ابهام در واردات واکسن آنفلوآنزا؛ آیا سهمیه پاییز پاسخگوی نیاز کشور است؟
سازمان غذا و دارو از ورود واکسن آنفلوآنزا خبر داد؛ جزئیات سهمیه سینوفارم، غیبت برندهای مطرح و بررسی علمی اثربخشی واکسن در پاییز را بخوانید
سازمان غذا و دارو از تأمین واکسن آنفلوآنزا از کشورهای چین، روسیه و فرانسه خبر میدهد؛ اما در شرایطی که نیاز کشور حدود ۳ میلیون دوز برآورد میشود، توقف تولید داخلی و آمار محدود محمولههای وارداتی، نگرانیها درباره دسترسی گروههای پرخطر در آستانه فصل سرما را دوچندان کرده است.
با نزدیکشدن به پاییز و فصل شیوع بیماریهای تنفسی، سرنوشت توزیع واکسن آنفلوآنزا در هالهای از ابهام قرار دارد. اگرچه وزارت بهداشت از ورود محمولههای تازه در هفتههای پیشرو خبر میدهد، اما سکوت نهادهای ناظر درباره تیراژ دقیق واردات، این پرسش اساسی را میان مردم و جامعه پزشکی ایجاد کرده است: آیا سهمیه وارداتی پاسخگوی جمعیت هدف خواهد بود یا پاییز امسال نیز با اولویتبندیهای اجباری و بازار سیاه همراه میشود؟
وعده سازمان غذا و دارو: توزیع واکسن آنفلوآنزا از اواخر شهریور
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، با اعلام اینکه توزیع رسمی واکسن آنفلوآنزا طبق برنامه از اواخر شهریور و در طول مهرماه انجام میشود، خواستار شکیبایی مردم و پرهیز از پیشخرید در بازار غیررسمی شد: «فرایند خرید واکسن از ماهها پیش کلید خورد، اما چون یکی از تأمینکنندگان اصلی به تعهدات خود عمل نکرد، منابع جایگزین فعال شدند. محموله جایگزین برای مراکز بهداشت و گروههای آسیبپذیر تا پایان شهریور و سهمیه بازار دارویی نیز در مهرماه تزریق خواهد شد.»
به گفته هاشمی، توزیع پیش از نیمه شهریور به توصیه معاونت بهداشت متوقف شد تا اثربخشی ایمنیزایی واکسن با پیک شیوع پاییزه همپوشانی کامل داشته باشد.
خط قرمز زنجیره سرد و هشدار نسبت به دلالان فضای مجازی
سازمان غذا و دارو درباره آگهیهای فروش در شبکههای اجتماعی هشدار داد و تأکید کرد واکسن آنفلوآنزا فرآوردهای بیولوژیک و حساس به دما است. هرگونه خروج از «زنجیره سرد»، اثربخشی واکسن را خنثی کرده و خطرات ناشناختهای برای سلامت مصرفکننده دارد؛ بنابراین ملاک اصالت تنها رهگیری در سامانه رسمی داروخانههاست.
سبد وارداتی امسال؛ از سینوفارم تا غیبت برندهای شناختهشده
بر خلاف سالهای گذشته، ترکیب سبد واکسیناسیون کشور دستخوش تغییرات چشمگیری شده است. طبق اعلام مراجع دارویی، تولید واکسن داخلی (فلوگارد) متوقف شده و ورود واکسن سانوفی فرانسه و برندهای کرهای نیز منتفی است. در حال حاضر نقشه تأمین کشور به شرح زیر خلاصه میشود:
- واکسن چهارظرفیتی سینوفارم (چین): محموله پایه حدود ۴۰۰ هزار دوز با احتمال افزایش تا ۸۰۰ هزار دوز.
- واکسن اینفلوواک (هلند): ورود محدود برای بازار آزاد (تعداد دوز قطعی اعلام نشده).
- واکسنهای روسی: در قالب قراردادهای جایگزین دولتی.
بررسی علمی واکسن آنفلوآنزای سینوفارم از زبان متخصص ویروسشناسی
ورود برند چینی سینوفارم بحثهایی را پیرامون کارایی آن ایجاد کرده است. دکتر علیرضا ناجی، استاد ویروسشناسی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در تحلیلی تخصصی ویژگیهای این فرآورده را تشریح کرد: «محموله ورودی متعلق به هلدینگ دولتی سینوفارم (زیرمجموعه چاینا نشنال بیوتک) است و نباید با شرکت خصوصی سینواک اشتباه گرفته شود. این واکسن از نوع ویروس غیرفعال (اسپلیتویریون)، فاقد مواد نگهدارنده و آنتیبیوتیک بوده و نسخه چهارظرفیتی آن در آوریل ۲۰۲۵ مجوز گرفته و مطابق آخرین سویههای سازمان جهانی بهداشت (WHO) برای فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶ طراحی شده است.»
دکتر ناجی با اشاره به سابقه ۲۳ ساله مؤسسه چانگچون و صادرات به بیش از ۷۰ کشور افزود: «این محصول پیشصلاحیت سازمان جهانی بهداشت را اخذ کرده و از نظر ایمنی بالینی قابل اتکاست؛ بااینحال محموله ۴۰۰ هزار دوزی در مقایسه با نیاز ۳ میلیونی کشور تنها نقش یک مسکّن موقت را دارد.»
راهنمای گروههای سنی و دوز مصرفی واکسن سینوفارم
بر اساس مستندات بالینی و تأییدیههای بینالمللی:
| رده سنی | تعداد دوز لازم | فاصله زمانی تزریق | حجم هر دوز |
|---|---|---|---|
| ۶ ماه تا ۳۵ ماه | ۲ دوز | دستکم ۴ هفته | ۰.۵ میلیلیتر |
| ۳ سال به بالا و بزرگسالان | ۱ دوز | تکنوبت | ۰.۵ میلیلیتر |
نکته بالینی: کارآزماییهای رسمی نشان داده است اثربخشی محافظتی این واکسن در شیرخواران پس از دریافت دو نوبت، تا ۹۸.۶ درصد در برابر چهار سویه شایع آنفلوآنزا ثبت شده است./ پیام ما