زیستمحیطی» شود؟ پاسخ این سؤال، کلید سلامت آینده خوزستان است./ پیام ما
