استامینوفن کدئین سهمیهای شد؛ بحران مسکن محبوب
چرا استامینوفن کدئین در داروخانهها سهمیهای شد؟ سخنگوی انجمن داروسازان از بحران تأمین ماده اولیه و جزئیات سهمیهبندی این مسکن پرمصرف خبر داد.
اگر طی روزهای اخیر برای تهیه یک ورقه استامینوفن کدئین به داروخانههای مختلف سر زده باشید، احتمالاً با پاسخ منفی یا دستکم محدودیت در تعداد فروش مواجه شدهاید.
دارویی که سالها پای ثابت جعبه کمکهای اولیه خانهها و مسکن دمدستی جامعه بود، حالا رسماً وارد چرخه توزیع قطرهچکانی شده است.
پیگیریها نشان میدهد مسکنهای پرمصرف حاوی کدئین با کاهش جدی عرضه مواجه شدهاند و انجمن داروسازان ایران تأیید کرده که توزیع آن در سطح کشور سهمیهای شده است.
بحران تأمین ماده موثره؛ چرا استامینوفن کدئین کمیاب شد؟
هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، در تشریح چرایی ایجاد این محدودیت توضیح داد که دسترسی به این داروی پرمصرف به شکل محسوسی کاهش یافته و داروخانهها تنها مجاز به دریافت و عرضه سهمیهای محدود از آن هستند.
اما ریشه اصلی این بحران کجاست؟ به گفته سخنگوی انجمن داروسازان، تأمین ماده اولیه کدئین به یک چرخه نامتعارف داخلی وابسته بوده است:«بخشی از مواد اولیه مورد نیاز برای تولید استامینوفن کدئین، پیش از این از محل کشفیات تریاک و مواد مخدر در داخل کشور استحصال و فرآوری میشد. اکنون با کاهش میزان این کشفیات، زنجیره تأمین ماده اولیه دچار وقفه و کمبود جدی شده است.»
این وابستگی غیرمستقیم تولید دارو به آمار کشفیات، زنجیره تأمین را در موقعیتی آسیبپذیر قرار داده و حالا با افت ورودی این مواد، خطوط تولید نیز با افت ظرفیت مواجه شدهاند.
از مسدود شدن راههای واردات تا چالشهای بانکی و ارزی
در شرایط استاندارد، وقتی تأمین داخلی یک ماده اولیه با اختلال روبهرو میشود، واردات از منابع جایگزین بینالمللی گرهگشا است؛ اما این راهکار هم پیش روی صنعت داروسازی هموار نبوده است.
احمدی با اشاره به بنبستهای موجود در واردات ماده اولیه افزود:
- محدودیتهای ترانزیتی: بسته بودن برخی مسیرهای حملونقل و شرایط خاص پایانههای مرزی.
- چالشهای ارزی و نقلوانتقالات مالی: دشواریهای انتقال پول و روابط بانکی بینالمللی برای ثبت سفارش مواد اولیه دارویی.
به گفته وی، اگر شرایط عادی برقرار بود، صنایع دارویی بهسرعت کسری موجود را از منابع خارجی تأمین میکردند، اما همزمانی این موانع باعث تعمیق کمبود استامینوفن کدئین در شبکه توزیع شده است.
پایان دوره وفور مسکنها؛ الگوی مصرف دارو باید تغییر کند
واقعیت میدانی بازار دارو نشان میدهد که دوران دسترسی نامحدود و بدون نسخه به مسکنهای مخدری به پایان رسیده است. سخنگوی انجمن داروسازان با تأکید بر لزوم مدیریت منابع تأکید دارد: «در شرایط فعلی دیگر مثل گذشته نیست که دارو بهوفور تولید شود و بدون ضابطه در اختیار مراجعهکنندگان قرار گیرد. هم چرخه توزیع و هم الگوی مصرف عمومی دارو باید با حساسیت و احتیاط به مراتب بیشتری مدیریت شود.»
با توجه به این شرایط، نظارت دقیقتر بر نسخهنویسی پزشکان و ساماندهی توزیع در داروخانهها ادامه خواهد داشت تا از شکلگیری بازار سیاه یا کمبودهای شدیدتر جلوگیری شود.
