فسفات‌های اشرافی؛ کودهای ۷ میلیونی و بحران کشاورزی ایران

آیا خاک ایران دیگر توان خرید کودهای وزارت جهاد را ندارد؟ قیمت کیسه‌های کود سوپر فسفات تریپل به مرز هفت میلیون تومان رسیده و این گرانی، چتر حمایتی دولت را دائم‌تر از قبل از سر کشاورزان برداشته است. حالا، امنیت غذایی کشور زیر سایه بحران کود، بیش از همیشه تهدید می‌شود.

افزایش سرسام‌آور قیمت کود فسفات؛ چالش جدی کشاورزان

بخشنامه جدید وزارت جهاد کشاورزی در سال ۱۴۰۵ نشان داد دولت سیاست حمایت از تولید را کنار گذاشته است.

قیمت هر کیسه کود سوپر فسفات تریپل به بیش از ۷ میلیون تومان رسیده و حتی ارزان‌ترین کود فسفاته ساده نیز با نرخ ۳.۳ میلیون تومان عرضه می‌شود.

این جهش قیمت، اقتصاد روستاها را نابود کرده و کشاورزان را مجبور به حذف یا کاهش مصرف کود می‌کند؛ اقدامی که بی‌تردید تناژ محصولات اصلی مانند گندم و جو را کاهش خواهد داد.

کودهای اشرافی، ورشکستگی کشاورز و تهدید سفره مردم

براساس نرخ‌نامه رسمی، ۵ نوع کود پرمصرف با قیمت‌هایی نجومی اعلام شده‌اند:

کودهای فسفاته نقشی حیاتی در رشد و مقاومت گیاه دارند. حذف یا کاهش مصرف آن، کیفیت محصولات و مواد غذایی را پایین می‌آورد.

افزایش هزینه نهاده‌ها سود کشاورز را از بین برده و دولت باید یا قیمت خرید تضمینی گندم را چند برابر کند که منجر به تورم شدید در نان و خوراک مردم می‌شود، یا در مقابل موج ورشکستگی کشاورزان و ترک زمین‌های زراعی سکوت کند.

حذف یارانه‌های تولید، وابستگی غذایی و مهاجرت

افزایش قیمت کودهای شیمیایی، کشاورز را به سمت کودهای غیراستاندارد یا حذف کامل کود سوق می‌دهد.

فقیر شدن خاک ایران نتیجه مستقیم این سیاست است و در بلندمدت باعث کاهش کیفیت محصولات از نظر ارزش غذایی و ویتامین‌ها خواهد شد.

با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از مواد اولیه کودهای فسفاته در داخل کشور تأمین می‌شود، قیمت‌گذاری بر مبنای بازار آزاد یا نرخ جهانی به معنی کنار گذاشتن حمایت از کشاورز است؛ سیاستی که پیامد آن افزایش وابستگی به واردات و موج مهاجرت روستاییان به شهر خواهد بود.

آخرین ضربه به کشاورزی ایران؛ سفره مردم در خطر

بخشنامه اخیر و نرخ‌نامه کودهای فسفاته، بار تورم نهاده‌ها را به دوش تولیدکننده و در نهایت مصرف‌کننده نهایی انداخته است.

قیمت ۷ میلیون تومانی برای یک کیسه کود حتی با درآمدهای روستایی سازگار نیست و امنیت غذایی کشور را در معرض تهدید جدی قرار داده است.