ردپای جنگ در سرزمین غزال؛ زخمهای پنهان میشداغ
گزارشی تازه از ردپای جنگ در سرزمین غزال؛ روایت حملات هوایی، تهدید زیستگاه آهوهای میشداغ و سکوت مدیریتی در یکی از حساسترین مناطق ایران
در دل بهاری که باید فصل آرامش آهوبرههای تازهمتولد باشد، «ردپای جنگ در سرزمین غزال» روایتی تلخ از تهدیدی است که در سکوت و بیخبری رسمی، بر زیستگاه یکی از کمیابترین گونههای ایران سایه انداخته است.
حملات هوایی در میشداغ؛ آسیبهایی که دیده نشد
گزارشهای محلی نشان میدهد «منطقه حفاظتشده میشداغ» طی درگیریهای ۴۰روزه شاهد سقوط چند پهپاد و دستکم دو بمباران بوده است؛ اما اداره کل حفاظت محیطزیست خوزستان میگوید از هدف قرار گرفتن این منطقه بیاطلاع بوده است.
این اظهارنظر در حالی است که محیطبانها در گشتهای روزانه همچنان آثار حضور جنگ را گزارش میکنند و «ردپای جنگ در سرزمین غزال» بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
سکوت مدیریتی و بیپاسخی درباره خسارتهای محیطزیستی
درحالیکه حملات نظامی به نقاط مختلف خوزستان تأیید شده، هیچ گزارشی از ارزیابی خسارتهای احتمالی در میشداغ منتشر نشده است.
گزارش میراثفرهنگی خوزستان اما نشان میدهد دو یادمان دفاع مقدس داخل میشداغ حداقل دو بار هدف حملات هوایی قرار گرفتهاند؛ از جمله «یادمان تپههای اللهاکبر» و «یادمان پادگان میشداغ».
با این حال روابطعمومی محیطزیست خوزستان میگوید تنها یک پهپاد متخاصم ساقط شده و هیچ نشانهای از آسیب به حیاتوحش گزارش نشده است.
هشدارهای ملی درباره آثار جنگ بر تنوع زیستی
سازمان حفاظت محیطزیست در مکاتبه با نهادهای بینالمللی نسبت به تبعات جنگ هشدار داده است. کارشناسان این سازمان میگویند ایران یکی از نقاط مهم تنوع زیستی جهان است و تهدید این مناطق، مسئلهای فراتر از مرزهای کشور محسوب میشود.
با وجود این هشدارها، هنوز فهرست رسمی مناطق آسیبدیده منتشر نشده و نامی از میشداغ در دست نیست.
خوزستان؛ استانی در خط مقدم تهدید
استانداری اعلام کرده طی روزهای درگیری، بیش از هزار پرتابه به نقاط مختلف استان شلیک شده و ۲۶ شهرستان درگیر بودهاند.
در این میان، گزارش رسانهها از سقوط پهپاد در شیمبار اندیکا، حمله به تالاب هورالعظیم و بمباران چند واحد صنعتی حکایت دارد؛ اما باز هم اثرات محیطزیستی این رویدادها بازتاب رسمی نیافته است.
میشداغ؛ زیستگاه منحصربهفرد غزال خوزستان
میشداغ با ۶۰ هزار هکتار وسعت، یکی از مهمترین زیستگاههای کویری کشور و خانه زیرگونه کمیاب آهو است؛ گونهای که سال ۱۳۹۷ در بانک ژن جهانی ثبت شد.
در میانه دود و صدای جنگ، محیطبانها حدود ۱۲ آهوبره تازهمتولد را مشاهده کردهاند؛ تولدهایی که آرامششان بهطور مستقیم با هر صدای انفجار تهدید میشود.
روایت کارشناسان: تأثیر جنگ فقط بمب نیست
یک کنشگر محیطزیست میگوید صداهای ممتد جنگ حتی بدون اصابت مستقیم میتواند زایمان آهوها را مختل کند، باعث رها شدن نوزادان یا ایجاد استرس شدید شود.
اما او تأکید میکند مهمتر از آن، فشار روانی بر محیطبانهاست؛ افرادی که با وجود مسئولیت سنگین حفاظت، خود و خانوادههایشان تحت تهدید و اضطراب دائمی بودهاند.
بهار جنگزده؛ زمان از دسترفته حفاظت
در شرایطی که ادارات دولتی با ظرفیت محدود فعالیت میکردند، بسیاری از برنامههای پایش، گشتزنی و دیدهبانی به تعویق افتاد. کارشناسان معتقدند این کاهش نظارت میتواند تبعاتی بلندمدت بر مسیر حفاظت از آهوها و دیگر گونههای حساس منطقه بگذارد.
«ردپای جنگ در سرزمین غزال»، اینبار نهفقط بر خاک کویری میشداغ، بلکه بر قلب حفاظتگران و ساختار مدیریت محیطزیست هم دیده میشود.
