دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا؛ توافق کلی در راه است یا بنبست جدید؟
دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو در آستانه برگزاری است؛ آیا دو طرف به یک توافق کلی و بدون جزئیات میرسند یا تنشها تشدید میشود؟
با نزدیک شدن به دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، گمانهزنیها درباره دستیابی به یک «توافق کلی و بدون جزئیات» شدت گرفته؛ توافقی که میتواند یا دریچهای تازه به دیپلماسی بگشاید یا منطقه را وارد مرحلهای پرتنشتر کند.
گمانهزنیها پیش از مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو
اخبار سبز کشاورزی؛ در آستانه برگزاری دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در روز پنجشنبه هفتم اسفندماه در ژنو، تحلیلها و پیشبینیهای متعددی درباره نتیجه این گفتوگوها مطرح شده است. برخی ناظران از احتمال دستیابی به یک توافق موقت یا چارچوب کلی سخن میگویند؛ در حالی که مقامات رسمی ایران تأکید دارند هنوز هیچ توافق مشخصی در دستور کار نیست.
موضع رسمی تهران؛ «توافق موقت مبنایی ندارد»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در نشست خبری هفتگی خود با رد گمانهزنیها درباره توافق موقت گفت:
«هیچیک از این تحلیلها مورد تأیید ما نیست و طرح موضوع توافق موقت یا جزئیات آن مبنای واقعی ندارد.»
او تأکید کرد که تدوین هر متن احتمالی، حاصل کار مشترک طرفین است و مواضع ایران درباره رفع تحریمها و پرونده هستهای کاملاً روشن است.
عراقچی: رسیدن به توافق سریع «کاملاً ممکن» است
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگو با شبکه سیبیاس اعلام کرد که تهران در حال کار روی عناصری است که بتواند نگرانیها و منافع هر دو طرف را در نظر بگیرد.
او با اشاره به دیدار احتمالی روز پنجشنبه در ژنو گفت: «کاملاً ممکن است بتوانیم به متنی قابل قبول و حتی توافقی سریع برسیم.»
عراقچی همچنین تأکید کرد که توافقی بهتر از برجام ۲۰۱۵ نیز میتواند در دسترس باشد؛ توافقی که نقاط ضعف گذشته را پوشش دهد.
روایت آکسیوس؛ توافق موقت و «غنیسازی نمادین»؟
پایگاه خبری آکسیوس به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داده است که واشنگتن و تهران احتمالاً درباره یک توافق موقت پیش از توافق جامع گفتوگو خواهند کرد.
بر اساس این گزارش، آمریکا همچنان بر «غنیسازی صفر» تأکید دارد، اما در عین حال آمادگی بررسی پیشنهادی شامل «غنیسازی نمادین» را نشان داده؛ مشروط بر اینکه هیچ مسیری به سمت تولید سلاح هستهای باقی نماند.
اختلاف روایتها؛ غنیسازی صفر یا سوءتفاهم رسانهای؟
در مقابل، عراقچی در گفتوگو با شبکه MSNBC این ادعا را رد کرده و گفته است: «نه ما تعلیق غنیسازی را پیشنهاد دادهایم و نه طرف آمریکایی رسماً غنیسازی صفر را مطرح کرده است.»
این اظهارات نشان میدهد شکاف روایتها همچنان یکی از چالشهای اصلی مذاکرات ایران و آمریکا است.
نیویورک تایمز؛ پیشنهاد محدود هستهای روی میز است؟
روزنامه نیویورک تایمز نیز در گزارشی مدعی شده که پشتپرده مذاکرات، طرحی برای غنیسازی بسیار محدود با اهداف پژوهشی و درمانی در حال بررسی است؛ طرحی که میتواند راهی برای خروج از بحران نظامی باشد، هرچند هنوز پذیرش آن از سوی طرفین قطعی نیست.
تحلیل اندیشکدهها؛ لحظه تصمیم نزدیک است
دنیس سیترونوویچ، عضو شورای آتلانتیک، دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا را «دیداری سرنوشتساز» توصیف کرده و نوشته است: «آنچه در ژنو رخ میدهد، میتواند مسیر منطقه را میان توافق یا تشدید تنش تعیین کند.»
او هشدار میدهد که اگر انتظارات دو طرف بیش از حد از یکدیگر فاصله داشته باشد، شانس مصالحه کاهش مییابد؛ مگر آنکه مذاکرات صرفاً بر پرونده هستهای متمرکز بماند.
نظر کارشناسان آمریکایی؛ توافق مبهم، اما قابل فروش
پل پیلار، عضو پیشین شورای اطلاعات ملی آمریکا، احتمال رسیدن به نوعی تفاهم را «اندکی بیش از ۵۰ درصد» میداند.
او معتقد است توافق احتمالی بیش از آنکه شبیه برجام باشد، به توافقهای کلی و مبهم دوران ترامپ شباهت خواهد داشت؛ توافقهایی که هر طرف میتواند آن را به نفع خود تفسیر کند.
توافق کلی، بدون جزئیات؟
با توجه به مواضع اعلامشده، به نظر میرسد در صورت موفقیت مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، بیش از آنکه شاهد یک توافق جامع و دقیق باشیم، احتمال شکلگیری یک چارچوب کلی و مبهم وجود دارد؛ چارچوبی که جزئیات آن به مراحل بعدی و مذاکرات کارشناسی موکول خواهد شد.
